Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 20 stycznia 2011 r. oddalił skargę T. T. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z 19 marca 2010 r., nr[...], w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd przyjął następujące ustalenia:
T. T (dalej: skarżący) pismem z 23 lipca 2007 r. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Celnego II w W z wnioskiem o zwrot podatku akcyzowego w kwocie 4.616,81 zł, zapłaconego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki V G. Naczelnik Urzędu Celnego II w W. decyzją z 19 listopada 2007 r. odmówił zwrotu podatku akcyzowego.
Skarżący pismem z 22 sierpnia 2008 r. (złożonym osobiście 21 sierpnia 2008 r.) ponownie zwrócił się do Naczelnika Urzędu Celnego o zwrot nadpłaconego podatku akcyzowego zapłaconego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, wraz z ustawowymi odsetkami.
Naczelnik Urzędu Celnego II w W. postanowieniem z 26 sierpnia 2008 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z 19 listopada 2007 r., a następnie decyzją z 1 października 2008 r. odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Naczelnika Urzędu Celnego II w W. z 19 listopada 2007 r. W uzasadnieniu wyjaśnił, że przyczyną odmowy wznowienia postępowania było złożenie wniosku po upływie terminu do wystąpienia z żądaniem o wznowienie postępowania, określonego w art. 4 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego (Dz. U. Nr 118, poz. 745, dalej: ustawa o zwrocie nadpłaty).
Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z 23 marca 2009 r., orzekając na skutek złożonego odwołania, utrzymał zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że zgodnie z art. 4 ustawy o zwrocie nadpłaty termin, o którym mowa w art. 241 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacji podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: Ordynacja podatkowa), liczy się od dnia następującego po dniu wejścia w życie tej ustawy. Wskazał, że w art. 7 pkt 3 ustawa o zwrocie nadpłaty wprowadziła zmianę treści art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, a wznowienie postępowania w sprawie zwrotu nadpłaty podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego w związku z orzeczeniem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z 18 stycznia 2007 r. w sprawie C-313/05 mogło nastąpić na skutek wniosku złożonego w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie ustawy, tj. do 20 sierpnia 2008 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W wyrokiem z 27 października 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 704/09, oddalił skargę T T uznając, że organ podatkowy zasadnie odmówił wznowienia postępowania na skutek wniosku skarżącego, gdyż został on złożony po upływie terminu określonego w art. 4 ustawy o zwrocie nadpłaty.
Skarżący pismem z 30 listopada 2009 r. (uzupełnionym 18 stycznia 2010 r.) wystąpił o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wskazał, że niezachowanie terminu określonego w art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej nastąpiło bez jego winy, a tym samym nie może mieć wpływu na odmowę zwrotu akcyzy.
Dyrektor Izby Celnej w W postanowieniem z 19 marca 2010 r. odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia wniosku, wyjaśniając w uzasadnieniu że skarżący stwierdzając, iż niezachowanie terminu określonego w art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej nastąpiło bez jego winy, nie podał przyczyny implikującej uchybienie terminu i nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu. W konsekwencji organ stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki przywrócenia terminu.
T. T. wniósł skargę na powyższe postanowienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając skargę stwierdził, że kwestią sporną w sprawie jest możliwości przywrócenia określonego w art. 4 ustawy o zwrocie nadpłaty terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
W ocenie Sądu wniosek taki może być skuteczny jedynie wówczas, gdy dotyczy terminu, który co do zasady może być przywrócony. Sąd odnosząc się do przedstawionej przez skarżącego argumentacji dotyczącej braku jego winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania wskazał, że z wyrażonej w art. 121 § 2 Ordynacji podatkowej zasady zaufania do organów nie można wywodzić obowiązku organu do informowania skarżącego o wydaniu przez ETS wyroku mającego znaczenie w jego sprawie oraz o biegu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Możliwość uzyskania informacji o wydaniu przez ETS wyroku mającego wpływ na prawa i obowiązki podatników została zapewniona obywatelom poprzez obowiązek publikacji takiego orzeczenia w Dzienniku Ustaw, podobnie jak przepisów określających sposób i zasady realizacji wynikających z tego wyroku praw.
W ocenie Sądu niezasadne jest upatrywanie w rozwiązaniach prawnych dotyczących trybu składania wniosków o zwrot nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego braku zawinienia w uchybieniu terminowi do złożenia wniosku.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji organ podatkowy zasadnie odmówił przywrócenia terminu do wznowienia postępowania z powodu niewykazania przez skarżącego braku winy w uchybieniu terminu.
T. T. zaskarżył powyższy wyrok w całości domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 121 § 1 i art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, co skutkowało nieuwzględnieniem wniosku oraz oddaleniem skargi w sytuacji gdy organ podatkowy powinien wezwać podatnika do uzupełnienia złożonego przez niego podania.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 52 § 1 p.p.s.a. dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego uwarunkowana jest uprzednim wyczerpaniem środków zaskarżenia służących skarżącemu w postępowaniu przed organem administracji. Zgodnie z art. 52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Postawiony w art. 52 § 1 p.p.s.a. warunek dopuszczalności skargi ma charakter bezwzględny. Oznacza to, że niewykorzystanie przez stronę dostępnych środków zaskarżenia powoduje, iż złożona do sądu administracyjnego skarga oceniona zostanie jako niedopuszczalna, co z kolei skutkować będzie jej odrzuceniem, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania wydane zostało na podstawie art. 162 i art. 163 Ordynacji podatkowej. Stosownie do art. 163 § 1 Ordynacji podatkowej w sprawie przywrócenia terminu postanawia właściwy w sprawie organ podatkowy. Na postanowienie, o którym mowa w art. 163 § 1 Ordynacji podatkowej, służy zażalenie (art. 163 § 3 Ordynacji podatkowej). W świetle powyższego stwierdzić należy, że użyte przez ustawodawcę określenie "w sprawie przywrócenia terminu" oznacza, iż zażalenie przysługuje także w przypadku odmowy przywrócenia terminu.
W związku z tym należało przyjąć, że skarżącemu przysługiwał środek zaskarżenia w postaci zażalenia na postanowienia Dyrektora Izby Celnej w W. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
Z ustaleń przyjętych przez Sąd pierwszej instancji na podstawie akt sprawy wynika, że strona nie złożyła zażalenia na postanowienie z 19 marca 2010 r., a tym samym nie zostały wyczerpane środki zaskarżenia w toku postępowania podatkowego.
Wobec niezłożenia przez skarżącego zażalenia, warunkującego dopuszczalność wniesienia skargi do sądu administracyjnego, podlegała ona odrzuceniu przez Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., który jednak tego nie uczynił.
W rozpoznawanej sprawie, dopiero przed Naczelnym Sądem Administracyjnym została ujawniona, niedostrzeżona przez sąd pierwszej instancji, podstawa do odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.). W takim wypadku zastosowanie znajduje art. 189 p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli skarga ulegała odrzuceniu, Naczelny Sąd Administracyjny uchyla wydane w sprawie orzeczenie oraz odrzuca skargę.
Przypomnieć należy, że zgodnie z uchwałą siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09 (ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 40), w świetle art. 183 § 1 oraz art. 134 § 2 w związku z art. 193 p.p.s.a. jest dopuszczalne zastosowanie przez Naczelny Sąd Administracyjny z urzędu art. 189 p.p.s.a., polegające na uchyleniu orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego i odrzuceniu skargi, niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej i przy braku przesłanek nieważności postępowania sądowego.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 189 w związku z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i odrzucił skargę.