Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego po rozpoznaniu wniosku [...] Spółka z o.o. w [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w całości decyzję własną z dnia [...] września 2019 r. nr [...], którą odmówił umorzenia odsetek określonych jak dla zaległości podatkowych w wysokości [...] zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2020 r. I SA/Sz 124/20, oddalił skargę [...] Spółka z o.o. w [...] na decyzję Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia odsetek.
W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku przez [...] Spółka z o.o. w [...], opartej na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r, poz. 2325 t.j., dalej p.p.s.a.) zarzucono naruszenie:
- 1. przepisów prawa materialnego tj. art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 869 z późn. zm.) poprzez jego błędną wykładnię przesłanek "uzasadnione względy społeczne" lub "gospodarcze" oraz "możliwości płatniczych wnioskodawcy" poprzez przyjęcie, że organ prawidłowo zinterpretował ww. co skutkowało odmową udzielenia ulgi w postaci umorzenia w całości odsetek określonych jak dla zaległości podatkowych w wysokości 101.700 złotych, w sytuacji gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszym postępowaniu winna skutkować stwierdzeniem występowania pozytywnych przesłanek do udzielenia ulgi,
- 2. przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.a. i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256, t.j., dalej: k.p.a.), które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego skutkującego przyjęciem, iż w niniejszej sprawie brak jest podstaw do udzielani ulgi przez organ, w sytuacji, gdy nastąpiły nadzwyczajne przypadki losowe skutkujące powstaniem trudności finansowych, co wiązało się z istotnym zagrożeniem interesu skarżącego.
W skardze kasacyjnej:
- 1. na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a., zawarto oświadczenie, że skarżący zrzeka się rozpoznania sprawy na rozprawie,
- 2. na podstawie art. 200 i n. p.p.s.a. wniesiono o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych,
- 3. na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 i art. 185 § 1 p.p.s.a. wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od skarżącej na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., który stanowi, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od przedstawienia stanu sprawy, ograniczając uzasadnienie tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Nieuzasadniony był zarzut naruszenia art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy o finansach publicznych, zgodnie z którym należności, o których mowa w art. 60, właściwy organ może na wniosek zobowiązanego umarzać w części, odraczać terminy spłaty całości albo części należności lub rozkładać na raty płatność całości albo części należności - w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi zobowiązanego. Użyte w tym przepisie sformułowanie "może", przesądza o tym, że decyzje wydane na jego podstawie mają charakter uznaniowy. Trzeba też zauważyć, że zastosowane kryteria udzielenia ulgi odwołują się do pojęć nieostrych i niedookreślonych, co powoduje, że swoboda uznania organu decydującego o udzieleniu lub nieudzieleniu ulgi jest dość znaczna (por. wyrok NSA z 27 maja 2020 r. I GSK 1658/19).
W związku z tym stwierdzić należy, że kontrola sądu administracyjnego tego rodzaju rozstrzygnięć ogranicza się do zbadania, czy decyzja uznaniowa poprzedzona została prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. Sąd bada zatem, czy organ dochował wystarczającej staranności i nie przekroczył dopuszczalnych granic przy stosowaniu nadanej mu przez ustawodawcę dyskrecjonalnej władzy, która sama w sobie nie może być kwestionowana. Innymi słowy sąd nie jest uprawniony do ograniczania opartych na uznaniowości uprawnień organu w sytuacji, w której organ ten odniósł się do istotnych okoliczności sprawy oraz racjonalnie uzasadnił swoje stanowisko w kwestii odmowy wnioskowanego przez stronę umorzenia.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że ocena decyzji organu dokonana w rozpoznawanej sprawie przez Sąd I instancji jest prawidłowa. Zasadnie bowiem przyjęto, że ważne względy społeczne lub gospodarcze zobowiązanego w rozumieniu art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy o finansach publicznych to sytuacje, gdy z powodu nadzwyczajnych przypadków losowych lub szczególnego splotu okoliczności nie jest on w stanie uregulować zaległości, przy czym nie można ich utożsamiać z subiektywnym przekonaniem dłużnika. O istnieniu względów społecznych lub gospodarczych zobowiązanego decydować powinny kryteria zobiektywizowane, zgodnie z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości. Nie każde trudności finansowe mogą uzasadniać zastosowanie ulgi w postaci umorzenia należności, lecz tylko takie, które w konkretnych okolicznościach wiązałyby się z zagrożeniem istotnego interesu zobowiązanego.
Jeżeli chodzi o wskazane w art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy o finansach publicznych kryterium "możliwości płatniczych wnioskodawcy", to organ odniósł się do okoliczności wynikających ze znajdujących się w aktach dokumentach, świadczących o sytuacji finansowej skarżącej spółki, trafnie stwierdzając, że zaistnienie odmowa finansowania projektu przez bank mieści się w ramach szeroko pojętego ryzyka gospodarczego podejmowanego przez przedsiębiorcę i nie jest okolicznością nadzwyczajną, a zatem, "uzasadnione względy gospodarcze" nie przemawiały za udzieleniem skarżącej spółce wnioskowanej ulgi.
Również kryterium wystąpienia "uzasadnionych względów społecznych" zostało ocenione przez organ, który stwierdził, że argumenty skarżącej, że mająca powstać inwestycja w postaci browaru rzemieślniczego jest cenna społecznie, nie są wystarczające do zastosowania ulgi, skoro projektowana inwestycja pozostaje nadal w sferze planów.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd I instancji prawidłowo zaaprobował stanowisko organu, który uwzględniając wszelkie dowody zebrane w sprawie i wynikające z nich okoliczności dotyczące sytuacji finansowej spółki i jej możliwości płatniczych, przeanalizował wszystkie kryteria wskazane w stosowanym art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy o finansach publicznych. Sąd prawidłowo rozstrzygnął, że organ nie naruszył przepisów postępowania, w szczególności wskazanych w skardze kasacyjnej art. 7 k.p.a., który nakazuje podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz art. 80 k.p.a., który nakazuje mu ocenić, czy okoliczność istotna dla wyniku sprawy została udowodniona. Zarzuty naruszenia wskazanych wyżej przepisów nie zostały przez skarżącą kasacyjnie spółkę wykazane.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 209 w zw. z art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265 t.j.), mając na uwadze stanowisko wyrażone w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 19 listopada 2012r. II FPS 4/12, iż wskazane przepisy stanowią podstawę do zasądzenia zwrotu kosztów za wniesienie sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika odpowiedzi na skargę kasacyjną.