Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 2812/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi I. Ż. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym: w pkt 1. uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...] września 2019 r, nr [...], w pkt 2. uchylił postanowienie [A.] S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej z dnia [...] września 2019 r. nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie [A.] S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej z dnia [...] lipca 2019 r. nr[...], w pkt 3. zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz I. Ż. 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Od przedmiotowego wyroku Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie złożył skargę kasacyjną, zaskarżając powyższy wyrok w całości.
Na podstawie art. 173 i art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa procesowego, tj.:
- 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej k.p.a.) przez uchylenie postanowienia DIAS z dnia [...] października 2019 r., postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...] września 2019 r., postanowienia [A.] S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej z dnia [...] września 2019r. oraz postanowienia [A.] S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej z dnia [...] lipca 2019 r. na skutek błędnego uznania przez Sąd, że organy nie podjęły wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia niniejszej sprawy, w tym nie wykazały, że I. Ż. został prawidłowo nadany indywidualny numer identyfikacyjny, a zatem, że doszło do zarejestrowania odbiorników RTV przez Skarżącą,
- 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., przez uchylenie postanowienia DIAS z dnia [...] października 2019 r., postanowienia NUS z dnia [...] września 2019 r., postanowienia [A.] S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej z dnia [...] września 2019 r. oraz postanowienia z dnia [...] lipca 2019 r. na skutek błędnego przyjęcia przez Sąd, że wierzyciel nie odniósł się do kwestii wysłania zawiadomienia o nadaniu Skarżącej indywidualnego numeru identyfikacyjnego pod właściwy adres, podczas gdy z akt niniejszej sprawy wynika, że wierzyciel odniósł się do kwestii skierowania ww. zawiadomienia na adres ul. J. [...],[...] O., tj. na adres podany przy rejestracji odbiornika, w tym do kwestii wymogu zgłoszenia przez Skarżącą, jako abonenta, zmian danych adresowych,
- 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., przez uchylenie postanowienia DIAS z dnia [...] października 2019 r., postanowienia NUS z dnia [...] września 2019r., postanowienia [A.] S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej z dnia [...] września 2019 r. oraz postanowienia z dnia [...] lipca 2019r. na skutek błędnego przyjęcia przez Sąd, że Skarżąca ma obowiązek udowodnienia, że wyrejestrowała odbiornik RTV, a nie ma obowiązku udowodnienia, że złożyła, zgodnie z obowiązującymi regulacjami dotyczącymi abonamentu informację o zmianie adresu zamieszkania,
- 4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. przez uchylenie postanowienia DIAS z dnia 30 października 2019 r., postanowienia NUS z dnia 18 września 2019 r., postanowienia [A.] S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej z dnia [...] września 2019 r. oraz postanowienia z dnia [...] lipca 2019 r. ze względu na naruszenie w ocenie Sądu prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy, w sytuacji gdy do takiego naruszenia nie doszło.
Powyższe naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż było bezpośrednim powodem uwzględnienia skargi i uchylenia wskazanych na wstępie postanowień.
Skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
W piśmie procesowym z dnia [...] września 2020 r. I. Ż. wskazała, że Sąd I instancji "zajął w tej sprawie rzetelne i obiektywne stanowisko".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. (por. wyroki NSA: z dnia 25 listopada 2016 r., sygn. akt I FSK 1376/16, z dnia 17 stycznia 2017 r., sygn. akt I GSK 1294/16, z dnia 8 lutego 2017 r., sygn. akt I GSK 1371/16, z dnia 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt I GSK 91/17; z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1869/17; baza orzeczeń nsa.gov.pl). Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336).
W związku z powyższym to autor skargi kasacyjnej jest w pewnym sensie "gospodarzem" postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała.
W rozpoznawanej sprawie Strona skarżąca kasacyjnie zarzuciła w skardze kasacyjnej wyłącznie naruszenie przepisów postępowania zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Zauważyć w tym miejscu należy, że prawidłowe przeprowadzenie postępowania administracyjnego uzależnione jest od uwzględnienia treści regulacji prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie. To bowiem te przepisy determinują przebieg postępowania dowodowego, które jest przecież prowadzone w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy, co należy jednak podkreślić, który może pozostawać w rożnych relacjach w odniesieniu do stanu materialnoprawnego. Stan faktyczny może bowiem odpowiadać normie prawa materialnego, która w takim przypadku może mieć zastosowanie, ale może również nie odpowiadać tej normie, co skutkuje tym, że nie znajduje ona zastosowania. Ponadto treść normy prawa materialnego w pewnym sensie wyznacza kierunek i zakres postępowania dowodowego.
W tej sytuacji w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na to, że autor skargi kasacyjnej nawet nie podjął próby zakwestionowania wykładni lub też zastosowania przepisów prawa materialnego w sposób dokonany przez Sąd I instancji, a konkretnie § 5 ust. 1 - 3 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 187 poz. 1342). Dokonując natomiast wykładni tych przepisów Sąd I instancji doszedł do wniosku, że [A.] S.A. nie wykazała w żaden sposób, że Skarżącej został prawidłowo nadany indywidualny numer identyfikacyjny, a zatem, że doszło do zarejestrowania odbiorników RTV przez Skarżącą.
Ponadto Sąd ten zwrócił uwagę, że realizacja przez [A.] S.A. powiadomień wynikających z § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. miała istotne znaczenie. Operator publiczny miał przesłać do wszystkich zarejestrowanych abonentów zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta wraz z pięcioma odcinkami spersonalizowanych formularzy polecenia przelewu/wpłaty gotówki wraz z numerem rachunku bankowego dedykowanego wpłatom RTV (osiem ostatnich cyfr tego rachunku stanowiło indywidualny numer identyfikacyjny abonenta) oraz dwa druki zamówienia na spersonalizowane formularze polecenia przelewu/wpłaty gotówki. Powyższa okoliczność jest zatem wypełnieniem ważnego obowiązku informacyjnego nałożonego przez przepisy na wierzyciela.
Skoro Autor skargi kasacyjnej nie zakwestionował wykładni lub zastosowania ww. przepisów prawa materialnego ocena zarzutów naruszenia przepisów postępowania przeprowadzona przez Naczelny Sąd Administracyjny musi być dokonana z perspektywy wykładni przepisów prawa materialnego dokonanej przez Sąd I instancji.
Nie jest zasadny zarzut ujęty w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej, gdyż z wykładni § 5 ust. 1 - 3 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. Sąd I instancji wyprowadził wniosek, o tym, że I. Ż. nie został prawidłowo nadany indywidualny numer identyfikacyjny.
Również nie jest zasadny zarzut ujęty w punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej. Zgodzić należy się z autorem skargi kasacyjnej, że wierzyciel odniósł się do kwestii skierowania zawiadomienia na adres ul. J., [...] O., tj. na adres podany przy rejestracji odbiornika, w tym do wymogu zgłoszenia przez Skarżącą, jako abonenta, zmiany danych. Problem jednak w tym, że autor skargi kasacyjnej nawet jednym słowem nie próbował przekonać Naczelny Sąd Administracyjny, o tym, że naruszenie przepisów prawa procesowego w tym przypadku mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Obowiązek taki wynika natomiast wprost z postanowień art. 174 pk 2 i art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut zawarty w punkcie 3 petitum skargi kasacyjnej. Otóż według Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzutu naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a mianowicie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. nie można skutecznie kwestionować stanowiska Sądu I instancji w kwestii, na kim spoczywa obowiązek udowodnienia faktu wyrejestrowania odbiornika RTV oraz obowiązku udowodnienia złożenia informacji o zmianie adresu zamieszkania. Obowiązki te bowiem wynikają z przepisów prawa materialnego, które jak już podkreślono nie zostały w ogóle zakwestionowane w skardze kasacyjnej.
W konsekwencji nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut ujęty w punkcie 4 petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika na czym polegało naruszenie art. 135 p.p.s.a. Natomiast art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) jest tzw. przepisem wynikowym. Oznacza to, że jego naruszenie jest zawsze następstwem złamania przez sąd pierwszej instancji innych przepisów, co ma tę konsekwencję, że nie mogą one stanowić samoistnej podstawy skargi kasacyjnej (v. wyroki NSA: z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2077/10 i z dnia 4 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2387/12).
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.