Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 30 lipca 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 783/20, na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (j.t. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: ustawa wdrożeniowa) oddalił skargę [A.] Sp. z o.o. spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w Krakowie na informację Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości zawartą w piśmie z dnia [...] kwietnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu.
Z akt sprawy wynika, że przesyłka zawierająca odpis ww. wyroku wraz z uzasadnieniem została doręczona pełnomocnikowi skarżącej spółki w dniu 25 listopada 2020 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 69 akt sądowych).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia środka prawnego pełnomocnik skarżącej Spółki złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Poczty Polskiej 14 grudnia 2020 r.
W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącej Spółki podniósł, że wskutek niezdolności do pracy pełnomocnik nie miał możliwości wywiedzenia skargi kasacyjnej ani skorzystania z pomocy pełnomocnika substytucyjnego. Powodem tego stanu rzeczy była znacznie ograniczona możność poruszania się, wywołana porażeniem nerwu kulszowego (tzw. rwa kulszowa) do jakiego doszło po przebyciu zakażenia wirusem SARS-COVID-19. W wyniku tego stanu chorobowego pełnomocnik nie miał możliwości poruszani się ani pracy przy komputerze. Stan ten ustał w dniu 9 grudnia 2020 r. Dowodem na powyższe jest wynik badania i zwolnienie lekarskie. W tych okolicznościach niedochowanie 14 dniowego terminu na złożenie skargi kasacyjnej nie wynikało z winy strony, nie wynikało także z winy pełnomocnika, który nie mógł przeciwdziałać pogorszeniu stanu zdrowia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie.
Ustawa wdrożeniowa reguluje postępowanie sądowoadministracyjne w sposób pod wieloma względami odmienny od przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w związku z przyjętą w tej ustawie zasadą odpowiedniego stosowania przepisów p.p.s.a.
Stosownie do treści art. 62 ustawy wdrożeniowej wnioskodawca, właściwa instytucja zarządzająca lub pośrednicząca, bądź też właściwa instytucja, o której mowa w art. 39 ust. 1 powołanej ustawy, może wnieść skargę kasacyjną bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w terminie 14 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia wojewódzkiego sądu administracyjnego, przy czym art. 61 ust. 3, 4, 6 i 7 ustawy wdrożeniowej stosuje się odpowiednio. Zgodnie zaś z art. 64 ustawy wdrożeniowej, w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy p.p.s.a., w tym m.in. przepisy dotyczące uchybienia i przywrócenia terminu (art. 85 - 89 p.p.s.a.). Na obecnym etapie postępowania Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany był zatem do rozpoznania powyższego wniosku.
Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony, która nie dokonała w terminie czynności procesowej. W przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu, należy mieć na uwadze działania pełnomocnika. Brak winy zachodzi wówczas, gdy dochowana zostanie należyta staranność przy dokonaniu danej czynności procesowej.
Należy przy tym szczególnie zwrócić uwagę, że chodzi tu o staranność należytą w danych stosunkach, a nie nadzwyczajną czy najwyższą obejmującą podejmowanie wszelkich możliwych czynności, w tym również czynności nieracjonalnych. Ustawodawca nie określił kryteriów oceny zachowania strony co oznacza, że kwestia ta pozostawiona została uznaniu sądu. Brak winy w uchybieniu terminowi powinien być zatem oceniany przy uwzględnieniu wszelkich okoliczności konkretnej sprawy. Wykazany brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności stanowi konieczną przesłankę przywrócenia terminu.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć. Oceniając wystąpienie powyższej przesłanki, Sąd obowiązany jest przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o własne interesy (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 270, uw. 5; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod redakcją R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C. H. Beck 2013, s. 444-446, nb 4; postanowienie NSA z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 580/08).
Należy zauważyć, że pełnomocnik skarżącej Spółki występując z wnioskiem o przywrócenie terminu powołał się na brak swojej winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi kasacyjnej ze względu na niezdolność do pracy spowodowaną porażeniem nerwu kulszowego (tzw. rwa kulszowa). Wskazał, że miał znacznie ograniczoną możliwość poruszania się. Wniosek ten został złożony w terminie siedmiu dni po ustaniu przyczyny uchybienia terminu, a więc w ustawowym terminie do dokonania czynności, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Do wniosku pełnomocnik skarżącej załączył zwolnienie lekarskie wystawione w dniu [...] listopada 2020 r. wskazujące na niezdolność do pracy pełnomocnika skarżącej w okresie od 25 listopada 2020 r. do 8 grudnia 2020 r. (14 dni), a lekarz je wystawiający wskazał powód zwolnienia M54 i wskazania lekarskie "chory może chodzić". W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącej Spółki wskazał, że choroba potwierdzona zaświadczeniem lekarskim stanowi okoliczność wskazującą na brak winy w uchybieniu terminu.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, który Sąd w niniejszym składzie podziela, że zwolnienie lekarskie (zaświadczenie lekarskie) nie jest przesłanką do przywrócenia uchybionego terminu, gdy nie wynika z niego, że pacjent nie mógł chodzić, a jego stan nie był na tyle ciężki i poważny, aby badający go lekarz miał podstawy do natychmiastowego skierowania pacjenta na leczenie szpitalne, czy też nakazanie, że chory powinien leżeć (por. wyrok WSA w Krakowie z 24 września 2010 r., sygn. akt I SA/Kr 890/10; NSA z 31 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 278/11; NSA z 31 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2175/10, CBOSA). W orzecznictwie wskazuje się, że nie każda choroba uzasadnia uwzględnienie prośby o przywrócenie terminu. Zainteresowany podmiot musi uprawdopodobnić, że dla zachowania terminu korzystanie ze zwolnienia lekarskiego było okolicznością nie do przezwyciężenia, mimo dopełnienia regułom należytej staranności.
To z kolei wymaga wskazania konkretnych faktów, które mogłyby przemawiać za tym, że rodzaj choroby, jej przebieg czy też zalecenia medyczne dotyczące leczenia uniemożliwiły dokonania wskazanej czynności procesowej oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu. W orzecznictwie wskazuje się też, że podstawą przywrócenia terminu może być nagła, nieprzewidziana choroba, nie zaś trwające przewlekle schorzenie, które w sposób trwały nie pozbawia funkcjonowania w społeczeństwie i załatwiania własnych spraw lub w imieniu innych podmiotów.
Odnosząc się do powyższego należy zauważyć, że twierdzenia pełnomocnika skarżącego zawarte we wniosku dotyczące przebiegu choroby i wskazujące na konieczność leżenia i niemożność nawiązania kontaktu z innymi osobami nie pokrywają się z adnotacją zawartą w zaświadczeniu lekarskim, że pacjent może chodzić. Zatem stan chorobowy nie był obłożny, wykluczający funkcjonowanie tj. uniemożliwiającą wykonywanie jakichkolwiek czynności. Załączone do wniosku skarżącego zwolnienie lekarskie w pełni obrazowało, że stan zdrowia pełnomocnika skarżącego nie uniemożliwiał mu samodzielnego poruszania się.
Przy takiej treści zwolnienia lekarskiego nie można przyjąć, że wnioskodawca uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu. Sam fakt przebywania na zwolnieniu lekarskim – akcentowany we wniosku o przywrócenie terminu i stanowiący oś argumentacji wnioskodawcy - nie jest tożsamy z brakiem winny, tym bardziej, że wnioskodawca podczas zwolnienia nie był "unieruchomiony", o czym świadczy odpowiedni zapis zwolnienia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego działający w imieniu skarżącej Spółki profesjonalny pełnomocnik nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Na profesjonalnym pełnomocniku ciąży bowiem obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych.
W sprawie nie ulega wątpliwości, że pełnomocnik Spółki nie złożył skargi kasacyjnej w terminie. Z akt sprawy wynika, że przesyłka zawierająca odpis ww. wyroku wraz z uzasadnieniem została doręczona pełnomocnikowi skarżącej Spółki w dniu 25 listopada 2020 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 69 akt sądowych). Zatem termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał w dniu 10 grudnia 2020 r. Skargę kasacyjną złożona natomiast w dniu 14 grudnia 2020 r. po upływie terminu 14 dni do wniesienia skargi kasacyjnej.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 postanowienia.
Wobec oddalenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, skargę kasacyjną należało pozostawić bez rozpatrzenia, na podstawie art. 62 ust. 1 zd. 2 w związku z art. art. 61 ust. 6 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, o czym orzeczono w pkt 2 postanowienia.