Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2005 r. sygn. akt V SA/Wa 667/04, w sprawie ze skargi M. S. uchylił postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 19 lutego 2004 r. Nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami opinii biegłego.
W uzasadnieniu Sąd podał, że skarżący dokonał w dniu 28 lutego 2000 r., na podstawie dokumentu SAD nr [...], zgłoszenia celnego, wnioskując o dopuszczenie do obrotu na polskim obszarze celnym samochodu osobowego marki Opel Astra 1.6V, wyprodukowanego w 1995 r. Do zgłoszenia celnego dołączono m.in. rachunek nr 2’320 z dnia 24 lutego 2000 r. dotyczący sprzedaży samochodu, protokół oględzin pojazdu, ocenę techniczną nr 58/2000/11 z dnia 28 lutego 2000 r. oraz Deklarację Wartości Celnej. Dyrektor Izby Celnej w Warszawie postanowieniem z dnia 16 czerwca 2003 r. obciążył skarżącego kosztami sporządzenia opinii biegłego, określającej procentowy stopień uszkodzeń pojazdu samochodowego.
Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia 19 lutego 2004 r., wydanym po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 16 czerwca 2003 r. i stwierdził, że przeprowadzona przez organy celne weryfikacja zgłoszenia celnego wykazała nieprawidłowości w jego dokonaniu, w części odnoszącej się do wartości celnej sprowadzonego pojazdu. Skoro dołączona do zgłoszenia celnego umowa sprzedaży była niewiarygodna, a opinia techniczna niekompletna, organy celne zmuszone były ustalić procentowy stopień zużycia samochodu, aby określić rzeczywistą wartość pojazdu. Oceny takiej mógł dokonać wyłącznie biegły rzeczoznawca. Zgodnie z art. 71 § 4 Kodeksu celnego s koszty związane z przeprowadzeniem badań i analiz w trakcie postępowania kontrolnego, o którym mowa w art. 70 § 1 Kodeksu celnego, ponosi zgłaszający.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględniając skargę uznał, że przepis art. 71 § 4 Kodeksu celnego jest przepisem szczególnym w rozumieniu art. 267 § 4 Ordynacji podatkowej. Jednakże koszty związane z przeprowadzeniem badań i ekspertyz w ramach weryfikacji zgłoszenia celnego zgłaszający poniesie tylko w przypadku, gdy wyniki tych badań będą dawały podstawę do stwierdzenia, że zgłoszenie celne zostało dokonane nieprawidłowo.
WSA w Warszawie podniósł, że Dyrektor Izby Celnej w Warszawie decyzją nr [...] z dnia 16 czerwca 2003 r. uchylił w części decyzję organu I instancji i ponownie orzekł o zmianie wartości celnej sprowadzonego pojazdu. W postępowaniu odwoławczym jako dowód w sprawie przyjęto opinię biegłego rzeczoznawcy z Zespołu Rzeczoznawców Techniki Samochodowej Ruchu Drogowego Automobilklub Polski Sp. z o.o. nr [...] z dnia 27 kwietnia 2003 r. Opinia ta została sporządzona jako doprecyzowanie, uzupełnienie znajdującej się w aktach sprawy, załączonej przez stronę, oceny technicznej nr [...] z dnia 28 lutego 2000 r., a zatem nie była przez organy celne kwestionowana. W postępowaniu celnym zlecono biegłemu w zakresie techniki samochodowej jedynie doprecyzowanie stanu pojazdu na podstawie zawartego w ocenie technicznej opisu przez procentowe określenie stopnia ubytków i braków.
W ocenie Sądu, jeśli organ celny miał wątpliwości co do zupełności opinii przedstawionej przez skarżącego przy zgłoszeniu celnym bądź dokonanych w niej ustaleń, powinien wystąpić do biegłego, który opinię sporządził, o wyjaśnienie wątpliwości. Wystąpienie o kolejną opinię i obciążenie kosztami jej sporządzenia skarżącego, nie było w ocenie Sądu zasadne.
W skardze kasacyjnej Dyrektor Izby Celnej w Warszawie, powołując art. 173 i art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Zdaniem Dyrektora Izby Celnej w Warszawie treść zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że orzeczenie to narusza przepisy postępowania istotnie wpływające na wynik sprawy (art. 174 ust. 2 p.p.s.a.). Naruszenie to przejawia się obrazą art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1 oraz art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 p.p.s.a.
Skarżący podkreślił, iż w decyzji z dnia 16 czerwca 2003 r. orzekł o wartości celnej na korzyść strony, co świadczy o dbałości organów celnych o interes strony. Decydując się na przeprowadzenie dowodu z opinii wskazującej procentowy stopień uszkodzeń, organ celny miał na celu ustalenie wartości celnej pojazdu z uwzględnieniem wszystkich kształtujących ją elementów. Brak uwzględnienia procentowo określonego stopnia uszkodzeń oznaczałby nierzetelne określenie wartości celnej przedmiotowego pojazdu. Powołując się na wnioski wynikające z orzecznictwa sądów administracyjnych skarżący stwierdził, że decyzja Dyrektora Izby Celnej w Warszawie w zakresie ponownej kalkulacji wartości celnej została przez WSA uznana za prawidłową (wyrok z dnia 9 listopada 2004 r. sygn. akt. V SA 3108/03).
Bezsporne jest, że opinia nr T-1072/03/6 z dnia 27 kwietnia 2003 r. została sporządzona jako doprecyzowanie, uzupełnienie znajdującej się w aktach sprawy oceny technicznej, załączonej przez stronę, oraz że opinia nie była kwestionowana przez organy celne. Niewątpliwie jednak w sprzeczności z zasadą określoną w art. 121 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którą postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, stałoby wystąpienie o uzupełnienie opinii do rzeczoznawcy inż. Mirosława Boszko, który utracił swą wiarygodność zawodową ze względu na zapadły w postępowaniu karnym względem niego wyrok, stwierdzający fakt wydania przez skazanego nieprawidłowej opinii o wartości samochodu marki opel astra importowanego przez stronę. Byłoby to także, zdaniem Dyrektora Izby Celnej, pogwałceniem zasady dochodzenia prawdy obiektywnej, czyli określonym w art. 122 Ordynacji podatkowej obowiązkiem wszechstronnego zbadania sprawy przez organy celne, jak również godziłoby w współbrzmiącą z wyżej wymienioną zasadą procesową zasadę zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 187 Ordynacji podatkowej).
W odpowiedzi na skargę kasacyjną M. S. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), powoływanej dalej jako p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać: oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.
Z kolei art. 183 p.p.s.a. stanowi, iż Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany był granicami skargi kasacyjnej.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
- 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
- 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Autor skargi powinien wskazać na konkretne, naruszone przez Sąd zaskarżonym orzeczeniem przepisy prawa materialnego i procesowego.
W odniesieniu do prawa materialnego winien wykazać, na czym polegała dokonana przez Sąd I instancji ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie.
Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez Sąd, na czym polegało uchybienie tym przepisom i dlaczego uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Oznacza to, że w skardze kasacyjnej należy wskazać konkretne przepisy procedury sądowej, a nie przepisy procedury stosowanej przez organy administracji publicznej na przykład Ordynacji podatkowej.
Sąd administracyjny nie stosuje przepisów Ordynacji podatkowej i dlatego zarzut jej naruszenia przez Sąd I instancji nie może zostać uwzględniony.
Przepisami postępowania, których naruszenie zarzucono Sądowi, były art. 135 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Skarga kasacyjna nie zawiera jednak w tym zakresie uzasadnienia. Dyrektor Izby Celnej w Warszawie ograniczył swą argumentację do przytoczenia treści powołanych w skardze kasacyjnej przepisów Ordynacji podatkowej oraz wyjaśnienia czym kierował się przeprowadzając dowód z opinii biegłego. Autor skargi kasacyjnej nie podjął nawet próby wykazania na czym polegało naruszenie przez Sąd przepisów postępowania oraz jaki miało to wpływ na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga, że nie każde naruszenie przepisów postępowania sądowego może stanowić podstawę kasacyjną, ale tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że samo określenie naruszenia przepisów postępowania nie jest wystarczające, gdyż wymagane jest także aby strona wykazała, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania determinowały treść kwestionowanego orzeczenia.
W rozpoznawanej sprawie skarżący uchylił się od powyższego obowiązku. Mając to na uwadze należy uznać, że samo wskazanie przepisu prawa, który miał zostać naruszony zaskarżonym wyrokiem, bez podania w tym zakresie uzasadnienia jest niezgodne z wymaganiami art. 176 p.p.s.a.
Z wymienionych przyczyn brak jest przesłanek do uwzględnienia zarzutu naruszenia przepisów postępowania.
W skardze kasacyjnej powołano także podstawę wymienioną w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. W ramach tej podstawy nie wskazano jednak żadnego przepisu prawa materialnego, który został naruszony przez Sąd I instancji. W skardze kasacyjnej nie podano również czy naruszenie prawa materialnego polegało na jego błędnej wykładni, czy też niewłaściwym zastosowaniu. Prawidłowe wskazanie podstawy kasacyjnej wymaga dokładnego określenia przepisu, który został naruszony poprzez podanie numeru artykułu (paragrafu, ustępu) ustawy (rozporządzenia) i określenie na czym naruszenie to polegało. Nie spełnia powyższego wymogu powołanie podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Do obowiązków autora skargi kasacyjnej należy przedstawienie konkretnych przepisów prawa materialnego naruszonych przez sąd zaskarżonym wyrokiem i wyjaśnienie, na czym polegało niewłaściwe zastosowanie lub błędna wykładnia przepisów prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest bowiem uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów lub zastępowania skarżącego w określaniu jakiego przepisu dotyczy podstawa skargi kasacyjnej.
Wobec wadliwego sformułowania zarzutu naruszenia prawa materialnego nie mógł on być rozważany przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako nie mającą usprawiedliwionych podstaw.