Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 20 stycznia 2022 r., sygn. akt III SA/Po 1627/21, pozostawił bez rozpatrzenia skargę K. P. na informację zawartą w piśmie Zarządu Województwa Wielkopolskiego z [...] listopada 2021 r. w przedmiocie negatywnej oceny projektu.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w związku z wniesieniem skargi na powyższe rozstrzygnięcie, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 7 grudnia 2021 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do złożenia opłaconego pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi w oryginale lub jego kserokopii uwierzytelnionej zgodnie z obowiązującymi przepisami. Jednocześnie wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia dokumentacji dotyczącej projektu "Wielkopolska Tarcza Antykryzysowa" poprzez nadesłanie pełnej dokumentacji wraz z ewentualnymi załącznikami, prawidłowo uwierzytelnionej, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz do nadesłania protestu z [...] października 2021 r., zgodnie z art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 818 ze zm., dalej: ustawa wdrożeniowa w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia skargi bez rozpatrzenia.
Powyższe wezwania doręczono prawidłowo pełnomocnikowi skarżącej 14 grudnia 2021 r. W zakreślonym terminie pełnomocnik skarżącej przesłał oryginał pełnomocnictwa do działania w niniejszej sprawie wraz z potwierdzeniem uiszczenia opłaty skarbowej. Nie przedłożył zaś wymaganej dokumentacji.
W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 61 ust. 6 pkt 2 w zw. z art. 61 ust. 3 i 4 ustawy wdrożeniowej pozostawił skargę bez rozpatrzenia.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożyła K. P., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Poznaniu. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 ust. 6 pkt 2 w zw. z art. 61 ust. 3 i 4 ustawy wdrożeniowej poprzez pozostawienie bez rozpatrzenia, pomimo niewezwania skarżącej i jej pełnomocnika do uzupełnienia braków.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącej wskazał, że w dniu 14 grudnia 2021 r. otrzymał wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi przez złożenie opłaconego pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej. Brak ten został uzupełniony pismem z 20 grudnia 2021 r. Przesyłka, w której zawarto ww. zobowiązanie nie zawierała jednak wezwania do uzupełnienia dokumentacji dotyczącej projektu. Co więcej, otrzymane przez pełnomocnika wezwanie, nie zawierało informacji, by stanowiło ono jedną stronę z dwóch/wielu. Jako załącznik do skargi kasacyjnej strona przesłała poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię dokumentacji projektowej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 ust. 8 w zw. z ust. 1, 2, 5 i 7 tego artykułu ustawy wdrożeniowej sądy administracyjne sprawują kontrolę nad oceną projektów zgłaszanych do dofinansowania w trybie tej ustawy. Z art. 62 ust. 1 ustawy wdrożeniowej wynika m.in., że wnioskodawca może wnieść bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od rozstrzygnięcia wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny. Przepis ten odnosi się do rozstrzygnięć WSA określonych w ustawie wdrożeniowej, a zatem również do postanowienia o pozostawieniu skargi bez rozpatrzenia.
Zgodnie z art. 64 ustawy wdrożeniowej w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy p.p.s.a. określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 p.p.s.a. Oznacza to, że przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej znajduje zastosowanie m.in. art. 182 p.p.s.a. oraz art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i art. 183 § 1 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Natomiast z art. 183 § 1 p.p.s.a. wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Z zarzutu skargi kasacyjnej, opartego na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., wynika, że istota sporu prawnego w rozpoznawanej sprawie, dotyczy oceny prawidłowości pozostawienia bez rozstrzenia skargi na informację zawartą w piśmie Zarządu Województwa Wielkopolskiego z 9 listopada 2021 r. na podstawie art. 61 ust. 6 pkt 2 ustawy wdrożeniowej w związku z niezłożeniem, pomimo wezwania, kompletnej dokumentacji, o której mowa w art. 61 ust. 3 tej ustawy. Kasator zarzuca naruszenie art. 61 ust. 6 pkt 2 w zw. z art. 61 ust. 3 i 4 ustawy wdrożeniowej Skarżąca kasacyjnie nie kwestionuje faktu niezłożenia kompletnej dokumentacji wraz ze skargą. Wskazuje jednak na brak otrzymania wezwania do uzupełnienia tego braku formalnego skargi, podkreślając, że doręczono jej jedynie wezwanie do złożenia pełnomocnictwa.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podniesiony zarzut skargi kasacyjnej należało uznać za uzasadniony.
W rozpoznawanej sprawie kwestią sporną jest to, czy pełnomocnik skarżącej w jednej kopercie wraz z wezwaniem do złożenia pełnomocnictwa otrzymał również wezwanie do uzupełnienia braku formalnego wniesionej skargi kasacyjnej poprzez złożenie kompletnej dokumentacji w rozumieniu art. 61 ust. 3 ustawy wdrożeniowej, wraz z załącznikami, w oryginale lub uwierzytelnionej kopii, jak uznał Sąd I instancji, czy – pomimo informacji znajdującej się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru o zawartości przesyłki – faktycznie nie zawierała ona obydwu wskazanych na ZPO wezwań, jak twierdzi pełnomocnik skarżącej.
W związku z powyższym należy wskazać, że podczas pokwitowania odbioru przesyłek od listonosza czy też w urzędzie pocztowym nie ma wystarczającej ilości czasu na konfrontowanie treści poświadczenia z treścią pism znajdujących wewnątrz koperty. Oznacza to, że choć z treści potwierdzenia zwrotnego wynika, że w przesyłce sądowej (w kopercie) były wszystkie wskazane dokumenty (por. postanowienia NSA: z 25 września 2018 r., II GZ 323/18; z 8 maja 2019 r., II GZ 68/19; publik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl), to jednak nie ma żadnej pewności, że adresat faktycznie dokumenty te w kopercie otrzymał. Szczególnie wobec okoliczności, iż pełnomocnictwo do reprezentowania strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym nadesłano w wyznaczonym terminie, czyli wykonano jedno z dwóch wezwań.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dowodowo niemożliwe jest wykazanie, że przesyłka rzeczywiście zawierała wskazane na zwrotce pisma (karta 121 akt sądowych), lub ich nie zawierała – jak twierdzi strona. W obu przypadkach jest to domniemanie, które można jedynie uprawdopodobnić. Z doświadczenia życiowego wynika, że racjonalnym działaniem strony zainteresowanej w rozpoznaniu jej sprawy jest wykonywanie wszelkich obowiązków, które są warunkiem nadania sprawie biegu. Logiczne jest także założenie, że strona, wykonując obowiązek wynikający z jednego wezwania, nie zaniecha także obowiązku wynikającego z drugiego wezwania.
W niniejszej sprawie przyjąć należy, że skoro pełnomocnik – w wykonaniu wezwania Sądu – przedłużył pełnomocnictwo do reprezentowania skarżącej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to prawdopodobnym jest, że z niewiadomych powodów nie otrzymał wezwania do uzupełnienia innych braków formalnych skargi. Wobec zarzutów i treści uzasadnienia skargi kasacyjnej trzeba uznać, że w sprawie istnieją wątpliwości co do tego, czy pełnomocnik skarżącej faktycznie otrzymał wezwanie do złożenia kompletnej dokumentacji w sprawie. Zaistniałe wątpliwości nie mogą jednak obciążać strony, która dopełniła pozostałych obowiązków wynikających z nadesłanej korespondencji.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jeżeli istnieją wątpliwości co do prawidłowości doręczenia zarządzeń nakładających na stronę określone obowiązki i to pod rygorem formalnego zakończenia sprawy poprzez odrzucenie skargi (lub – jak w niniejszej sprawie – pozostawienie skargi bez rozpatrzenia na podstawie art. 61 ust. 6 pkt 2 ustawy wdrożeniowej), to uwzględniając okoliczności sprawy, należy kierować się potrzebą doprowadzenia do merytorycznego jej zbadania (por. postanowienie NSA z dnia 1 września 2011 r. o sygn. akt I OSK 1448/11; postanowienie NSA z dnia 26 września 2012 r. o sygn. akt I OSK 2161/12; postanowienie NSA z dnia 3 czerwca 2015 r., I OSK 1388/15).
W rozpoznawanej sprawie kwestię powyższych wątpliwości należy rozstrzygnąć na korzyść strony, mając na uwadze przede wszystkim zagwarantowane konstytucyjnie prawo do Sądu – art. 45 Konstytucji RP (por. postanowienie NSA z 5 stycznia 2010 r., II OZ 1150/09).
Z tych wszystkich względów NSA orzekł jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 64 ustawy wdrożeniowej.