Uzasadnienie
Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 10 lutego 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 1486/09, wydanym w sprawie ze skargi Z. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na stosowanie procedury uproszczonej w procedurze wywozu, oddalono skargę.
Wyrok zapadł na tle następującego stanu faktycznego sprawy:
Decyzją Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] stycznia 2006 r. Z. Sp. z o.o. z siedzibą w W., zwana dalej "skarżącą", uzyskała pozwolenie nr [...] na stosowanie procedury uproszczonej w wywozie, poprzez wpis do rejestru.
Do zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r. skarżąca zadeklarowała wywóz pojazdem samochodowym czterech sztuk zestawów montażowych do produkcji samochodów FSO Lanos.
W dniu [...] lipca 2007 r. na miejscu granicznym w D. ujawniono zamiar wywozu z kraju przez obywatela U., będącego kierowcą pojazdu, obok towaru objętego zgłoszeniem celnym, także 5 ton wyrobów wędliniarskich.
Ostateczną decyzją Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] utrzymano w mocy wcześniejszą decyzję tego organu z dnia [...] sierpnia 2008 r., cofającą skarżącej wspomniane pozwolenie na stosowanie procedury uproszczonej z dnia [...] stycznia 2006 r.
Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał następujące przepisy prawa:
art. 207 Ordynacji podatkowej, zwanej "O.p." w związku z art. 69 ust. 1 pkt 2 lit. c i art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.), art. 76 ust. 1 lit. c i art. 161 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z dnia 19 października 1992 r., ze zm.), zwany dalej "WKC" w związku z art. 265 ust. 2, art. 284 oraz art. 199 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania WKC (Dz. Urz. WE L 253 z dnia 11 października 1993 r. ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem wykonawczym".
Zgodnie z art. 207 O.p. organ podatkowy orzeka w sprawie w drodze decyzji, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej (§ 1). Decyzja rozstrzyga sprawę co do jej istoty albo w inny sposób kończy postępowanie w danej instancji (§ 2).
W myśl art. 69 ust. 1 pkt 2 lit. c Prawa celnego w postępowaniu celnym organami właściwymi są: dyrektor izby celnej – jako organ odwoławczy od decyzji wydanych przez ten organ w pierwszej instancji, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Stosownie do art. 73 ust. 1 Prawa celnego do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV O.p., z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego.
Stosownie do art. 76 ust. 1 lit. c WKC w celu usprawnienia przebiegu formalności i procedur, zapewniając prawidłowe wykonanie czynności, organy celne mogą zezwolić na warunkach określonych zgodnie z procedurą Komitetu, aby zgłoszenie towarów do danej procedury zostało dokonane przez wpisanie towarów do ewidencji; w tym przypadku organy celne mogą zwolnić zgłaszającego z obowiązku przedstawienia towarów organom celnym. Zgłoszenie uproszczone, dokument handlowy lub urzędowy bądź wpis do ewidencji muszą zawierać elementy niezbędne do identyfikacji towarów. Wpis do ewidencji musi wskazywać datę jego dokonania.
W świetle art. 265 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego w zasadzie pozwolenie zostaje cofnięte w przypadku określonym w art. 264 ust. 2 tiret pierwsze. Stosownie do art. 264 ust. 2 tiret pierwsze rozporządzenia wykonawczego w zasadzie pozwolenia nie udziela się wnioskodawcy, który popełnił poważne naruszenie lub powtórnie naruszył przepisy prawa celnego, bądź jedynie sporadycznie zgłasza towary do dopuszczenia do swobodnego obrotu.
Jak ustalił organ celny nie objęty zgłoszeniem załadunek 5 ton mięsa był następstwem niedochowania przez skarżącą należytej staranności przy realizacji procedury uproszczonej, gdyż w jej ramach doszło do próby wywozu 5 ton wyrobów wędliniarskich.
Organ odwoławczy nie uwzględnił zarzutów skarżącej kwestionującej swoją odpowiedzialność za wspomnianą sytuację. Jak wskazywała skarżąca nie ponosi ona odpowiedzialności za działania kierowcy pojazdu, nie będącego jej pracownikiem, który już po odprawie celnej towaru, jaka miała miejsce w W. przy ul. J. [...], bez wiedzy i udziału skarżącej dokonał załadunku wędlin. Zdaniem skarżącej w sprawie błędnie też ustalono nienaruszony stan plomby na zamknięciu celnym towaru zgłoszonego do wywozu z kraju.
W następstwie skargi wniesionej przez skarżącą Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., jak to wskazano na wstępie, skargę tę oddalił.
Według Sądu pierwszej instancji, podzielającego ustalenia organu, załadunek wędliny do samochodu, którym był przewożony towar objęty zgłoszeniem celnym, został dokonany w czasie, gdy skarżąca ponosiła odpowiedzialność za prawidłowość danych deklarowanych w zgłoszeniu celnym. W szczególności Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organu, nie dające wiary zeznaniu kierowcy, jakoby na prośbę nieznanych mu osób dokonał załadunku i przewozu 5 ton niezgłoszonego towaru. O małej wiarygodności tego zeznania, zdaniem Sądu pierwszej instancji, wskazuje m.in. niezapamiętanie przez kierowcę numeru rejestracyjnego pojazdu, który rzekomo jechał za nim całą drogę aż do granicy.
Sąd pierwszej instancji podzielił także stanowisko organu, nie dające wiary wyjaśnieniom kierowcy, iż jest możliwe otwarcie samochodu bez widocznego naruszenia plomb celnych. W świetle protokołu pokontrolnego z dnia [...] lipca 2007 r., stanowiącego dokument urzędowy, zamknięcie celne o nr [...], zostało określone jako "zgodne". Z tych względów Sąd pierwszej instancji nie podzielił zasadności zarzutu skarżącej, jakoby dokonany we wspomnianym protokole wybór opcji "nienaruszone" stanowił niewystarczający dowód o nienaruszonym stanie wspomnianego zabezpieczenia celnego.
Skarżąca złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W., ewentualnie o rozpoznanie skargi, stosownie do przepisu art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej "p.p.s.a."
Skarga kasacyjna zarzuca:
- 1. rażące naruszenie art. 141 § 1 p.p.s.a. poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego, tj. nieuprawnione przyjęcie, że wyroby wędliniarskie nieobjęte zgłoszeniem zostały załadowane na samochód na terenie fabryki FSO przed założeniem zamknięć celnych oraz poprzez nieuprawnione przyjęcie, że skarżąca poważnie naruszyła przepisy regulujące procedurę uproszczoną w procedurze wywozu;
- 2. rażące naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, pomimo że zaskarżona decyzja jest obarczona istotnymi wadami prawa procesowego, tj. art. 121, 122, 187 O.p. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy;
- 3. rażące naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez nie przeprowadzenie z urzędu dowodów uzupełniających z dokumentów prywatnych znajdujących się w aktach sprawy, wbrew obowiązkowi wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie;
- 4. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 265 ust. 2 w zw. z art. 264 ust. 2 tiret pierwsze rozporządzenia wykonawczego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skoncentrowano się na błędnych ustaleniach organu, podzielonych przez Sąd pierwszej instancji, że nieobjęte zgłoszeniem celnym wyroby wędliniarskie zostały załadowane na samochód na terenie fabryki FSO przed założeniem zamknięć celnych. Jak wskazuje skarga kasacyjna, a na co nie zwrócił uwagi organ celny oraz Sąd pierwszej instancji, wspomniane wyroby wędliniarskie zostały zakupione w dniu [...] lipca 2007 r., o czym świadczą znajdujące się w aktach sprawy dowody zakupu, a więc następnego dnia po dokonaniu odprawy celnej. Skarga kasacyjna wskazuje także na błędność ustaleń organu i Sądu pierwszej instancji w kwestii nienaruszonego stanu plomb celnych podczas kontroli pojazdu na przejściu granicznym w dniu [...] lipca 2007 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie niniejszych rozważań podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd pierwszej instancji.
W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony. Stąd, wobec postawienia w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania, jako pierwszy należało poddać ocenie zarzut naruszenia przepisów postępowania.
Dokonując kontroli zaskarżonego wyroku pod kątem zarzuconego w skardze kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skarga kasacyjna oparta jest w tym zakresie na usprawiedliwionej podstawie naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit c) p.p.s.a. w związku z art. 121, art. 122 i art. 187 O.p. Organ bowiem, co zaakceptował Sąd pierwszej instancji, nie rozważył całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności nie dokonał oceny znajdujących się w aktach sprawy faktur i paragonów, dokumentujących zakup omawianych wędlin. W aktach sprawy znajduje się paragon dotyczący zakupu w dniu [...] lipca 2007 r. wyrobów wędliniarskich na kwotę 2.493,68 zł, wystawiony przez K.P. P.W. "D." B. [...], kod [...] S., a także faktura z dnia [...] lipca 2007 r., dokumentująca nabycie wyrobów wędliniarskich, na kwotę 9.978,33 zł, wystawiona przez sklep zakładowy w S., kod [...] (nazwa producenta wskazana we fakturze jest nieczytelna).
Wspomniani sprzedawcy wędlin znajdują się przy tym w dość znacznej odległości od W. I tak sprzedawca w S. prowadzi działalność na terenie powiatu Ch., zaś sprzedawca w S. na terenie powiatu M. Ponadto, wskazana na fakturze i paragonie data wprowadzenia do obrotu wędlin, tj. [...] lipca 2007 r., miała miejsce już po dokonanym zgłoszeniu celnym ([...] lipca 2007 r.). Tej istotnej rozbieżności nie wyjaśnił organ i nie skontrolował Sąd pierwszej instancji, co jest istotnym mankamentem zaskarżonego wyroku.
Sąd pierwszej instancji powinien także zająć stanowisko w spornej kwestii, czy prawidłowe było ograniczenie się organu celnego do stwierdzenia w protokole z dnia [...] lipca 2007 r. nienaruszonego stanu zabezpieczeń celnych bez ich szczegółowego opisu.
W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok.
O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.