Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 10 lutego 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 1486/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę Z. Spółki z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2009 r. w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na stosowanie procedury uproszczonej w procedurze wywozu. Od powyższego wyroku skarżąca spółka złożyła skargę kasacyjną, w której zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu wniosku Z. Spółka z o.o. wskazała, że wykonanie w sposób natychmiastowy decyzji cofającej zezwolenie na stosowanie procedury uproszczonej w procedurze wywozu pozbawi stronę możliwości terminowego i właściwego wywiązywania się z obowiązków agencji celnej wobec swojego kontrahenta – F. S.A. w W. Wobec faktu prowadzenia kompleksowej obsługi celnej w zakresie transportów samochodowych oraz bieżącej produkcji i konieczności zapewnienia ciągłości pracy i dostaw F., natychmiastowe wstrzymanie możliwości odprawiania towarów F. S.A. w procedurze uproszczonej spowoduje zerwanie umowy z kontrahentem, sankcje odszkodowawcze, a przede wszystkim spowoduje likwidację spółki oraz zwolnienie pracowników.
Nadto Spółka podała, że odmowa wstrzymania wykonania decyzji, którą cofnięto jej zezwolenie na stosowanie procedury uproszczonej w procedurze wywozu, powoduje pozbawienie skarżącej możliwości działania na rynku, który cechuje wysoka konkurencyjność, a także, że wywiązywanie się z obowiązków agencji celnej w odniesieniu do tak dużego podmiotu, jakim jest F. S.A. jest niemożliwe bez dobrodziejstwa procedur uproszczonych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a., dotyczący możliwości wstrzymania przez sąd na wniosek strony skarżącej wykonania aktu lub czynności, został zamieszczony w dziale III, zatytułowanym "Postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym". Stosownie jednak do przepisu art. 193 p.p.s.a. do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Oznacza to, że nie jest wyłączone stosowanie przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a., gdy strona skarżąca wniosła skargę kasacyjną od wyroku oddalającego skargę na akt lub czynność i wystąpiła z wnioskiem o wstrzymanie wykonania tego aktu lub czynności.
Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast w myśl art. 61 § 3 tej ustawy, po przekazaniu sądowi skargi, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności. Zawarty w powyższym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia jest zamknięty. Oznacza to, że ustawa w sposób wyczerpujący wskazuje przesłanki wstrzymania wykonania orzeczenia ostatecznego, uzależniając tę możliwość wyłącznie od wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Z powołanego przepisu wynika, iż wstrzymanie przez sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności ma charakter wyjątkowy. Strona skarżąca dążąc do wstrzymania wykonania decyzji musi złożyć stosowny wniosek i uprawdopodobnić, że istnieją przesłanki uzasadniające odstąpienie od zasady wykonalności orzeczeń ostatecznych i wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia.
Pod pojęciem wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę – majątkową lub niemajątkową – której nie będzie można wynagrodzić przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub nie będzie można jej wyegzekwować ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (post. NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04). Natomiast trudne do odwrócenia skutki, na których wystąpienie powołała się w swoim wniosku skarżąca, to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Należy mieć przy tym na uwadze, że uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na składającym wniosek.
Naczelny Sąd Administracyjny ma na uwadze, że każde rozstrzygnięcie administracyjne pozbawiające podmiot prawa do prowadzenia określonej działalności (wykonywania funkcji, wykonywania uprawnienia itp.), powoduje z istoty rzeczy, iż podmiot ten swoich dotychczasowych funkcji już nie może wykonywać. Samo wystąpienie tego skutku nie jest wystarczającą przyczyną wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Wstrzymanie wykonania aktu pozbawiającego stronę prawa do wykonywania dotychczasowej działalności, może być zasadne tylko wtedy, gdy wykonanie zaskarżonego aktu, w szczególnej sytuacji wnioskodawcy, wywoła trudne do akceptacji niebezpieczeństwo znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Sama tylko utrata dotychczas posiadanego uprawnienia nie stanowi takiej szkody ani trudnych do odwrócenia skutków.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Z. Spółka z o.o. wykazała w swoim wniosku ryzyko wystąpienia okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Konsekwencje jej natychmiastowego wykonania, w postaci utraty dużego kontrahenta skarżącej, utraty konkurencyjności spółki na rynku, sankcji odszkodowawczych, a w rezultacie ryzyko likwidacji spółki i zwolnień jej pracowników stanowią przesłanki wymienione w treści art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i jednocześnie spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, które to przesłanki zostały już wyżej omówione.
Na marginesie wskazać należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. na wniosek Z. Spółki z o.o. wstrzymał wykonanie decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2009 r. w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na stosowanie procedury uproszczonej w procedurze wywozu w postępowaniu przed tym Sądem postanowieniem z dnia 4 listopada 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 1486/09. Przyznana ochrona tymczasowa upadła jednak z chwilą oddalenia skargi tej spółki wyrokiem z dnia 10 lutego 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 1486/09.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.