Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2018 r. w Radomiu, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) dalej "p.p.s.a", wyrokiem z dnia 18 pażdziernika 2018 r., sygn. akt VIII SA/Wa oddalił skargę [...] na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Radomiu z dnia 12 kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż skarga jest niezasadna. Przedmiotem kontroli Sądu I instancji w niniejszej sprawie była powołana wyżej decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12 kwietnia 2018 r., którą organ ten utrzymał w mocy własną decyzję w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, składek finansowanych przez płatnika składek za pracowników oraz odsetek za te składki, która wydana po ponownym przeprowadzeniu postępowania w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2016 r. sygn. akt VIII SA/Wa 827/15.
Odnosząc się do zarzutów skargi WSA w Warszawie w pierwszej kolejności powołał regulacje prawne znajdujące zastosowanie w sprawie w tym art.28 ust.2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2015 r. poz. 121; zwana dalej "u.s.u.s." zgodnie z którym ustalona została zasada, należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a.Sąd I instancji wskazał też na przesłanki umorzenia na podstawie art. 28 ust. 3a określone rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. (Dz.U. Nr 141, poz.1365) zwane dalej "rozporządzenie".
W ocenie Sądu I instancji, w rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego ani materialnego skutkującego koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji, a uzasadnienie rozstrzygnięcia wskazuje na przesłanki, jakimi kierował się Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmawiając umorzenia należności z tytułu zaległych składek.
W niniejszej sprawie organ administracji trafnie uznał, że nie zachodzi żadna z przesłanek całkowitej nieściągalności, o których mowa w cyt. powyżej art. 28 ust. 3 u.s.u.s., a w szczególności nie została spełniona przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. Wobec skarżącej może być skutecznie prowadzone postępowanie egzekucyjne. Nie jest sporne, że skarżąca posiada majątek nieruchomy (lokal mieszkalny).Analiza zgromadzonych w sprawie dokumentów i przedstawionych przez skarżącą informacji potwierdza stanowisko organu, że dane dotyczące jej sytuacji rodzinnej i materialnej pozwalają na przyjęcie stanowiska, że skarżąca nie wykazała przesłanek z art.28 u.s.u.s. Należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a, a fakt całkowitej nieściągalności w odniesieniu do skarżącej nie zachodzi.
Sąd I instancji zgodził się z organem, że z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że skarżąca jest osobą będąca w stanie uregulować zadłużenie z tytułu zaległych składek. Z ustaleń organu wynika, że skarżąca pobiera emeryturę, zaś jej mąż pozostaje w zatrudnieniu, rodzina posiada nieruchomości w postaci własności lokalu mieszkalnego.
Sytuacja finansowa oraz życiowa skarżącej choć trudna z uwagi na wymagalne zobowiązania kredytowe wobec banków, nie odbiega znacząco od sytuacji w której znajduje się znaczna część społeczeństwa. Ponadto zdaniem Sądu I instancji należy mieć na względzie, że jeżeli zostaną w postępowaniu przed sądem powszechnym ustalone warunki umorzenia należności za płatnika składek na podstawie ustawy "abolicyjnej", spłacie podlegać będzie wyłącznie zadłużenie za zatrudnionych pracowników w kwocie [...] zł, co stanowi znaczną ulgę dla skarżącej.
W świetle przedstawionych powyżej okoliczności faktycznych Sąd I instancji podzielił stanowisko ZUS, że w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia uzasadniająca – na zasadzie wyjątku – umorzenie należności z tytułu składek – pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Okoliczność, że § 3 ust. 1 rozporządzenia posługuje się zwrotem "w szczególności" oznacza, że katalog przypadków, które uzasadniają umorzenie przez ZUS należności z tytułu składek ubezpieczonych, nie jest ograniczony do przypadków wymienionych w pkt 1-3 ust. 1 § 3 tego aktu. Podstawa umorzenia należności ZUS została stworzona dla "uzasadnionych przypadków" (art. 28 ust. 3a u.s.u.s.) - a zatem wyjątkowych, a nawet drastycznych, powstałych z przyczyn całkowicie obiektywnych (niezależnych od dłużnika). Przepis § 3 ust. 1 rozporządzenia nakłada na wnioskodawcę (zainteresowanego) ciężar udowodnienia okoliczności wskazujących na stan majątkowy i sytuację rodzinną. W rozpoznawanej sprawie, wbrew twierdzeniom skarżącej, brak jest tych okoliczności.
Również wbrew zarzutom skarżącej organ uwzględnił stan majątkowy, sytuację ekonomiczną oraz rodzinną skarżącej wskazując, z jakich powodów wydał zaskarżoną decyzję odmawiającą umorzenia zaległych należności. Prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające z uwzględnieniem reguł w nim obowiązujących, a w szczególności z poszanowaniem art. 7, art. 11, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego(Dz.U. z 2017 r., poz.1257 t.j.) dalej "K.p.a.". Organ ustosunkował się do wszystkich okoliczności faktycznych i dowodów podnoszonych przez skarżącego w toku postępowania, a także ocenił zebrany materiał dowodowy w sposób kompletny, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, czyniąc tym samym zadość art. 107 § 3 K.p.a.
W tym kontekście organ wywiązał się także z wytycznych i wskazań co do uzupełnienia postępowania w sprawie zawartych w wyroku WSA z dnia 21 kwietnia 2016 r. sygn. akt VIII SA/Wa 827/15.
W związku z powyższym Sąd I instancji stwierdził, iż podnoszona przez skarżącą argumentacja odwołująca się do naruszeń procesowych, stanowi jedynie próbę przerzucenia na organ ciężaru wykazania istnienia przesłanek uzasadniających umorzenie zaległych należności, co jednak należy do obowiązku wnioskodawcy. Obowiązkiem organu jest rozważenie wykazanych przez stronę okoliczności i dokonanie ich oceny pod względem istnienia przesłanek umorzeniowych. Z tego obowiązku w ocenie Sądu I instancji organ wywiązał się w sposób należyty. Podkreślić bowiem należy, iż mimo, że katalog przesłanek, o których mowa w § 3 rozporządzenia ma charakter otwarty, to organ nie ma obowiązku poszukiwania okoliczności umorzenia należności, a jedynie dokonania oceny okoliczności wskazanych przez stronę.
W odniesieniu do zarzutu przedawnienia Sąd stwierdził, że jest on całkowicie niezasadny. W odniesieniu do należności będących przedmiotem postępowania tj. za okres od 03/2002 r. do 04/2003 r., jak wykazał to organ jest prowadzone postępowanie egzekucyjne, co spowodowało iż bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu. Ponadto całość zadłużenia w 2006 r. została zabezpieczona hipoteką.
W ocenie Sądu I instancji organ w sposób wyczerpujący udowodnił i uzasadnił, stosownie do wytycznych zawartych ww. wyroku WSA z dnia 21 kwietnia 2016 r. że w sprawie skarżącej nie ma zastosowania wyrok TK z dnia 8 października 2013 r. sygn. SK 40/12, gdyż zabezpieczenie hipoteczne w sprawie skarżącej zostało dokonane w 2006 r., a orzeczenie TK odnosiło się do stanów prawnych do dnia 31 grudnia 2002 r.
Wreszcie nie jest wymagane, aby spłata należności nastąpiła jednorazowo, możliwe jest rozłożenie należności na raty dostosowane do indywidualnych możliwości skarżącej, które będą sukcesywnie spłacane. Sąd I instancji podzielił stanowisko Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, że w obecnej sytuacji brak jest podstaw aby zrezygnować w sposób definitywny z możliwości odzyskania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy. Obecna sytuacja majątkowa skarżącej może uzasadniać, co najwyżej rozłożenie należności na raty, co w każdym czasie jest możliwe.
Powyższy wyrok został zaskarżony skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez [...], która zarzuciła Sądowi I instancji:
- I. Na podstawie 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- 1. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia;
- 2. art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a w powiązaniu z art. 7 i 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, przez uznanie, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny sprawy co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego oddalenia skargi;
- 3. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7 i 77 K.p.a. bowiem Sąd bezpodstawnie uznał, iż ZUS w pełni zachował zasady określone w art. 7 i 77 k.p.a. i zebrał oraz wyczerpująco rozpatrzył cały niezbędny materiał dowodowy przed wydaniem decyzji;
- 4. art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a w powiązaniu z art. 80 K.p.a. przez błędną oceny materiału dowodowego, mimo że ocena dokonana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wykracza daleko poza granicę swobodnej oceny dowodów i zasady doświadczenia życiowego - co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego oddalenia skargi;
- 5. art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w powiązaniu z art. 107 § 3 K.p.a. przez przyjęcie, że uzasadnienie faktyczne decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odpowiada prawu - co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego oddalenia skargi;
- 6. art. 134 § 1 p.p.s.a. przez brak wszechstronnego rozważenia wszystkich aspektów sprawy, mających istotne znaczenia dla jej rozstrzygnięcia, co w konsekwencji doprowadziło do oceny, że zaskarżona decyzja - pomimo wadliwie ustalonego stanu faktycznego, niewłaściwej oceny zebranego przez organ materiału dowodowego i błędnej wykładni zastosowanych przepisów prawa materialnego - pozostała w mocy;
- 7. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżącej zawartych w skardze, a dotyczących m. in. błędnego ustalenia przez ZUS stanu faktycznego tej sprawy, tj. między innymi przez brak ustalenia rzeczywistej daty doręczenia i odbioru tytułów wykonawczych w postępowaniu egzekucyjnym przez skarżącą;
- II. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie tj.
- 8. art. 24 ust. 5 u.s.u.s. poprzez jego wykładnię dokonaną przez Sąd z pominięciem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dn. 08.10.2013r. w sprawie SK 40/12 poprzez niewłaściwe rozważenie wpływu tego wyroku na interpretację normy zawartej w przepisie art. 24 ust. 5 u.s.u.s i stwierdzenie, że powyższy wyrok pozostaje bez wpływu, ponieważ nie był on przedmiotem orzekania, a przedmiotowy wyrok miał rozstrzygać wyłącznie o konstytucyjności przepisów art. 33 § 2 w zw. z art. 33 § 1 i art. 70 § 6 ustawy z dn. 29.08.97r. - ordynacja podatkowa, w sytuacji gdy tożsame brzmienie art. 24 ust. 5 u.s.u.s. implikuję fakt wykładni danego przepisu z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego;
- 9. art. 24 ust.5b poprzez jego błędną wykładnie i w konsekwencji zastosowanie przejawiające się stwierdzeniem, że doszło do zawiadomienia skarżącej o podjęciu pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, w sytuacji gdy, ani organ ani Sąd nie dysponowały żadnym dowodem doręczenia oraz odbioru przez skarżącą tytułów wykonawczych, które uzasadniałyby fakt zawiadomienia skarżącej o pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek;
Mając na uwadze powyższe Skarżąca kasacyjnie wniosła o:
- 1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie VIII Wydział Zamiejscowy w Radomiu;
- 2. zasądzenie na rzecz pełnomocnika z urzędów kosztów sporządzenia kasacji i postępowania wg norm prawem przepisanych tytułem ustanowienia adwokata w ramach prawa pomocy;
- 3. na podstawie przepisu art. 176 § 2 p.p.s.a. wniesiono o wydanie wyroku bez przeprowadzania rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 183 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna przesłanka nieważności postępowania, wymieniona w art. 183 § 2 p.p.s.a., co nakazywało rozpoznać sprawę w granicach wyznaczonych przez stronę. Przedstawiając motywy rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny, uwzględniając art. 193 zd. drugie p.p.s.a., odniósł się wyłącznie do podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów.
Niniejsza skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Wobec czego, stosownie do art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a., wnoszący skargę kasacyjną był zobowiązany do wskazania konkretnych przepisów prawa oraz wyjaśnienia, na czym polega ich naruszenie i dodatkowo, w przypadku zarzutu naruszenia prawa materialnego – wskazania formy naruszenia (błędną wykładnię, niewłaściwe zastosowanie), natomiast w przypadku zarzutu naruszenia przepisów postępowania – wykazania, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a więc taki, że gdyby do niego nie doszło, to rozstrzygnięcie w sprawie byłoby inne.
Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone (zob. np. wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2005 r., sygn. akt I FSK 383/05, CBOSA). Warunek przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody, które dla potrzeb rozpatrywanej sprawy nie mogły mieć w znacznej części znaczenia.
Ze skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji ZUS, stwierdził, iż jest ona zgodna z prawem. Rozpoznając sprawę w granicach podstaw, na których skargę kasacyjną oparto, skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego uznał, że wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku nie znajduje usprawiedliwienia.
Przed odniesieniem się do poszczególnych zarzutów skargi kasacyjnej wskazać należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, którego wyrok został zaskarżony skargą kasacyjną w rozpoznawanej sprawie, dotyczy powołanej na wstępie decyzji ostatecznej ZUS, która została wydana po ponownym przeprowadzeniu postępowania w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2016 r. sygn. akt VIII SA/Wa 827/15. Sąd I instancji orzekał więc w niniejszej sprawie w warunkach związania, o których mowa w art. 153 p.p.s.a. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji.
Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciążący na organie administracji i na sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku pierwotnego (wyrok NSA z 16 października 1997 r., I SA/Po 263/97, LexPolonica), które to wyjątki w rozpoznawanej sprawie nie występują.
W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia, czy konkretny przepis zastosowany przez organ administracji, który wydał zaskarżoną decyzję, ma treść identyczną z treścią przypisaną przez tenże organ i do wyjaśnienia, że do stosunku prawnego będącego przedmiotem postępowania nie ma zastosowania dany przepis, lecz przepis inny, którego organ administracji nie uwzględnił. Związanie sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a., oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej. W orzecznictwie podkreśla się, że zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach (por. wyroki NSA: z dnia 6 marca 2012 r. sygn. akt II OSK 2617/11 oraz z dnia 1 września 2010 r. sygn. akt I OSK 920/10, opubl. na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Powyższe oznacza, że postawienie w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, w sytuacji, gdy wojewódzki sąd administracyjny orzekał w warunkach, o których mowa w art. 153 p.p.s.a., wymaga wykazania, że wydając zaskarżony wyrok nie zastosował się on do wiążącej go oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny wobec braku zarzutu w skardze kasacyjnej naruszenia art.153 p.p.s.a., został ograniczony w kontroli kasacyjnej zaskarżonego wyroku i zobowiązany jest przyjąć, iż orzekający w niniejszej sprawie, Sąd I instancji, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji ZUS, miał na względzie wyżej przytoczone przepisy prawa oraz poglądy judykatury stanowiące wyjaśnienie podstaw prawnych orzeczenia i zakresu kontroli skarżonego aktu.
W skardze kasacyjnej nie zostało wykazane, iż stan faktyczny sprawy został ustalony niezgodnie ze wskazaniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawartymi w powołanym wyżej orzeczeniu z dnia 21 kwietnia 2016 r. sygn. akt VIII SA/Wa 827/15.
Za bezzasadne należało uznać podnoszone w petitum skargi kasacyjnej naruszenia art.7, art.77, art.107 § 3 K.p.a. w powiązaniu z przepisami p.p.s.a.tj.art.151, art.145 § 1 pkt 1 lit.c a także zarzut naruszenia prawa materialnego art.24 ust.5 b u.s.u.s. Wszystkie te zarzuty jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej, sprowadzają się do zakwestionowania ustaleń faktycznych dokonanych przez organy rentowe, zaakceptowanych przez Sąd I instancji - w zakresie doręczenia Skarżącej tytułów wykonawczych wystawionych przez ZUS z dnia 16 maja 2003 r. oraz 17 września 2003 r. W ocenie Skarżącej błędne są ustalenia zaakceptowane przez Sąd I instancji, iż tytuły wykonawcze od nr [...] obejmujące okres zadłużenia od marca 2002 r. do lutego 2003 r. zostały doręczone 25 czerwca 2003 r. natomiast tytuły wykonawcze od nr [...] 03 za okres zadłużenia luty 2002, marzec, kwiecień 2003 zostały doręczone Skarżącej 16 pażdziernika 2003 r. Skarżąca zaprzecza, że je otrzymała, a w aktach sprawy brak dowodu ich doręczenia.
Odnosząc się do powyższych zarzutów wskazać należy przede wszystkim, iż jak wynika z akt sprawy datę doręczenia powyższych tytułów wykonawczych ZUS ustalił na podstawie pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego z 18 czerwca 2012 r. znak [...] (str.7 zaskarżonej decyzji). Skuteczność doręczenia powyższych tytułów wykonawczych nie była kwestionowana, przez WSA w Warszawie w prawomocnym wyroku z dnia 21 kwietnia 2016 r. sygn. akt VIII SA/Wa 827/15, którego oceną był związany Sąd I instancji orzekający w niniejszej sprawie. Brak było więc podstaw do ponownego badania skuteczności doręczenia wymienionych tytułów wykonawczych. Wobec braku w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art.153 p.p.s.a. nie jest możliwe dalsze badanie czy Sąd I instancji prawidłowo wykonał wiążący go prawomocny wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2016 r. sygn. akt VIII SA/Wa 827/15.
Z tych samych względów nie mógł odnieść zamierzonego skutku zarzut błędnej wykładni art.24 ust.5 u.s.u.s. Sąd I instancji co do zastosowania w sprawie powyższego przepisu stwierdził, iż zgodnie z wytycznymi WSA w Warszawie z 21 kwietnia 2016 r. wyrok TK z dnia 8 pażdziernika 2013 r., sygn. akt SK 40/12 nie ma zastosowania w sprawie Skarżącej, gdyż zabezpieczenie hipoteczne w sprawie zostało dokonane w 2006 r., a orzeczenie TK odnosiło się do stanów prawnych do dnia 31 grudnia 2002 r. To stanowisko Sądu I instancji nie zostało skutecznie zakwestionowane w skardze kasacyjnej, poprzez niesformułowanie zarzutu naruszenia art.153 p.p.s.a.
Niezależnie od powyższego nawet gdyby podzielić stanowisko Skarżącej co do błędnej wykładni art.24 ust.5 u.s.u.s. to okoliczność ta nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Skarżąca kasacyjnie nie podważyła bowiem w skardze kasacyjnej skutecznie tych ustaleń faktycznych ZUS, z których wynika, że w odniesieniu do należności z tytułu nieuregulowanych przez Skarżąca składek, brak jest należności, które zabezpieczone byłyby tylko wpisem hipoteki przymusowej i mogą być dochodzone tylko z przedmiotu zabezpieczenia.
W decyzji ZUS zaskarżonej do Sądu I instancji szczegółowo opisano wszystkie czynności egzekucyjne w stosunku do należności z tytułu zaległych składek za okres od marca 2002 r. do kwietnia 2003 r. dochodzonych na podstawie wymienionych wyżej tytułów wykonawczych, w postępowaniu egzekucyjnym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Radomiu. Czynności te spowodowały przerwanie, a następnie zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązań wobec ZUS. Nie zostało więc skutecznie zakwestionowane stanowisko Sądu I instancji, iż nie nastąpiło przedawnienie zobowiązań Skarżącej wobec ZUS, a tylko wtedy zarzuty skargi kasacyjnej mogłyby odnieść zamierzony skutek.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art.141 § 4 p.p.s.a. wskazać należ, iż z przepisu tego wynika, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi wynikające z tego przepisu. Przedstawione w uzasadnieniu wyroku argumenty pozwalają na odtworzenie motywów, którymi Sąd I instancji kierował się wydając zaskarżony wyrok oraz ocenę prawidłowości zajętego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny stanowiska.
Co do zarzutu naruszenia art.134 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał również, iż jest on bezzasadny. Konsekwencje wynikające z powołanego przepisu, najprościej rzecz ujmując wyrażają się w tym, że sąd administracyjny nie może uczynić przedmiotem rozpoznania (przedmiotem kontroli legalności) innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę, należy podnieść, że wymieniony przepis może stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną w sytuacji, gdy sąd administracyjny I instancji – nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – nie wyszedł poza ich granice, mimo że w danej sprawie powinien był to uczynić lub rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym), niż sprawa rozstrzygnięta zaskarżonym aktem lub rozpoznał skargę z przekroczeniem granic danej sprawy lub nie rozpoznał istoty sprawy (por. np. wyroki NSA z dnia: 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2352/17; 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 284/18; 28 marca 2018 r., sygn. akt I FSK 1000/16; 27 marca 2018 r., sygn. akt I GSK 314/16; 15 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 321/07).
Stanowisko strony skarżącej odnośnie do naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. należało więc uznać za niezasadne i nieskuteczne. W korespondencji do dotychczas przedstawionych argumentów należy zaś podnieść, że skoro granice rozpoznania wojewódzkiego sądu administracyjnego określa sprawa administracyjna będąca przedmiotem zaskarżenia, a treść i zakres sprawy administracyjnej, czyli tożsamość sprawy, wyznaczają normy prawa, które determinują treść rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym akcie i precyzują czynności pozwalające zidentyfikować skonkretyzowany w nich stosunek prawny (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2005 r., sygn. akt II GSK 321/07), to w kontekście konsekwencji wynikających z art. 134 § 1 p.p.s.a. za uzasadniony uznać należy wniosek – formułowany na podstawie analizy uzasadnienia zaskarżonego wyroku – że Sąd I instancji orzekał w granicach sprawy wyznaczonych istotą oraz treścią norm prawa, która determinowała treść rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym akcie.
Okoliczność zaś, że podejście Sądu I instancji do oceny znaczenia zarzutów skargi wywiedzionej od decyzji ZUS nie koresponduje z oczekiwaniami i stanowiskiem strony skarżącej nie uzasadnia wniosku o naruszeniu przez ten Sąd, art. 134 § 1.p.p.s.a.
Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.