Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. W. postanowieniem z dnia 30 stycznia 2007 r. sygn. akt I SA/Go 1540/06 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. P. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nie- prawidłowe - odrzucił skargę na podstawie art. 221 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.), dalej p.p.s.a.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skarżąca, reprezentowana przez adwokata w terminie otwartym do wniesienia skargi nie uiściła należnego od skargi wpisu stałego. Sąd uznał, że niniejsza sprawa dotyczy klasyfikacji taryfowej towaru, której zmiana nie miała znaczenia dla wysokości długu celnego. Na tej podstawie Sąd przyjął, że przedmiotem sprawy nie są należności pieniężne, od których pobiera się wpis stosunkowy, lecz uznał, że w sprawie należało wnieść wpis stały, który w przypadku wnoszenia skargi przez pełnomocnika będącego adwokatem podlegał uiszczeniu bez wezwania w terminie otwartym do wniesienia skargi (art. 219 § 1 w zw. z art. 221 p.p.s.a.).
Sąd wskazał, że zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), dalej: rozporządzenie RM w sprawie wpisu, w sprawach nie objętych wpisem stosunkowym wpis stały od skargi z zakresu prawa celnego wynosi 500 zł. W związku z tym, że skarżąca nie uiściła tego wpisu Sąd skargę odrzucił.
R. P. Spółka z o.o. w W. zaskarżyła w całości powyższe postanowienie skargą kasacyjną zarzucając, że zostało ono wydane z:
- 1) naruszeniem prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), poprzez jego błędną wykładnię a w następstwie tego niewłaściwe zastosowanie art. 65 § 4 pkt 2 w związku z art. 3 § 1 pkt 2, 8 i 9 ustawy z 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.) poprzez uznanie, iż w sprawie przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, oraz z
- 2) naruszeniem przepisów postępowania, w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj.:
- - art. 221 p.p.s.a. w związku z art. 230 p.p.s.a. i art. 231 p.p.s.a. oraz § 2 ust 3 pkt 13 rozporządzenia RM w sprawie wpisu poprzez ustalenie charakteru i wysokości wpisu na podstawie niewłaściwych przepisów, a w efekcie poprzez odrzucenie skargi przy mylnym założeniu, iż mają do niej zastosowanie przepisy o wpisie stałym,
- - art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 220 § 1 i § 3 p.p.s.a. oraz § 1 pkt 1 rozporządzenia RM w sprawie wpisu, poprzez nieustalenie charakteru i wysokości wpisu od skargi na podstawie właściwych przepisów oraz odrzucenie skargi z pominięciem wezwania Spółki do uiszczenia wpisu, mimo iż wezwanie to w przedmiotowej sprawie było obligatoryjne, a odrzucenie skargi dopuszczalne dopiero po nieuiszczeniu przez Spółkę wpisu w terminie 7 dni od dnia doręczenia jej wezwania,
- - art. 218 p.p.s.a. w związku z art. 215 § 1 i art. 216 p.p.s.a., poprzez uznanie z pominięciem procedury sprawdzenia podanej w skardze wartości przedmiotu zaskarżenia, iż wartość ta została podana w sposób nieprawidłowy, a przez to naruszenie kolejnych przepisów prawa materialnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, tj.: art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji RP, poprzez naruszenie konstytucyjnych praw i wolności Spółki w zakresie jej uprawnień do zaskarżenia niezgodnego z prawem orzeczenia, sądowego dochodzenia naruszonych wolności i praw oraz sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy.
Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne skarżąca wniosła o uchylenie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w G. W., rozpoznanie niniejszej skargi na rozprawie oraz zasądzenie na rzecz Spółki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podała, że w dniu [...] lipca 1998 r. dokonała zgłoszenia celnego pięciu nowych pojazdów samochodowych marki R. K. Dyrektor Urzędu Celnego w R. przyjął zgłoszenie celne co spowodowało objęcie towaru procedurą dopuszczenia do obrotu i określenie kwoty wynikającej z długu celnego.
W wyniku powtórnej kontroli zgłoszenia celnego organ I instancji stwierdził, że importowane samochody zostały nieprawidłowo zaklasyfikowane do pozycji 8704 Taryfy celnej, obejmującej pojazdy samochodowe do transportu towarowego, zamiast do pozycji 8703 obejmującej pojazdy przeznaczone do przewozu osób oraz wydał decyzję, którą uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie klasyfikacji taryfowej
Na skutek odwołania Spółki Prezes Głównego Urzędu Ceł uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, organ I instancji po raz kolejny uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie zastosowanej procedury celnej, klasyfikacji towarowej, wartości celnej i kwoty wynikającej z długu celnego.
W wyniku odwołania wniesionego przez Spółkę, Prezes GUC uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej podstawy prawnej, zaś w pozostałej części utrzymał ją w mocy. Po rozpoznaniu skargi Spółki na powyższą decyzję Prezesa GUC, Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. wyrokiem z dnia 18 lutego 2005 r. sygn. akt 3/I SA/Po 2993/01 uchylił zaskarżoną decyzję.
Po ponownym rozpatrzeniu odwołania Spółki, Dyrektor Izby Celnej w R. decyzją z dnia [...] września 2006 r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wskazując w uzasadnieniu, że skarżąca w sposób nieprawidłowy zakwalifikowała importowane przez siebie pojazdy jako pojazdy samochodowe do transportu towarowego zbudowane na bazie nadwozia samochodu osobowego.
Na powyższą decyzję Spółka wniosła skargę do WSA w G.f W. podając jako wartość przedmiotu zaskarżenia kwotę pieniężną w wysokości 1.599 zł.
Zarzucając naruszenie wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego skarżąca nie podzieliła stanowiska Sądu I instancji, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie nie jest należność pieniężna uzasadniająca pobranie wpisu stosunkowego podnosząc, że organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w części, w której organ ten uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie zastosowanej procedury celnej, klasyfikacji towarowej, wartości celnej i kwoty wynikającej z długu celnego, która stanowi należność pieniężną.
Skarżąca podniosła, że spór w niniejszej sprawie dotyczy klasyfikacji taryfowej importowanych samochodów, ale bezpośrednim efektem zmiany tej klasyfikacji przez organy celne jest zmiana wysokości należności celnych — kwoty długu celnego, jaka podlega uiszczeniu z tytułu importu spornych samochodów.
W konsekwencji, skarżąca stwierdziła, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest należność pieniężna równa kwocie wynikającej z długu celnego, a to oznacza, że zaskarżony wyrok naruszył przepisy art. 65 § 4 pkt 2 w związku z art. 3 § 1 pkt 2, 8 i 9 Kodeksu celnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, wskutek dokonanej błędnej wykładni, a następnie niewłaściwego zastosowania tych przepisów, co miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Skarżąca zarzuciła wydanie zaskarżonego postanowienia z naruszeniem wymienionych w skardze przepisów postępowania podnosząc, że o rodzaju i charakterze wpisu decyduje fakt, czy spór w danej sprawie dotyczy należności pieniężnych. Wskazując, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie była należność pieniężna, skarżąca podniosła, że wniesiona przez nią skarga podlegała wpisowi stosunkowemu w wysokości ustalonej na podstawie § 1 pkt 1 rozporządzenia RM w sprawie wpisów, a nie jak błędnie stwierdził Sąd I instancji, wpisowi stałemu w wysokości określonej na podstawie § 3 ust. 3 pkt 13 tego rozporządzenia.
Błędne uznanie przez Sąd I instancji, iż przedmiotem skargi nie była należność pieniężna spowodowało odrzucenie skargi, na podstawie nie mających zastosowania w niniejszej sprawie przepisów art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 220 § 1 i § 3 p.p.s.a. oraz § 1 pkt 1 rozporządzenia RM w sprawie wpisu.
Ponadto skarżąca zarzuciła, że Sąd I instancji naruszył art. 218 p.p.s.a. w związku z art. 215 § 1 i art. 216 p.p.s.a. poprzez to, iż w sytuacji, gdy powziął wątpliwości co do prawidłowości podanej w skardze wartości przedmiotu zaskarżenia, nie zarządził sprawdzenia tej wartości, jak czynił to w sprawach skarg składanych w postępowaniu o tożsamym stanie faktycznym i prawnym.
Skarżąca podała przykłady tych spraw podnosząc, że niezrozumiałym pozostaje działanie Sądu I instancji, który w sprawach o tożsamym stanie faktycznym i prawnym raz wzywa Spółkę do uiszczenia wpisu stosunkowego, innym razem podejmuje działania zmierzające do wyjaśnienia tej wartości, w innych natomiast przypadkach odrzuca skargę Spółki, twierdząc, iż należało od niej uiścić wpis stały. W ocenie skarżącej takie działanie WSA stanowi obrazę art. 218 p.p.s.a., które uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W uzasadnieniu zarzutu naruszenia art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji RP skarżąca podniosła, że Sąd I instancji zaskarżonym postanowieniem naruszył konstytucyjne prawa i wolności Spółki, ponieważ odrzucił skargę, na podstawie błędnie przyjętego przedmiotu zaskarżenia oraz przepisów prawa nie mających zastosowania w sprawie, co w efekcie pozbawiło Spółkę, określonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Strona skarżąca trafnie bowiem zarzuca, iż kwestionowane orzeczenie Sądu I instancji narusza art. 221 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej.
W przedmiotowej sprawie Sąd I instancji wadliwie przyjął, iż skarga podlega opłacie stałej na podstawie § 2 ust. 3 pkt 13 rozporządzenia RM w sprawie wpisu.
W myśl tego przepisu wpis stały wynosi w sprawach skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu prawa celnego – 500 zł. Przepis ten nie przewiduje możliwości pobierania wpisu stałego również w przypadkach, gdy zaskarżonym aktem objęta jest należność pieniężna. Podkreślić należy, iż w art. 231 p.p.s.a. wyraźnie ograniczono możliwość pobierania wpisów stałych do przypadków innych niż te, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne.
W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia była decyzja, której przedmiot obejmował m.in. określenie kwoty wynikającej z długu celnego (art. 65 § 4 pkt 2 lit. b) Kodeksu celnego).
Zatem przedmiotem zaskarżenia był akt obejmujący należności pieniężne, co z wskazanych wyżej powodów uzasadniało pobranie wpisu stosunkowego.
Już tylko z tych przyczyn skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Nie zachodzi zatem konieczność ustosunkowania się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za uzasadnioną i na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 166 i art. 193 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie.
Odnosząc się do zawartego w skardze kasacyjnej wniosku o zasadzenie kosztów postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie (por. postanowienie NSA z 30 września 2005 r. II OSK 702/05, ONSA i WSA 2006/1/16 oraz uchwała NSA z 4 lutego 2008 r. sygn. akt I OPS 4/07 – niepubl.).