Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 11 lutego 2016 r., sygn. akt I SA/Ke 667/15 oddalił skargę I. S. na decyzję Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARMiR) w Ki. z dnia 14 sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył [...] (dalej: skarżący).
W dniu 9 maja 2018 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynęło pismo pełnomocnika [...], zawierające informację o śmierci skarżącego (k. 78 akt NSA). Do pisma załączono kserokopię aktu zgonu skarżącego, z treści którego wynika, że [...] zmarł w dniu 26 kwietnia 2018 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W razie śmierci strony w toku postępowania sądowoadmnistracyjnego ustawodawca określił dwa kierunki procedowania przez sąd, wymienione w art. 124 § 1 pkt 1 i art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.dalej: p.p.s.a.). W obu przypadkach sąd działa z urzędu. Wskazane unormowanie ma zastosowanie w postępowaniu przed NSA (art. 193 p.p.s.a.).
Stosownie do treści art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego. Wyjątek od tej zasady określa art. 124 § 3 p.p.s.a. wskazujący, że nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. W takiej sytuacji zastosowanie znajduje art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a., który stanowi, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania.
Z powyższego wynika, że kierunek procedowania przez sąd administracyjny po powzięciu informacji o śmierci strony zależy od tego, czy przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, czy też nie.
Przedmiotem niniejszego postępowania sądowego są wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm.), dalej: u.p.b. decyzje organów administracji, którymi odmówiono [...] przyznania jednolitej płatności obszarowej i nałożył na producenta sankcję. Jest niesporne, że rolnik zmarł po doręczeniu mu decyzji, w toku postępowania sądowego (kasacyjnego), którego przedmiotem była ta decyzja. Omawianą sytuację reguluje art. 27 u.p.b. Zgodne z art. 27 ust. 1 u.p.b., jeżeli po doręczeniu decyzji w sprawie przyznania m.in. płatności obszarowych rolnik, do którego decyzja została skierowana, zmarł, jego spadkobiercy przysługują prawa, które przysługiwałyby spadkodawcy jako stronie postępowania.
Z kolei art. 27 ust. 3 u.p.b. stanowi, że należności z tytułu płatności przyznanych w decyzji, o której mowa w ust. 1, są przedmiotem dziedziczenia. Z brzmienia tych przepisów, regulujących los wskazanych płatności po śmierci wnioskodawcy, należy wywieść ogólną cechę ich dziedziczności pod warunkiem wcześniejszego doręczenia decyzji organu w sprawie przyznania tych płatności. Poprzez decyzję w sprawie przyznania płatności należy również rozumieć decyzję, którą – tak jak w tej sprawie – odmówiono przyznania określonej płatności (por. postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2012 r. o sygn. akt II GSK 210/12).
Skoro uprawnienie do domagania się płatności, których dotyczyły wydane w sprawie decyzje nie jest związane ściśle z osobą zmarłego, to postępowanie sądowe podlega zawieszeniu do dnia zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego albo do dnia ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku (zob. art. 128 § 1 pkt 1 oraz art. 128 § 2 p.p.s.a.) – tak postanowienie NSA z dnia 17 czerwca 2015 r. II GSK 555/15.
Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 w związku z art. 193 p.p.s.a. NSA postanowił jak w sentencji.