Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 8 listopada 2017 r., sygn. akt III SA/Lu 537/17 odmówił D. B. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia (...) sierpnia 2017 r., nr (...) w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek.
Zaskarżoną decyzją z dnia (..) sierpnia 2017 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. odmówił D. B. (dalej: skarżący) umorzenia należności z tytułu zaległych składek. Decyzję doręczono skarżącemu w dniu 11 sierpnia 2017 r.
W dniu 12 września 2017 r. (data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym) skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na przedmiotową decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Skarżący złożył skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że skargę powinien wnieść najpóźniej w dniu 11 września 2017 r. Terminowi uchybił z uwagi na zły stan zdrowia oraz wizytę na badaniu kardiologicznym w tym dniu. Do wniosku skarżący załączył skierowanie na koronografię z dnia 11 sierpnia 2017 r., skierowanie do szpitala z dnia 11 sierpnia 2017 r., kartę informacyjną z Ośrodka Kardiologii Inwazyjnej "IKARDIA" z dnia 25 sierpnia 2017 r., kartę z wizyty u kardiologa z dnia 9 sierpnia 2017 r. wraz ze skierowaniem na badania w dniu 11 września 2017 r., informację od psychiatry, kartę szpitalnego oddziału ratunkowego z dnia 17 lipca 2017 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w zaskarżonym postanowieniu uznał, że wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie doszło do uchybienia terminu do wniesienia skargi na decyzję organu II instancji z dnia 7 sierpnia 2017 r. Zaskarżona decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 11 sierpnia 2017 r., zatem trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upływał z dniem 10 września 2017 r. W związku z tym, że była to niedziela, to ostatni dzień terminu – zgodnie z art. 83 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) – przypadł na dzień 11 września 2017 (poniedziałek). Skarga została natomiast złożona w dniu 12 września 2017 r. (data nadania pisma w placówce pocztowej), a wiec jeden dzień po upływie terminu do jej wniesienia.
Oceniając przesłanki przywrócenia terminu, Sąd I instancji stwierdził, że skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu w wymaganym, 7-dniowym terminie, oraz spełnił również warunki wskazane w art. 87 § 4 p.p.s.a.
W opinii Sądu skarżący nie uprawdopodobnił jednak okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu. Wskazywaną przez skarżącego w uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu przeszkodą w zachowaniu terminu do złożenia skargi był zły stan zdrowia oraz badanie kardiologiczne w ostatnim dniu terminu do wniesienia skargi. W ocenie sądu argumentacja skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Przedłożona przez skarżącego dokumentacja medyczna potwierdza, że skarżący jest osobą, która ma kłopoty zdrowotne. Nie potwierdza ona, zdaniem Sądu I instancji, wystąpienia u skarżącego nagłych dolegliwości, których nie dało się przewidzieć. Z karty informacyjnej leczenia Ośrodka Kardiologii Inwazyjnej (...)" z dnia 25 sierpnia 2017 r. wynika, że skarżący przebywał w Ośrodku w dniach 24-25 sierpnia 2017 r. w związku ze skierowaniem na koronografię. Na badanie skarżący został skierowany w dniu 11 sierpnia 2017 r. Badanie kardiologiczne, które miało miejsce 11 września 2017 r., a więc przypadało na ostatni dzień terminu do wniesienia skargi, zostało zaś wyznaczone skarżącemu w dniu 9 sierpnia 2017 r. W konsekwencji Sąd I instancji uznał, że trudno zatem w sytuacji zdrowotnej skarżącego doszukiwać się elementu nagłości i nieprzewidywalności.
Sąd I instancji podkreślił, że okoliczność, iż dana osoba pozostaje pod opieką lekarzy specjalistów, jest okresowo hospitalizowana głównie w celach diagnostycznych, nie oznacza automatycznie, że nie mogła dokonać określonych czynności.
Skarżący skupiając się też na uwiarygodnieniu stanu zdrowia, pominął zdaniem Sądu, że ocena braku winy nie ogranicza się tylko do potwierdzenia samej dolegliwości. Skarżący zobowiązany jest też – powołując się na zły stan zdrowia - wykazać choćby to, że nie mógł wyręczyć się inną osobą w dokonaniu czynności, czego niewątpliwie w sprawie zabrakło.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o uchylenie przedmiotowego postawienia. Ponadto skarżący podniósł, że nie bez znaczenia jest rodzaj chorób na jakie cierpi oraz wpływu tych chorób na świadome podejmowanie decyzji w prowadzeniu przez niego własnych spraw. Skarżący cierpi na epilepsję objawiającą się zaburzeniami co do orientacji w czasie, a ponadto cierpi na nerwicę i depresję. W związku z tymi schorzeniami stale przyjmuje silne leki mające wpływ na jego stan neurologiczny oraz psychiczny. Silne leki psychotropowe negatywnie wpływają na prawidłowe myślenie oraz czas reakcji skarżącego.
Dodatkowo podał, że przeżycia (których wcześniej skarżący nie mógł przewidzieć) związane z wyjazdem skarżącego na badania do N. oraz występującymi tego dnia napadami bolesnych duszności stanowczo należy uznać za chorobę nagłą. Jednocześnie podkreślił, że nie mógł wyręczyć się inną osobą w dokonaniu czynności bowiem mieszka wyłącznie z matką, której stan zdrowia oraz wiek również nie pozwolił na sporządzenie i wysłanie skargi za syna. Skarżący podkreślił, że nie ma środków na wyręczenie się adwokatem lub innym profesjonalnym pełnomocnikiem, gdyż w miejscu jego zamieszkania brak jest nieodpłatnej pomocy prawnej, a ze względu na stan zdrowia nie ma możliwości skorzystania z pomocy prawnej oddalonej o kilkadziesiąt kilometrów od swojego miejsca zamieszkania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Art. 86 § 1 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Zgodnie zaś z przepisem art. 87 § 2 u.p.p.s.a. w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Uprawdopodobnienie - jak zgodnie przyjmuje się w orzecznictwie - jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (por. postanowienia NSA: z dnia 20 lutego 2012 r., sygn. akt II FZ 145/12; z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt II FZ 711/11). W piśmiennictwie uprawdopodobnienie określane jest jako ułatwione postępowanie dowodowe, postępowanie zmierzające do uwiarygodnienia twierdzeń, surogat, namiastka dowodu bądź środek zastępczy dowodu niedający pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (za: M. Iżykowski, Charakterystyka prawna uprawdopodobnienia w postępowaniu cywilnym, NP 1980, nr 3, s.
- 75) (podobnie wskazano w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 142/12).
Z akt sprawy wynika, że skarżący uchybił terminowi do złożenia skargi bowiem w ostatnim dniu terminu do jej złożenia wyznaczone miał badanie kardiologiczne, nie bez znaczenia jest również fakt, iż w dniach od 24-25 sierpnia 2017 r. przebywał w Ośrodku Kardiologii Inwazyjnej w N.. Skarżący podał, że ogólnie zły stan zdrowia oraz stwierdzone u niego choroby epilepsja, nerwica i depresja, przyjmowanie silnych leków wpływają na prawidłowe myślenie i czas reakcji skarżącego.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawione przez skarżącego okoliczności uprawdopodabniają brak jego winy w uchybieniu terminowi. Stan zdrowia skarżącego mógł jak to podnosi strona wpłynąć na zachowanie terminu. Zgodzić się należało z żalącym, że nie można bezrefleksyjnie twierdzić, iż wydarzenia mające miejsce bezpośrednio przed upływem terminu lub w dniu jego upływu nie miały wpływu na zaistniałą sytuację. Stan zdrowia skarżącego został zobrazowany stosownymi dokumentami. Do wniosku o przywrócenie terminu załączono liczne kopie dokumentów świadczące o jego stanie zdrowia oraz stwierdzonych problemach kardiologicznych, depresji oraz zdiagnozowanych chorobach: karty informacyjnej leczenia szpitalnego z dnia 28 lipca 2017 r., skierowanie na kardiologę z dnia 11 sierpnia 2017 r., skierowanie do szpitala w N. z dni 11 sierpnia 2017 r., kartę informacyjną ze Szpitala Kardiologii Inwazyjnej w N. z dnia 25 sierpnia 2017 r., kartę szpitalnego Oddziału Ratunkowego w B. (...) z dnia 4 lipca 2017 r., orzeczenie o Niepełnosprawności z dnia 7 kwietnia 2017 r., oraz inne dokumenty. W tym stanie rzeczy, w ocenie tut. Sądu, skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu.
Jak słusznie uznał Sąd pierwszej instancji wnioskodawca zachował siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Tym samym strona wypełniła pozostałe przesłanki z art. 87 p.p.s.a., tj. wniosek złożono w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu oraz z wnioskiem dokonano czynności, której nie dokonano w terminie.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie i rozpoznał wniosek na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. przywracając skarżącemu termin do wniesienia skargi