Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z 7 lutego 2020 r. sygn. akt III SA/Wr 590/19 odmówił [...] wstrzymania wykonania postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z 8 listopada 2019 r., oraz postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław-Śródmieście z 13 września 2019 r., w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy.
[...] (skarżący) wniósł o wstrzymanie wykonania wskazanych wyżej postanowień do czasu rozstrzygnięcia sprawy.
Uzasadniając lakonicznie wniosek, skarżący podniósł, że jest on zasadny – do czasu rozpoznania przez Sąd skargi - ze względu na okoliczności wskazane w skardze oraz znaczną wysokość nałożonej kary, jak i sytuację budżetową skarżącego.
Uzasadniając odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonych postanowień WSA we Wrocławiu podkreślił, że skarżący nie przywołał żadnych konkretnych okoliczności, które świadczyłyby o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania wobec niego trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie jego wniosku było niezwykle lakoniczne. Skarżący ograniczył się do ogólnikowego wskazania, jako uzasadniających wniosek, okoliczności wskazanych przez niego w skardze, a także znaczną wysokość nałożonej kary i sytuację budżetową skarżącego. Nie wskazał konkretnie, w jaki sposób powyższe okoliczności miałyby wywołać niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody (i jakie) lub spowodować trudne do odwrócenia skutki (i jakie). Nie wskazał przy tym jaki może być związek między wysokością nałożonej na organ kary czy jego sytuacją budżetową a niedookreślonym przez skarżącego w sposób konkretny niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Sąd I instancji podniósł, że niemożliwym było dokonanie merytorycznej oceny tego wniosku, także w zakresie, w jakim sąd administracyjny miał obowiązek z urzędu uwzględnienia okoliczności przemawiających za jego wstrzymaniem lub odmową wstrzymania. Nadmierną lakoniczność uzasadnienia wniosku należy ocenić, jako naruszenie obowiązku nałożonego na wnioskodawcę art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm – dalej: p.p.s.a.). To na wnioskodawcy ciąży obowiązek skutecznego wykazania okoliczności lub konkretnych zdarzeń, które będą przemawiać za wstrzymaniem wykonania postanowienia. Uzasadnienie przedmiotowego wniosku o treści zaproponowanej przez skarżącego nie pozwala Sądowi na jego uwzględnienie.
Ponadto WSA nie dopatrzył się przesłanek określonych w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. Brak wstrzymania wykonania przedmiotowych postanowień w żaden sposób nie może spowodować niebezpieczeństwa wyrządzenia organowi administracji publicznej znacznej szkody lub trudnych dla niego do odwrócenia skutków. Ani wysokość kosztów egzekucyjnych, którymi jako wierzyciela obciążono skarżącego, ani - tym bardziej - sytuacja budżetowa organu nie przemawiają za uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania postanowień. Skarżący nie przedstawił żadnych konkretnych danych na okoliczność swojej sytuacji budżetowej. Tymczasem dla wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia istotne znaczenie mają rzeczywiste skutki wynikające z wykonania określonych czynności, a których skarżący nie przedstawił oraz zaistnienie obiektywnie uzasadniających uwzględnienie wniosku okoliczności, których w sprawie nie wykazano.
[...] wniósł zażalenie na powyższe postanowienie zaskarżając je w całości. Organ domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 49 § 1 p.p.s.a.
W uzasadnieniu autor zażalenia podkreślił, że art. 61 § 3 p.p.s.a. nie nakłada na stronę obowiązku udowodnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, lecz jedynie ich uprawdopodobnienie. W razie wątpliwości, co do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia WSA winien wezwać stronę do uzupełnienia wniosku (w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a.). Powyższego w sprawie zabrakło. Sąd I instancji nie wezwał organu do uzupełniania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Wbrew twierdzeniom autora zażalenia WSA we Wrocławiu nie był obowiązany do wzywania strony do uzupełnienia wniosku o wstrzymanie postanowień obu instancji.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozważając zasadność stanowiska skarżącego organu, należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego skierowany do sądu administracyjnego, jest pismem w postępowaniu administracyjnym, który nie wszczyna odrębnego postępowania, stąd podlega wymogom formalnym określonym w art. 46 p.p.s.a. W myśl tego przepisu pismo strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym powinno zawierać (1) oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; (2) oznaczenie rodzaju pisma; (3) osnowę wniosku lub oświadczenia; (4) podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika oraz (5) wymienienie załączników. W sprawie, formułując wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonych postanowień skarżący organ uzasadnił go w sposób lakoniczny, ograniczający się w zasadzie do powołania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz odniesienia ich do naliczonej przez organy kwoty kosztów egzekucyjnych tj. 19 217, 50 zł. Tak sformułowane uzasadnienie nie pozwoliło Sądowi I instancji na merytoryczną ocenę wniosku, gdyż nie zawierało przedstawienia sytuacji skarżącego organu, która miałaby być podstawą faktyczną zastosowania instytucji wstrzymania wykonania aktu administracyjnego.
Tym samym należy ocenić, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we Wrocławiu nie przedstawił pełnej osnowy wniosku, o której mowa w art. 46 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Należy, więc określić, czy uniemożliwiało to nadanie biegu ww. wnioskowi w sprawie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu, treść uzasadnienia wniosku (niezawierająca przedstawienia sytuacji organu, do której odnosił się wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji) nie czyniła niemożliwym nadanie mu biegu. Wniosek organu został sprecyzowany jednoznacznie pod kątem żądania, zatem została przedstawiona treść osnowy ww. wniosku konieczna do nadania mu dalszego biegu. Trafnie jednakże wskazał WSA, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania skarżonego aktu jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których to przesłankach zastosowania omawianej instytucji stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a. Uzasadnienie takiego wniosku powinno się odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie skarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego stwierdzenia powinny zostać poparte dokumentami, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej i majątkowej.
Zdaniem Naczelnego Sąd Administracyjnego, nieprzedstawienie w sposób wyczerpujący sytuacji faktycznej strony (organu) w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego, w którym to uzasadnieniu strona jest zobowiązania wykazać zaistnienie w jej sprawie przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., nie jest brakiem formalnym, uniemożliwiającym nadanie pismu biegu, o którym to braku mowa w art. 49 § 1 p.p.s.a. (tak też NSA w postanowieniu z 19 kwietnia 2011 r., sygn. akt II FZ 115/11). Sformułowanie samego wniosku jest już podaniem minimalnej treść osnowy wniosku, która w połączeniu z innymi elementami wniosku (pisma), o których mowa w art. 46 § 1 p.p.s.a., umożliwia rozpoznanie konkretnego wniosku konkretnej strony w określonej sprawie sądowoadministracyjnej.
W związku z powyższym należy stwierdzić, że wojewódzkie sądy administracyjne nie są zobowiązane na mocy art. 49 § 1 p.p.s.a. do wzywania stron o uzupełnienie wniosków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., w sytuacji braku ich należytego uzasadnienie przez strony. Jeżeli bowiem w oparciu o całokształt wniosku (pisma) i akta, którymi dysponuje wojewódzki sąd administracyjny, można nadać ww. wnioskowi (pismu) dalszy bieg, czyli przekazać je do merytorycznego rozpoznania, art. 49 § 1 p.p.s.a. nie będzie miał zastosowania (por. podobny pogląd B. Dautera [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 157 i n.).
Autor zażalenia również we wniesionym środku odwoławczym nie rozwinął uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonych postanowień.
Uwzględniając więc powyższą ocenę prawną zaskarżonego postanowienia i istotę środka odwoławczego, jakim jest zażalenie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.