Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z 10 września 2020 r., sygn. akt I SA/Rz 448/20 umorzył postępowanie zażaleniowe w sprawie W..
W uzasadnieniu wskazał, że Przewodniczący Wydziału I zarządzeniem z 4 sierpnia 2020 r. wezwał Skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Następnie Przewodniczący Wydziału I zarządzeniem z 2 września 2020 r. uchylił swoje wcześniejsze zarządzenie uznając, że było ono przedwczesne, bowiem wydane zostało przez rozpoznaniem przez referendarza sądowego wniosku Skarżącej, zawartego w skardze, o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Skarżąca wniosła zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 4 sierpnia 2020 r.
Sąd odrzucając to zażalenie wskazał, że zgodnie z art. 195 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) jeżeli postępowanie zażaleniowe stało się bezprzedmiotowe przed przedstawieniem zażalenia wraz z aktami sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, wojewódzki sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym umarza to postępowanie. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
Następnie WSA stwierdził, że z uzasadnienia projektu do ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) wynika, że dodanie § 3 w art. 195 p.p.s.a. miało na celu uzupełnienie luki, jaką jest brak regulacji prawnej dotyczącej sytuacji, gdy postępowanie zażaleniowe stanie się bezprzedmiotowe jeszcze przed wojewódzkim sądem administracyjnym. W takim przypadku sąd ten będzie umarzał to postępowanie, bez konieczności przekazywania zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Zdaniem Sądu I instancji, skoro zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z 4 sierpnia 2020 r. zostało uchylone, to niecelowe było rozpoznawanie zażalenia Skarżącej na to zarządzenie. W związku z powyższym Sąd uznał, że postępowanie zażaleniowe stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu.
Skarżąca wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne.
Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że Skarżąca wniosła skargę na decyzję D. w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Przewodniczący Wydziału I zarządzeniem z 4 sierpnia 2020 r. wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł, które następnie uchylił zarządzeniem z 2 września 2020 r., z uwagi na jego przedwczesne wydanie, tj. przed rozpoznaniem przez referendarza sądowego wniosku Skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postępowanie Sądu I instancji w tej kwestii należy uznać za prawidłowe.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W razie stwierdzenia braków formalnych pisma, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania (odrzucenia skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia, skargi o wznowienie postępowania) uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu terminu do uzupełnienia braków pisma, przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Jeśli zaś pismem tym jest skarga, skarga kasacyjna, zażalenie, skarga o wznowienie postępowania – podlega ona odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.).
W świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych zdarzeniem, które zwalnia stronę od obowiązku uiszczenia wpisu jest złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 czerwca 2009 r., I FZ 159/09; 24 marca 2010 r., I OSK 444/10; 28 maja 2010 r., II FSK 1003/10; 26 stycznia 2015 r., II OSK 66/15). Tak sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie dlatego też zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z 4 sierpnia 2020 r. wzywające Skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi było przedwczesne, w konsekwencji czego kolejnym zarządzeniem z 2 września 2020 r. zostało wyeliminowane z obrotu prawnego.
W tym stanie sprawy zażalenie Skarżącej na zarządzenie z 4 sierpnia 2020 r. stało się bezprzedmiotowe z uwagi na jego wyeliminowanie późniejszym zarządzeniem. Tym samym rozstrzygnięcie Sądu I instancji jest prawidłowe.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.