Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 31 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 133/22 zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi M. Z. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia 18 listopada 2021 r., nr 9001-2021-001311 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
W uzasadnieniu sąd pierwszej instancji wskazał, że wyrokiem z 16 lutego 2023 r. sygn. akt III SA/Wr 629/21, Sąd oddalił skargę M. Z. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia 19 lipca 2021 r., nr 9001-2021-000905 w przedmiocie przyznania płatności w ramach wsparcia bezpośredniego na rok 2019. Wyrok ten jest nieprawomocny. Decyzja z dnia 19 lipca 2021 r. utrzymała w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Kamiennej Górze z dnia 19 kwietnia 2021 r. która została wydana w ramach wznowionego postępowania na mocy której organ orzekł o uchyleniu własnej decyzji z dnia 21 stycznia 2020 r. o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2019 r.
Sąd I instancji stwierdził, że kwestia prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt III SA/Wr 629/21 ma bezpośredni wpływ na wynik postępowania (treść przyszłego orzeczenia) w przedmiotowej sprawie. Zdaniem Sądu I instancji stanowi zagadnienie prejudycjalne. Podstawą do ustalenia stronie kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego była zapadła w wyniku wznowienia postępowania decyzja w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2019 z dnia 19 lipca 2021 r.
Postępowanie w niniejszej sprawie zostało zawieszone, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
W zażaleniu organ wniósł o uchylenie powyższego postanowienia w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
- • art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie wyrażające się w wadliwym przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie zachodzi konieczność zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego ze względu na występujące w sprawie zagadnienie wstępne podczas, gdy w ocenie skarżącego kwestia prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy, w której zapadł nieprawomocny wyrok z 16 lutego 2023 r. o sygn. akt III SA/Wr 629/21 nie jest zagadnieniem wstępnym, gdyż nie jest to zagadnienie niezbędne do rozstrzygnięcia, czy zakwestionowany w skardze akt administracyjny jest zgodny z prawem materialnym lub, czy doszło do popełnienia takich uchybień procesowych, które mogły mieć wpływ na jego treść,
- • 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 7 p.p.s.a. poprzez brak oceny przez Sąd, czy zawieszenie postępowania było uzasadnione celowością, sprawiedliwością, jak i ekonomiką procesową w kontekście konieczności rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, co ma istotne znaczenie w świetle art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz zasady szybkości postępowania sądowoadministracyjnego (art. 7 p.p.s.a).
W odpowiedzi na zażalenie M. Z. wniósł o oddalenie zażalenia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Zarówno w piśmiennictwie, jak i orzecznictwie sądów administracyjnych kwestia warunków dopuszczalności zastosowania art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. interpretowana jest jednolicie. Podnosi się, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania wówczas, gdy orzeczenie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie stanowić podstawę rozstrzygnięcia w zawieszonym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wtedy w sprawie sądowoadministracyjnej występuje tzw. zagadnienie wstępne, a więc sytuacja, gdy uprzednie rozstrzygnięcie zagadnienia występującego w sprawie, może wpływać na wynik postępowania, uzasadniając celowość wstrzymania czynności w postępowaniu do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii (zob. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, pod. red. T. Wosia, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańskiej, wyd. 2, s. 456 i n.). Musi istnieć zatem ścisły związek między sprawą rozpoznawaną w postępowaniu przed sądem administracyjnym, a kwestią będącą przedmiotem postępowania prejudycjalnego, rozumiany w ten sposób, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego musi stanowić podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej.
Podkreślić przy tym należy, że zastosowanie przez sąd art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny. Ocena jego zasadności pozostawiona została do uznania sądu, który wydając postanowienie w tej kwestii powinien rozważyć, czy w danym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu sprawy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że postępowanie mające na celu zbadanie prawidłowości wyroku Sądu w zakresie kontroli decyzji przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ma bezpośredni związek z niniejszą sprawą dotyczącą ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2019 r. Podstawą do ustalenia skarżącej kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego były decyzje o przyznaniu skarżącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2019 r., na które skarżący złożył skargę, którą Sąd nieprawomocnym wyrokiem oddalił. Takie stanowisko wyraził też NSA w postanowieniach z dnia 9 września 2021 r., sygn. akt I GZ 254/21, z dni 13 kwietnia 2023 r., sygn. akt I GZ 78/23.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie, sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że zachodzi konieczność zawieszenia postępowania przed WSA do czasu wydania rozstrzygnięcia jakie zapadnie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym po rozpoznaniu skargi kasacyjnej skarżącej od wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 16 lutego 2023 r. sygn. akt III SA/Wr 629/21. Względy ekonomii procesowej, ale także na względy jednolitości orzecznictwa sądowego uzasadniają wydane przez WSA rozstrzygnięcie.
Na marginesie wskazać należy, że Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu z urzędu wiadome jest, że nie został jeszcze wyznaczony termin rozpoznania skargi kasacyjnej M. Z. od ww. wyroku WSA w we Wrocławiu z 16 lutego 2023 r. sygn. akt III SA/Wr 629/21. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt I GSK 545/23.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Zawarty w odpowiedzi na zażalenie wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego nie może zostać uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, gdyż art. 203 i art. 204 p.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji.