Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 12 października 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 1840/17, na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.). odmówił Spółce A wstrzymania wykonania zaskarżonej w sprawie decyzji Ministra Rozwoju i Finansów z [...] sierpnia 2017 r. w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:
W skardze spółka zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując, że zwrot dofinansowania w kwocie 406 772, 21 zł spowoduje wyrządzenie spółce znacznej i nieodwracalnej szkody, gdyż doprowadzi w istocie do pozbawienia jej możliwości dalszego wykonywania działalności gospodarczej. Podała, że na dzień 30 czerwca 2016 r. jej strata wynosiła 163 323,20 zł i znacznie wzrosła wobec straty zanotowanej na 31 marca 2016 r. (103 015,69 zł). Zmniejszeniu uległy aktywa spółki z 857 892,49 zł do 736 826,43 zł, a wysokość przychodów uzyskiwanych z działalności uniemożliwia pełne regulowanie bieżących zobowiązań. Strona posiada m.in. zaległość wobec Urzędu Skarbowego na kwotę 9 610 zł oraz wobec ZUS – 34 920,27 zł. Są to zaległości za 2015 r. i 2016 r. związane z zatrudnieniem pracowników.
Ponadto spółka zaciągnęła pożyczki w łącznej kwocie 628 800 zł, z czego spłaciła niewiele ponad 130 000 zł. Aktualne zobowiązania spółki wobec pożyczkodawców wynoszą prawie 500 000 zł bez należnych odsetek. Obecnie skarżąca nie posiada żadnego istotnego majątku, który można spieniężyć.
W wyniku rozpoznania wniosku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 18 kwietnia 2018 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd uznał, że spółka nie wykazała zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., gdyż nie przedstawiła dokumentów źródłowych dotyczących jej sytuacji majątkowej.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 10 sierpnia 2018 r., sygn. akt I GZ 254/18 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W uzasadnieniu wskazano, iż zawarta w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia konstatacja, iż skarżąca nie uprawdopodobniła zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., była przedwczesna. NSA podniósł, iż przyjmując, że skarżąca nie przedstawiła argumentów przemawiających za wystąpieniem niekorzystnych następstw wykonania decyzji, Sąd I instancji w ogóle nie odniósł się do dokumentów i argumentów dotyczących działalności skarżącej i jej sytuacji finansowej znajdujących się w aktach sprawy z uwagi na toczące się postępowanie dotyczące przyznania prawa pomocy. Zdaniem NSA, skoro spółka przedstawiła dokumenty dotyczące jej sytuacji majątkowej przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, to Sąd I instancji powinien był się do nich odnieść w kontekście przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania decyzji.
Ponownie odmawiając wstrzymania wykonania decyzji Sąd wskazał, że na podstawie art. 190 p.p.s.a. jest związany oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 sierpnia 2018 r. sygn. akt I GZ 254/18.
W ocenie Sądu, skarżąca nie uprawdopodobniła zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Spółka nie wskazała bowiem konkretnych okoliczności przemawiających za tym, iż wobec niej zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a na takie okoliczności nie wskazują też dokumenty finansowe spółki. Z analizy dokumentów finansowych wynika jedynie, że spółka prowadzi działalność gospodarczą i funkcjonuje na rynku. Natomiast ewentualne trudności finansowe nie mogą świadczyć o spełnieniu przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi sytuacja, która uzasadniałaby zastosowanie wobec skarżącej wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła spółka, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, względnie – wstrzymanie wykonania decyzji. Zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 w zw. z art. 163 § 1 p.p.s.a.
W odpowiedzi na zażalenie organ wniósł o jego oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.
Instytucja procesowa wstrzymania wykonania aktu jest odstępstwem od generalnej zasady jej wykonalności i służyć ma stronie postępowania, chroniąc ją przed negatywnymi skutkami, jakie mogą powstać w wyniku wykonania rozstrzygnięcia. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. przewiduje możliwość wstrzymania wykonania postanowienia po przekazaniu skargi sądowi administracyjnemu. Przepis ten określa przesłanki warunkujące wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, tj. wystąpienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Obowiązek przedstawienia okoliczności, które uzasadniają zastosowanie ochrony tymczasowej spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy, który musi wykazać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności w stosunku do wnioskodawcy jest zasadne.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego spółka nie wykazała ziszczenia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. W zaskarżonym postanowieniu Sąd zawarł analizę dokumentów finansowych załączonych do wniosku o przyznanie prawa pomocy. W ocenie NSA Sąd I instancji zasadnie ocenił, że przedstawione dokumenty nie potwierdzają przesłanek do wstrzymania wykonania decyzji a świadczą jedynie o fakcie prowadzenia przez spółkę działalności i jej funkcjonowania na rynku. Trafnie wskazał Sąd, że trudności finansowe nie mogą świadczyć o spełnieniu przesłanek wynikających z art. 61 § 3 p.p.s.a.
Podkreślić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zażalenie nie ocenia na nowo argumentacji strony skarżącej, a jedynie bada, czy Sąd I instancji właściwie rozpoznał wniosek. W konsekwencji zażalenie nie może zastąpić prawidłowo sformułowanego wniosku o udzielenie ochrony, w którym strona wykazałaby wystąpienie którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 tej ustawy.