Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 28 lutego 2019 r., sygn. akt III SA/GI 1039/18, w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] lipca 2018 r. w przedmiocie opłaty paliwowej – w pkt 1 uchylił zaskarżoną decyzję; w pkt 2 zasądził od organu na rzecz skarżącego 177 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Jako podstawę prawną orzeczenia o kosztach postępowania Sąd I instancji wskazał art. 200 i art. 205 § 2 w zw. z § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.).
Skarżący, reprezentowany w postępowaniu sądowoadministracyjnym przez doradcę podatkowego, złożył zażalenie na postanowienie zawarte w pkt 2 ww. wyroku. Zarzucił naruszenie art. 200 i art. 205 § 2 i § 4 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1d rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że Sąd I instancji błędnie przyjął jako podstawę zwrotu kosztów przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości obowiązujące przed 30 sierpnia 2018 r. Zdaniem skarżącego, skoro wszczęcie postępowania sądowego nastąpiło 1 października 2018 r. zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału o rozdzieleniu skarg K. K., to orzekając o zwrocie kosztów postępowania, Sąd powinien zastosować przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r., obowiązujące po 30 sierpnia 2018 r.
Pismem z dnia 10 maja 2019 r. skarżący uzupełnił ww. zażalenie poprzez zamieszczenie w nim wniosku o uchylenie zaskarżonego postanowienia lub zmianę wyroku w części zasądzenia kosztów sądowych, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego, zgodnie z art. 205 § 2 p.p.s.a., zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszy sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Przepis ten stosuje się odpowiednio do strony reprezentowanej przez doradcę podatkowego (§ 4 art. 205 p.p.s.a.).
W zażaleniu skarżący podważył prawidłowość zastosowania przez Sąd I instancji stawki wynagrodzenia dla doradcy podatkowego na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. z 2011 r. nr 31, poz. 153).
Wobec tego wskazać należy, że orzekając o kosztach zastępstwa prawnego, o których mowa w art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i § 4 p.p.s.a., Sąd I instancji bierze pod uwagę stan prawny obowiązujący w dacie wszczęcia postępowania sądowego, a więc w dacie wniesienia skargi. W rozpoznawanej sprawie miało to miejsce w dniu 3 września 2018 r., bowiem w tym dniu została nadana przesyłka pocztowa zawierająca skargę (zob. k. 17 akt sądowych). Jedną z konsekwencji procesowych wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest wszczęcie postępowania. Wynika to z kontradyktoryjnego charakteru postępowania sądowoadminisatrcyjnego. Błędnie zatem skarżący wskazał jako datę wszczęcia tego postępowania datę wydania zarządzenia o rozdzieleniu skarg, które – w związku z zaskarżeniem przez skarżącego w jednym piśmie kilku decyzji administracyjnych – zostało wydane na podstawie art. 57 § 3 p.p.s.a.
Kolejną istotną kwestią – z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy – jest ustalenie, jaki akt prawny określający stawki wynagrodzenia doradcy podatkowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązywał w dniu 3 września 2018 r., tj. w dniu wniesienia skargi, a więc i w dniu wszczęcia postępowania.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie ma racji wnoszący zażalenie, że zastosowanie w tej sprawie miało rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1687). Zgodnie z § 6 tego aktu prawnego, rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Podkreślić wobec tego należy, że rozporządzenie powyższe, choć wydane 16 sierpnia 2018 r., to ogłoszone zostało w Dzienniku Ustaw w dniu 3 września 2018 r. i to od tej daty należy liczyć czternastodniowe vacatio legis..
Zatem weszło ono w życie 18 września 2018 r., czyli po wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie. Zgodnie z § 4 tego rozporządzenia, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
Wobec tego, w ocenie NSA, Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że orzekając o kosztach zastępstwa prawnego na rzecz strony reprezentowanej przez doradcę podatkowego w sprawie wszczętej 3 września 2018 r., należało zastosować wówczas obowiązujące rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. Zgodnie z § 3 pkt 1 tego aktu prawnego w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna do 500 zł, kwota wynagrodzenia doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądem administracyjnym wynosi w pierwszej instancji 60 zł. Stawkę tę Sąd I instancji zastosował, ponieważ wartość przedmiotu zaskarżenia wynosiła w tej sprawie 331 zł.
Na koszty postępowania, zasądzone przed WSA od organu na rzecz strony w kwocie 177 zł, składały się zatem: wpis od skargi w wysokości 100 zł, opłata od pełnomocnictwa – 17 zł oraz stawka wynagrodzenia doradcy podatkowego – 60 zł.
W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, a zażalenie – jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw – podlega oddaleniu.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.