Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 383/18, działając na podstawie art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) odrzucił wniosek A. M. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] września 2016 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranej pomocy finansowej z tytułu ułatwiania startu młodym rolnikom.
Przedstawiając stan sprawy Sąd podał, że skarżąca 8 lutego 2018 r. wniosła o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] września 2016 r. podnosząc w uzasadnieniu wniosku, że nie złożyła w terminie skargi z uwagi na pouczenie jej przez pracownika Agencji o koniczności złożenia w pierwszej kolejności wniosku o odroczenie terminu spłaty, rozłożenie na raty bądź o umorzenie należności określonej zaskarżoną decyzją. Wskazała również, że w treści decyzji znalazła się pogrubioną czcionką informacja o możliwości wystąpienia z wnioskiem o umorzenie zadłużenia, co wprowadziło ją w błąd. Pismem z 12 października 2016 r. zwróciła się o umorzenie kwoty 75.000 zł, zaś postępowanie to zakończyło się wydaniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku oddalającego skargę 19 grudnia 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 809/17. W dniu 6 lutego 2018 r. skorzystała z pomocy prawnej i uzyskała informację, że powinna wystąpić ze skargą na decyzję z [...] września 2016 r.
Sąd zauważył, że zaskarżona decyzja została prawidłowo doręczona 23 września 2016 r., a zetem termin do wniesienia skargi upłynął 24 października 2016 r. Skarżąca 8 lutego 2018 r. wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi (dołączając skargę). W ocenie Sądu skoro wnioskodawczyni była w stanie składać pisma w postępowaniu o umorzenie należności, które zostało zakończone ostatecznie wyrokiem WSA w Warszawie z 19 grudnia 2017 r. o sygn. akt V SA/Wa 809/17, to nie istniała w tym czasie przeszkoda do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi w niniejszej sprawie.
Oceny tej nie mogły zmienić podniesione we wniosku motywy, a mianowicie chęć wystąpienia o umorzenie należności. Sąd stwierdził, iż w decyzji z [...] września 2016 r. znajduje się prawidłowe pouczenie o prawie do wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego ze wskazaniem trzydziestodniowego terminu, wynikającego z art. 53 § 1 p.p.s.a. Wobec tego przyjąć należało, iż skarżąca nie była pozbawiona wiedzy w zakresie przysługujących jej środków odwoławczych, natomiast wskazane "pouczenie przez pracownika Agencji" nie mogło pozbawić jej możliwości wystąpienia ze skargą na decyzję z [...] września 2016 r. To samo dotyczy twierdzenia, iż pogrubiona czcionka mogła doprowadzić do błędnego zrozumienia pouczenia. Zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji informacja o możliwości wystąpienia z wnioskiem o odroczenie terminu spłaty, rozłożenie na raty bądź o umorzenie należności, nie wpływała – zdaniem Sądu – w żaden sposób na zawarte pod uzasadnieniem i wyraźnie od niego wyodrębnione pouczenie.
Sąd wskazał również, że nawet gdyby przyjąć, iż przyczyną uchybienia terminu do wniesienia skargi było przekonanie wnioskodawczyni o konieczności skorzystania w pierwszej kolejności z prawa do żądania umorzenia należności, to wniosek również należałoby uznać za spóźniony, bowiem wyrok oddalający skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] lutego 2017 r. zapadł w dniu 19 grudnia 2017 r., zaś skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu dopiero w dniu 8 lutego 2018 r.
Skarżąca wniosła na to postanowienie zażalenie, podając w uzasadnieniu, że 6 lutego 2018 r. udzielono jej porady prawnej, podczas której dowiedziała się, że powinna w pierwszej kolejności złożyć skargę na ww. decyzję Prezesa ARiMR. Skarżąca podkreśliła, że w błąd wprowadził ją pracownik Agencji oraz pogrubiona czcionka w zawartej w decyzji informacji o możliwości wystąpienia z wnioskiem o umorzenie zadłużenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W myśl zaś art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (art. 87 § 3 p.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 87 § 5 p.p.s.a., po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych.
Sąd jest zatem zobligowany nie tylko do oceny, czy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony, ale także do zbadania, czy sytuacja ta miała miejsce w wyjątkowych okolicznościach. Przepis ten zaostrza więc przesłanki przywrócenia terminu, uzależniając możliwość merytorycznego rozpoznania wniosku od zaistnienia wyjątkowego przypadku. Zaznaczyć należy, iż w świetle przesłanki z art. 86 § 1 p.p.s.a., rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej, poprzedzone być musi zbadaniem dopuszczalności tego wniosku. Wniosek taki powinien spełniać określone wymogi formalne, w przeciwnym razie – na podstawie art. 88 p.p.s.a. – podlega on odrzuceniu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji zasadnie odrzucił wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
Choć – jak podała skarżąca - w treści decyzji znajduje się pogrubioną czcionką informacja o możliwości złożenia do organu wniosku o odroczenie terminu spłaty całości lub części należności, rozłożenie płatności całości lub części należności na raty lub ich umorzenie, to w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można przyjąć, że informacja ta mogła wprowadzić stronę w błąd co do terminu i sposobu wniesienia skargi.
Z akt niniejszej sprawy wynika bowiem, że decyzja Prezesa ARiMR z [...] września 2016 r. zawierała odpowiednie pouczenie o trybie i terminie złożenia skargi do sądu administracyjnego. W decyzji tej pouczono skarżącą, że decyzja ta jest ostateczna w administracyjnym toku postępowania, jak również, iż skarżąca może wnieść na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Prezesa ARiMR, w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia.
Podkreślenia także wymaga, że powyższa decyzja została prawidłowo doręczona skarżącej 23 września 2016 r. Dlatego też 30-dniowy termin przewidziany na wniesienie skargi upłynął 24 października 2016 r. Skarżąca złożyła skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu dopiero 8 lutego 2018 r., a więc niewątpliwie po upływie roku od uchybionego terminu, a jak słusznie przyjął Sąd I instancji okoliczności na które wskazała strona nie spełniają przesłanki wyjątkowości, pozwalającej na rozpoznanie wniosku mimo upływu rocznego terminu, o której mowa w art. 87 § 5 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 z związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak sentencji postanowienia.