Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 9 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Wr 723/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej: WSA lub Sąd I instancji) umorzył postępowanie i zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz N. Sp. z o.o. w Z. kwotę 480 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie ze skargi N. Sp. z o.o. w Z. (dalej: spółka lub skarżąca) na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: organ lub ZUS) z dnia 21 lipca 2020 r., nr 43000/71/160690/2020/ZPWWO/UTRZ, w przedmiocie wniosku o zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek za kwiecień 2020 r.
Spółka, działając przez pełnomocnika, w dniu 24 sierpnia 2020 r. wniosła skargę na decyzję ZUS z dnia 21 lipca 2020 r., utrzymującą w mocy decyzję z dnia 15 czerwca 2020 r., w przedmiocie wniosku o zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek za kwiecień 2020 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie skargi.
Pismem z 31 stycznia 2021 r. skarżąca cofnęła skargę i zażądała zasądzenia od organu kosztów sądowych w tym kosztów zastępstwa procesowego. Do wniosku dołączyła pismo ZUS z 24 września 2020 r., informujące o ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku o zwolnienie z opłacania składek za kwiecień 2020 r., w wyniku którego organ zmienił swoją decyzję i zwolnił spółkę z opłacenia należności z tytułu składek za kwiecień 2020 r.
Wobec powyższego Sąd I instancji, wskazując na treść art. 161 § 1 pkt 1 i pkt 3 p.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), umorzył postępowanie sądowoadministracyjne i zasądził koszty postępowania na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a.
WSA stwierdził, że istnieje przesłanka umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., gdyż skarżąca wniosła skargę do organu w dniu 31 sierpnia 2020 r. Organ zaś poinformował spółkę, że w dniu 20 września 2020 r. ponownie orzekł co do istoty sprawy i zwolnił stronę skarżącą z opłacenia należności z tytułu składek za kwiecień 2020 r. Wobec powyższego, organ wykorzystał możliwość, jaką daje mu art. 54 § 3 p.p.s.a. i przed upływem trzydziestu dni od wniesienia skargi, uwzględnił skargę.
W zażaleniu na powyższe postanowienie ZUS wniósł o zmianę pkt 2 rozstrzygnięcia, wnosząc o nieobciążanie kosztami postępowania organu. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 201 § 1 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 201 § 1 p.p.s.a. zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyn określonych w art. 54 § 3 p.p.s.a., czyli w sytuacji gdy organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, w zakresie swojej właściwości uwzględni skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy.
W razie umorzenia postępowania z przyczyn określonych w art. 54 § 3 p.p.s.a., skarżący ma możliwość ubiegania się o zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, stosownie do art. 201 § 1 p.p.s.a., który mimo że nie dookreśla rodzaju kosztów, których dotyczy, to względy natury systemowej oraz celowościowej przemawiają za przyjęciem, że dotyczy on tak, jak art. 200 p.p.s.a. kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, a nie tylko kosztów sądowych (postanowienie NSA z dnia 4 sierpnia 2009 roku, sygn. akt II OZ 646/09).
Decyzja uchylająca zaskarżoną decyzję i przyznająca spółce zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek za kwiecień 2020 r. została wydana 20 września 2020 r., a więc już po wpłynięciu skargi do sądu.
Powyższe okoliczności wskazują, iż nakład pracy pełnomocnika skarżącej w związku ze sporządzeniem i wniesieniem skargi w odniesieniu do decyzji z 21 lipca 2020 r. był wystarczający do zasądzenia opłaty według stawek minimalnych przewidzianych w rozporządzeniu o opłatach za czynności radców prawych.
Nie można zgodzić się również ze stanowiskiem prezentowanym w zażaleniu, iż na odstąpienie od zasądzenia kosztów postępowania na rzecz skarżącej powinien mieć wpływ fakt, że decyzję z 21 lipca 2020 r. organ uchylił z innych przyczyn, niż podnoszone w skardze, a tym samym wkład pełnomocnika skarżącej w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy był znikomy. Skarga zawierała zarzuty odnoszące się do podstawy prawnej decyzji odmawiającej zwolnienia, a więc odnosiły się do meritum decyzji organy pierwszej instancji, utrzymanej w mocy decyzją organu odwoławczego, zaś decyzja uchylająca powyższe decyzje wydana została dopiero po wpłynięciu skargi do sądu administracyjnego.
Oznacza to, iż wkład pełnomocnika w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy nie miał znaczenia w okolicznościach niniejszej sprawy, bowiem w zakresie sprawy administracyjnej i postępowania sądowoadministracyjnego podjął on niezbędne czynności związane z faktem wydania decyzji odmawiającej zwolnienia, a które to decyzje były w ocenie skarżącej błędne.
Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że WSA prawidłowo zasądził zwrot kosztów postępowania dla skarżącej.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.