Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim (dalej jako: WSA, Sąd I instancji), postanowieniem z 23 października 2023 r., sygn. akt II SA/Go 566/23 oddalił wniosek P. K. (dalej jako: strona, skarżący) o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Lubuskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gorzowie Wlkp. z dnia 14 stycznia 2020 r. oraz 23 czerwca 2020 r., o wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej w kwocie 300 000 zł za urządzanie gier, w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 7 lipca 2023 r., utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 15 maja 2023 r., o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku strony o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego.
W skardze na ww. postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze sformułowano wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji wyżej wskazanych decyzji Naczelnika Lubuskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gorzowie Wlkp. W oparciu o te decyzje wystawione zostały przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie tytuły wykonawcze z 24 lutego 2021 r i z 24 września 2020 r. Na ich podstawie prowadzone jest wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne.
Uzasadniając wniosek o wstrzymanie, skarżący wskazał, że egzekucja należności wynikającej z ww. decyzji jest już zaawansowana i skierowana do nieruchomości skarżącego, co pozbawi go miejsca zamieszkania, a decyzje te zostały wydane z naruszeniem przepisów.
Oddalając wniosek, WSA stwierdził, że decyzje, których wstrzymania wykonania domaga się skarżący, pozostają poza granicami niniejszej sprawy, w której skargą objęto postanowienie DIAS o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego.
Ponadto Sąd I instancji orzekł, że nie może bezpośrednio wpływać na toczące się postępowanie egzekucyjne, tj. nie może ingerować w kwestie wykonalności tytułów wykonawczych oraz zawieszać postępowań egzekucyjnych, toczonych na podstawie tych tytułów wykonawczych, za wyjątkiem sytuacji, w których przedmiotem zaskarżenia jest akt administracyjny na podstawie którego wystawiono tytuł wykonawczy. Sąd administracyjny nie ma prawnej możliwości udzielania ochrony tymczasowej stronie, która wnosi o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył P. K. wnosząc o jego zmianę i wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Lubuskiego Urzędu Celno-Skarbowego z 14 stycznia 2020 r. oraz 23 czerwca 2020 r., ewentualnie uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów sądowych. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i oddalenie wniosku, z uwagi na uznanie przez Sąd, że decyzje, o których wstrzymanie wnosił skarżący nie znajdują się w granicach tej samej sprawy, podczas gdy zaskarżone postanowienie jest postanowieniem odmawiającym wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, a zatem niewątpliwie związane jest z wydanymi decyzjami, które stały się podstawą wystawienia tytułów wykonawczych i wszczęcia postępowania egzekucyjnego, natomiast w przypadku braku wstrzymania wykonania decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla skarżącego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy.
Na gruncie rozpoznawanej sprawy istotne jest ustalenie znaczenia pojęcia "sprawy", w granicach której sąd może wstrzymać wykonanie aktów lub czynności. W ustawie brak jest definicji granic tej samej sprawy. W orzecznictwie zasadnie natomiast wskazuje się, że cytowane pojęcie należy interpretować na tle art. 3 § 2 p.p.s.a., który wskazuje na przedmiot sądowej kontroli, a także art. 134 i art. 135 tej ustawy, które regulują zakres tej kontroli. Ten ostatni przepis stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Pojęcia granice tej samej sprawy i granice sprawy, której dotyczy skarga zakreślają zbliżone ramy prawne (tak m.in. NSA w postanowieniu z 5 stycznia 2016 r., II OZ 1341/15, 6 czerwca 2016 r., sygn. akt II FZ 230/16, 1 grudnia 2011 r., I FZ 406/11, 9 października 2020 r., sygn. akt I GZ 252/20).
W związku z tym treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. objęte będą zarówno akty wydane w pierwszej instancji, jak również np. akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli.
W orzecznictwie i doktrynie zasadnie przyjmuje się, że określenie "we wszystkich postępowaniach" wskazuje, że środki prawne, o których mowa w komentowanym przepisie, powinny być stosowane do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w różnych, a więc w odrębnych postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Chodzi więc zarówno o postępowania zaliczane do trybu głównego (toczące się przed organem pierwszej i drugiej instancji), jak i postępowania należące do trybu nadzwyczajnego (np. postępowanie w sprawie wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji oraz zmiany lub uchylenia decyzji na podstawie art. 154 § 1, art. 155 i 161 § 1 k.p.a.) (por. A. Kabat (w: Dauter Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el. 2019; Teza 3).
W tym miejscu zauważyć wypada, że w rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 7 lipca 2023 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku strony o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Należy zatem mieć na uwadze, że wniosek skarżącego dotyczy decyzji, która nie jest przedmiotem postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Tym samym skarżący ochroną tymczasową próbował objąć akt administracyjny, który znajduje się poza granicami niniejszej sprawy. Wszczęta skargą do WSA sprawa sądowoadministracyjna w zakresie przedmiotowym dotyczy odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku strony o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego i jest następstwem wydania przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze postanowienia z dnia 7 lipca 2023 r. Sprawa zawisła przed wojewódzkim sądem administracyjnym swym przedmiotowym zakresem obejmuje zatem kwestię odmowy wszczęcia postępowania.
Nie ulega wątpliwości, że wskazane sprawy wiążą się ze sobą podmiotowo, jednakże różni je odrębność zakresów przedmiotowych, odmienność organów, przedmiot tych aktów, a także podstawa prawna ich wydania. Zatem nie można uznać, iż tworzą one tę samą sprawę w znaczeniu materialnym.
W związku z powyższym należy uznać, że decyzje Naczelnika Lubuskiego Urzędu Celno-Skarbowego z 14 stycznia 2020 r. i 23 czerwca 2020 r. wykraczają swym przedmiotem poza granice zawisłej aktualnie przed sądem sprawy, zatem nie mieszczą się wśród orzeczeń wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w przedstawionych okolicznościach stanu faktycznego brak jest podstaw do uchylenia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 października 2023 r.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.