Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2014 r., sygn. akt I SA/Kr 1357/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. odmówił W. G. zwolnienia go od kosztów sądowych w sprawie ze skarg jego oraz P. Spółki z o.o. w J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] maja 2011 r. w przedmiocie podatku akcyzowego za wrzesień 2006 r.
Sąd I instancji wskazał, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy, w "Oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" skarżący podał, iż prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną M. G. ur. w 1950 r., z którą pozostaje w rozdzielności majątkowej od 2002 r. W. G. pobiera emeryturę w wysokości 900 zł miesięcznie netto ("po potrąceniu przez komornika skarbowego"). M. G. pobiera natomiast emeryturę w wysokości 1207 zł miesięcznie netto. Miesięczne koszty utrzymania rodziny obejmują: opłatę za energię elektryczną – 200-350 zł, opłatę za usługi wodnokanalizacyjne – ok. 156 zł (468 zł: 3 miesiące = 156 zł), wydatki na insulinę wnioskodawcy – 300 zł, wydatki na leki nasercowe M. G. – 130 zł, abonament telewizyjny i telefoniczny – 170 zł, opłatę za wywóz śmieci – 30 zł, podatek – 50 zł (na kwartał), wydatki na żywność, ubranie oraz środki czystości – po ok. 300 – 400 zł. Skarżący podał także, że potrzebny jest dodatkowo opał.
Wskazał, że nie posiada oszczędności nieruchomości, środków pieniężnych ani przedmiotów o wartości pow. 3000 euro. Uiszczenie opłat odbiłoby się zatem w bardzo negatywny sposób na rodzinie i zabrakłoby środków na bieżące utrzymanie. Ponadto skarżący wskazał na swoje problemy zdrowotne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. po dokonaniu oceny powyższego wniosku uznał, że jego treść nie wystarcza dla przyjęcia, że stan majątkowy skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, które na obecnym etapie wynoszą 100 zł (wpis od zażalenia). Sąd przyjął, że łączny dochód przypadający na gospodarstwo domowe wnioskodawcy wynosi 2107 zł, natomiast wskazane wydatki, wynoszą w sumie około 1600 zł (przy założeniu, że utrzymanie jednej osoby stanowi minimalną wartość z przedziału 300 - 400 zł, czyli 300 zł oraz przy przyjęciu wydatków na energię elektryczną w wysokości 200 zł).
Sąd miał na uwadze także, że na wcześniejszym etapie postępowania, we wcześniejszym wniosku, skarżący wskazywał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem R. G. ur. w 1974 r., synową M. G. ur. w 1975 r. oraz wnukami: N. G. ur. w 2004 r. i A. G. ur. w 2008 r. Na skarżącym i jego żonie spoczywał ciężar utrzymania całej rodziny wraz z wnukami (przy czym skarżący podawał, że rodzina mieszka w domu będącym własnością córki wnioskodawcy). W rozpatrywanym aktualnie wniosku skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym tylko z żoną. Z powyższego Sąd wywiódł, że obecnie skarżący nie ponosi kosztów utrzymania rodziny syna.
Sąd miał także na uwadze, że na wcześniejszym etapie postępowania skarżący wskazywał również, że miesięcznie ponosi koszt raty kredytu w SKOK w wysokości 1800 zł. Aktualnie tego obciążenia finansowego nie wskazuje. Skoro więc skarżący był w stanie przy praktycznie identycznych dochodach wygospodarować środki na spłatę raty kredytu, zdaniem Sądu, będzie w stanie wygospodarować środki na uiszczenie wymaganych na obecnym etapie postępowania kosztów sądowych.
Mając powyższe na uwadze WSA stwierdził, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy choćby w części.
W zażaleniu na to postanowienie W. G. wniósł o jego zmianę przez przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Ponadto podniósł, że sprawa została sztucznie podzielona na 11 oddzielnych spraw, co generuje dodatkowe koszty.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści powyższego przepisu wynika, że to strona ma przekonać sąd, że znajduje się w takiej sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie pełnych kosztów postępowania. To strona powinna więc należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które wskazuje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jeżeli zaś fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. odpowiada prawu, gdyż Sąd ten trafnie przyjął, że skarżący w niniejszej sprawie nie wykazał, że jego sytuacja finansowa i rodzinna uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Podkreślenia wymaga, że prawidłowo Sąd I instancji podkreślił stosunek deklarowanych przez stronę dochodów, do jego wydatków, a także że przedstawił go w kontekście oceny wcześniejszego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Analiza przedstawionych przez skarżącego oświadczeń prowadzi do wniosku, że skarżący i jego żona mają stałe dochody, w postaci emerytur. Łączny dochód przypadający na gospodarstwo domowe wnioskodawcy wynosi 2107 zł, natomiast wskazane wydatki, wynoszą w sumie około 1600 zł. Ustalenia Sądu I instancji w tym zakresie należy uznać za prawidłowe, nie były one też kwestionowane w zażaleniu.
Sytuacja skarżącego nie wskazuje zatem, że jego rodzina znajduje się na skraju ubóstwa, a właśnie w takich sytuacjach przyznanie prawa pomocy jest uzasadnione. Za osoby ubogie uznaje się przykładowo bezrobotnych bez prawa do zasiłku, osoby pozbawione majątku i źródła dochodu. Ponadto skarżący nie wykazał, aby wydatki koniecznego utrzymania rodziny uniemożliwiały poniesienie kosztów postępowania, które na obecnym etapie są wymagane.
Okoliczność, rzekomego sztucznego podziału sprawy na 11 spraw i w związku z tym żądania 11 wpisów nie może mieć wpływu na wynik postępowania w sprawie o przyznanie prawa pomocy.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny wobec braku podstaw do uwzględnienia zażalenia, w oparciu o przepis art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.