Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 11 października 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 196 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., po rozpoznaniu sprawy ze skargi "V." Spółki z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] grudnia 2011 r. w przedmiocie podatku akcyzowego, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] maja 2011 r. w części dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego oraz zasądził od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz skarżącej Spółki kwotę 757 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, a także nakazał zwrócić skarżącej kwotę 1000 zł tytułem nadpłaconego wpisu.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia o kosztach Sąd I instancji wskazał art. 200 w związku z art. 205 i 206 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej: p.p.s.a. Nadto Sąd I instancji uznał, że przedmiotem postępowania w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] grudnia 2011 r., było zobowiązanie podatkowe nieobjęte wpisem stosunkowym i w związku z tym - zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), dalej: rozporządzenie z dnia 16 grudnia 2003 r., należało pobrać wpis stały w wysokości 500 zł, a nadpłacony wpis zwrócić skarżącej. Na marginesie należy wyjaśnić, że Spółka uiściła wpis od skargi w wysokości 1.500 zł w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III WSA w W. z dnia 27 lutego 2012 r. Wysokość wpisu określono wówczas stosownie do § 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r.
Zażalenie na postanowienie zawarte w pkt 3 wyroku wniosła "V." Sp. z o.o. zaskarżając je w części, w której WSA nie zasądził Spółce kwoty 4.360 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, ustalając wysokość tych kosztów w kwocie 757 zł, podczas, gdy według norm przepisanych kwota, którą WSA powinien zasądzić wynosi 5.117 zł. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
- - przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy poprzez dokonanie błędnej wykładni art. 200, art. 205, art. 206 p.p.s.a. i niewłaściwe ich zastosowanie, które skutkowało zasądzeniem na rzecz Spółki kwoty 757 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów powinna spowodować zasądzenie Spółce kwoty 5.117 zł,
- - przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 Konstytucji RP, art. 1 Protokołu nr 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, poprzez odliczenie i zasądzenie Spółce zwrotu kosztów postępowania w wysokości niższej niż należna, co stanowiło naruszenie zasady pewności prawa, zaufania do organów państwa i konwencyjnej zasady ochrony własności.
Wnosząca zażalenie domagała się zmiany zaskarżonego postanowienia poprzez zasądzenie na rzecz Spółki kosztów postępowania sądowego, na podstawie norm przepisanych, tj. na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a i § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (j.t. Dz. U. z 2013, poz. 461), dalej: rozporządzenie z dnia 28 września 2002 r., kwoty 4.360 zł, stanowiącej różnicę pomiędzy należną kwotą kosztów postępowania sądowego w wysokości 5.117 zł, a kwotą 757 zł zasądzoną postanowieniem.
W uzasadnieniu zażalenia przedstawiono argumentację na poparcie zarzutów tego pisma procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 194 § 1 pkt 9 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia, których przedmiotem jest zwrot kosztów postępowania, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej.
Należy też zauważyć, że sposób sformułowania zarzutu odnoszącego się do kosztów postępowania, jak i podniesiona w ramach tego zarzutu argumentacja wskazuje, że Spółka kwestionuje nie tylko wysokość zasądzonego w zaskarżonym punkcie wyroku wynagrodzenia pełnomocnika, ale również wysokość pobranego wpisu od skargi na decyzję określającą zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych, tj. zarzuca nieprawidłowe pobranie wpisu (stałego zamiast stosunkowego). Co stanowi rezultat podjętych przez Sąd I instancji rozstrzygnięć w sprawie kosztów postępowania (pkt 3 i 4 wyroku), z których wynika, iż nawzajem się one uzupełniają i są względem siebie zależne. Można rzec, że dopiero łącznie rozstrzygają o kosztach tego postępowania, co przemawia z kolei za tym, że powinny być one poddane kontroli instancyjnej łącznie.
Odnosząc się do zarzutu podważającego prawidłowość pobrania wpisu oraz zasądzonego wynagrodzenia pełnomocnika należy stwierdzić, że ma on usprawiedliwioną podstawę, a podniesiona na jego poparcie argumentacja jest trafna. Zasady opodatkowania podatkiem akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego w okresie objętym skargą regulowała ustawa o podatku akcyzowym oraz Ordynacja podatkowa.
Z regulacji tych wynika, że zobowiązanie w podatku akcyzowym to określona należność pieniężna, która zarazem stanowi przedmiot sprawy sądowoadministracyjnej.
Stąd, uwzględnienie skargi zgodnie z przywołanymi przez Spółkę przepisami p.p.s.a. i rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. wymagało zasądzenia na rzecz Spółki zwrotu kosztów postępowania od organu, tj. uiszczonego przez Spółkę wpisu stosunkowego i należnego pełnomocnikowi wynagrodzenia, którego wysokość jest uzależniona od wartości przedmiotu zaskarżenia.
Przedmiotem zaskarżenia przed sądem administracyjnym są akty i czynności wymienione w art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a., co oznacza, że należności pieniężne, w ścisłym tego słowa znaczeniu, nie stanowią przedmiotu zaskarżenia przed sądem administracyjnym, choć odgrywają doniosłe znaczenie przy ustalaniu rodzaju, a więc i wysokości wpisu.
Zgodnie z art. 230 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały.
Wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. Natomiast w innych sprawach pobiera się wpis stały (art. 231 p.p.s.a.).
Jeżeli przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, stanowi ona wartość przedmiotu zaskarżenia (art. 216 p.p.s.a.).
W myśl § 1 rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r. wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem.
Przedstawiona powyżej regulacja prowadzi do wniosku, iż od skargi wniesionej na decyzję wydaną w trybie art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), a więc akt administracyjny, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., powinien być pobrany wpis stosunkowy a nie wpis stały. Skoro tak, to tym samym wynagrodzenie pełnomocnika należało zasądzić odpowiednio do wartości przedmiotu zaskarżenia a nie w kwocie stałej. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika jest bowiem pochodną wpisu, jaki należy pobrać od skargi. Innymi słowy wysokość wynagrodzenia jest zdeterminowana rodzajem wpisu.
Zgodnie z § 2 rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r., zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia (ust. 1). Podstawę zasądzenia opłaty, o której mowa w ust. 1, stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3-5. Opłata ta nie może być wyższa niż sześciokrotna stawka minimalna ani przekraczać wartości przedmiotu sprawy (ust. 2). Wysokość stawki minimalnej zależy od wartości przedmiotu sprawy lub jej rodzaju, a w postępowaniu egzekucyjnym - od wartości egzekwowanego roszczenia (§ 4 ust. 1 rozporządzenia).
W postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, stawkę oblicza się na podstawie § 6 (§ 18 ust. 1 lit. a) rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r., z którego wynika, że wysokość wynagrodzenia pełnomocnika zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia.
Końcowo należy też wskazać, że w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała przesłanka do zastosowania art. 206 p.p.s.a., w myśl którego w razie częściowego uwzględnienia skargi, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu, dopuszczalne jest zasądzenie od organu na rzecz skarżącego tylko części kosztów. Należy bowiem podzielić stanowisko wnoszącej zażalenie, że skarga na decyzje wskazane w pkt 1 zaskarżonego wyroku została uwzględniona w całości.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 i art. 200 w zw. z art. 193 p.p.s.a. uchylił pkt 3 i 4 zaskarżonego wyroku i zasądził koszty postępowania sądowego w kwocie łącznej 5.117 zł, w tym: – 1.500 zł z tytułu uiszczonego wpisu, - 3.600 zł z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika oraz 17 zł z tytułu uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.