Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z dnia 21 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Ke 490/19 działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 64 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r., poz. 1431 ze zm., dalej: ustawa wdrożeniowa), odrzucił skargę G. K. na informację Zarządu Województwa Ś. z dnia [...] listopada 2019 r. w przedmiocie nieuwzględnienia protestu. Ponadto WSA zwrócił skarżącej wpis od skargi.
Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem z dnia 16 grudnia 2019 r. pełnomocnik skarżącej Gminy został wezwany do złożenia odpisu skargi lub jej uwierzytelnionej fotokopii, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Nadana za pośrednictwem poczty korespondencja pod wskazany przez skarżącą adres nie została podjęta w terminie. Przesyłka była dwukrotnie awizowana, po raz pierwszy 19 grudnia 2019 r. i powtórnie 27 grudnia 2019 r. W związku z tym stosownie do art. 73 § p.p.s.a., należało uznać, że korespondencję doręczono pełnomocnikowi skarżącej 2 stycznia 2020 r. Odpis skargi skarżąca przedłożyła 13 stycznia 2020 r. (data nadania przesyłki).
Sąd wskazał, że skarżąca wprawdzie przedłożyła odpis skargi, jednak nie uczyniła tego w ustawowym siedmiodniowym terminie, który upływał 9 stycznia 2020 r. Z treści art. 57 § 1 w zw. z art. 47 § 1 i § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 64 ustawy wdrożeniowej wynika, że do skargi należy dołączyć jej odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom. Braki formalne skargi skutkują, co do zasady, wezwaniem strony skarżącej o ich uzupełnienie. Uzupełnienie braku formalnego skargi po terminie jest natomiast równoznaczne w skutkach z nieuzupełnieniem braku w ogóle.
Skarżąca Gmina złożyła zażalenie na postanowienie WSA, wnosząc o uchylenie tego orzeczenia. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca wskazała, że korespondencja została zaadresowana na pełnomocnika z zaznaczeniem, że jest to pełnomocnik G.K. Operator pocztowy obowiązany był zostawić przesyłkę w siedzibie Gminy zgodnie z adresem. Tymczasem operator złożył przesyłkę do osobistego odbioru przez pełnomocnika. Skarga została złożona i podpisana przez Burmistrza w imieniu Gminy. Wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi powinno zostać skierowane zarówno do pełnomocnika jak też do Gminy reprezentowanej przez Burmistrza. Ponadto skarga została złożona bez braków formalnych. Postępowanie toczy się w trybie ustawy wdrożeniowej a przepisy ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy stosować odpowiednio. Oznacza to złagodzony rygor proceduralny przewidziany w p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Z art. 61 ust. 8 w zw. z ust. 1, 2, 5 i 7 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 wynika, że sądy administracyjne sprawują kontrolę nad oceną projektów zgłaszanych do dofinansowania w trybie tej ustawy. W art. 61 ust. 1 ustawy określono, że w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 64 u.z.r.p. w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy p.p.s.a. określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 tej ustawy. Wspomniany katalog wyłączeń przepisów p.p.s.a. nie obejmuje m.in. art. 47 § 1,art. 49, art. 57 § 1 i art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., a zatem przepisy te mogły znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie.
Z art. 57 § 1 p.p.s.a. wynika, że skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Wymagania te zostały określone m.in. w art. 47 § 1 p.p.s.a., z którego wynika, że do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom. Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. wynika, że uzupełnienie braków formalnych skargi następuje pod rygorem jej odrzucenia.
W uchwale z 18 grudnia 2013 r. (sygn. akt I OPS 13/13; publ. ONSAiWSA z 2014 r., nr 3, poz.
39) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: 1) niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd, a także że 2) złożenie przez skarżącego wymaganych odpisów skargi po upływie wyznaczonego terminu, o którym mowa w art. 49 § 1 p.p.s.a, ale przed odrzuceniem skargi, oznacza, że skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejsze zażalenie jest związany - na mocy art. 269 § 1 p.p.s.a. - stanowiskiem zajętym we wskazanej wyżej uchwale. Sąd nie znalazł jednocześnie powodów do odstąpienia od poglądów wyrażonych w tej uchwale i przedstawienia tak powstałego zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia w drodze uchwały odpowiedniemu składowi poszerzonemu NSA.
W niniejszej sprawie skarga skarżącej zawierała braki formalne tj. brak złożenia odpisu skargi lub jej uwierzytelnionej kopii dla strony przeciwnej. W takiej sytuacji Przewodniczący Wydziału I WSA w Kielcach prawidłowo wezwał pełnomocnika skarżącej Gminy zarządzeniem z dnia 16 grudnia 2019 r. do uzupełnienia w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania wspomnianego braku. Wezwanie to zawierało pouczenie, że nieusunięcie braków formalnych w terminie spowoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Odpis wezwania wysłano pełnomocnikowi Gminy K.- r.pr. B. B. na adres skarżącej Gminy tj. ul. [...]. Powyższe wynikało z faktu, że znajdujący się w aktach sprawy i dołączony do wniesionej skargi dokument umocowujący pełnomocnika do reprezentacji Skarżącej Gminy nie zawierał adresu do korespondencji innego niż adres skarżącej Gminy. Nadana za pośrednictwem poczty korespondencja pod wyżej wskazany adres nie została podjęta w terminie. Przesyłka była dwukrotnie awizowana, po raz pierwszy 19 grudnia 2019 r. i powtórnie 27 grudnia 2019 r. Z adnotacji znajdującej się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wynika, że przesyłki nie doręczono w sposób określony w pkt 1 o czym w dniu 19 grudnia 2019 r. umieszczono zawiadomienie w drzwiach adresata. W związku z tym stosownie do art. 73 p.p.s.a., należało uznać, że korespondencję doręczono pełnomocnikowi skarżącej 2 stycznia 2020 r.
W świetle powyższych okoliczności nie sposób uznać, jakoby błędem Sądu pierwszej instancji było skierowanie korespondencji zawierającej odpis wezwania na dane osobowe pełnomocnika, zaś dane adresowe skarżącej Gminy. Nie jest rolą sądu, aby w sytuacji niewywiązania się przez pełnomocnika z podstawowego obowiązku informacyjnego co do własnych danych kontaktowych poszukiwać takiego adresu we własnym zakresie, także, a nawet przede wszystkim, z niekoniecznie aktualnych i niepewnych źródeł internetowych. Należy z całą mocą podkreślić, że do obowiązków pełnomocnika należy wskazanie w sposób przejrzysty i klarowny danych adresowych, czego w rozpoznawanej sprawie zabrakło. Trzeba zresztą podkreślić, że nie ma żadnych przeszkód, aby pełnomocnik wskazywał jako adres od korespondencji adres podmiotu, którego jest pełnomocnikiem (por. orzeczenie z dnia 27 sierpnia 2019 r., sygn. akt II FZ 539/19). W niniejszej sprawie wobec niewskazania w treści dokumentu pełnomocnictwa adresu pełnomocnika do doręczeń, korespondencję kierowaną do pełnomocnika prawidłowo doręczono na adres będący adresem skarżącej Gminy, co nie narusza art. 67 § 5 p.p.s.a.
Odnosząc się do treści zażalenia należy również podkreślić, że stosownie zaś do art. 67 § 5 p.p.s.a. jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom. Wówczas konsekwencje prawne są związane z doręczeniem pisma pełnomocnikowi strony. Przepisy dotyczące doręczeń mają charakter obligatoryjny, jeżeli więc strona ustanowiła pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism, doręczenia należy dokonywać wyłącznie tym podmiotom. (por. postanowienie SN z dnia 8 września 1993r. III CRN 30/93, postanowienie NSA z 1 lutego 2013r. II OSK 3053/12, postanowienie NSA z 15 września 2011r. II GSK 1761/11, postanowienie NSA z 26 sierpnia 2009r. I GZ 88/09). Zatem w momencie ustanowienia pełnomocnika przez Gminę korespondencję należało kierować wyłącznie do jej pełnomocnika.
Odnosząc się następnie do twierdzeń pełnomocnika skarżącej Gminy, że operator pocztowy obowiązany był zostawić przesyłkę w siedzibie Gminy zgodnie z adresem należy wskazać, że doręczenie przesyłki pełnomocnikowi osoby prawnej do rąk własnych w jej siedzibie jest kwestią wewnętrznego obiegu korespondencji i zaniedbania w tym zakresie obciążają tę osobę prawną. W przypadku, gdy reprezentujący osobę prawną pełnomocnik jest nieobecny w jej siedzibie, mocodawca powinien ustalić sposób przekazywania mu informacji o doręczonej korespondencji sądowej.
. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że doręczenie korespondencji pełnomocnikowi osoby prawnej w jej siedzibie może nastąpić w sposób uregulowany w art. 67 § 2 p.p.s.a. (postanowienie NSA z 15 grudnia 2010 r., I OZ 947/10, postanowienie NSA z 27 czerwca 2007 r., I OSK 911/07, wyrok NSA z 13 września 2006 r., II FSK 1069/05, wszystkie publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl).
Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że skarżąca w odpowiedzi na wezwanie Sądu wprawdzie przedłożyła odpis skargi, jednak nie uczyniła tego w ustawowym siedmiodniowym terminie, który upływał 9 stycznia 2020 r., lecz dopiero 13 stycznia 2020 r., tj. po terminie. Uzupełnienie braku formalnego skargi po terminie jest natomiast równoznaczne w skutkach z nieuzupełnieniem braku w ogóle. W świetle art. 58 § 1 pkt 3 ustawy p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił skargę, gdyż nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi.