Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 13 listopada 2013 r., (sygn. akt V SA/Wa 178/13), stwierdził nieważność decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] listopada 2011 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] kwietnia 2011 r. w części dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym oraz oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] listopada 2011 r. w przedmiocie nadpłaty w podatku akcyzowym, a także zasądził od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz skarżącej Spółki kwotę 757 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego i nakazał zwrócić skarżącej kwotę 666 zł tytułem nadpłaconego wpisu.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia o kosztach Sąd pierwszej instancji wskazał art. 200 w związku z art. 205 i 206 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Ponadto Sąd pierwszej instancji uznał, że przedmiotem postępowania było zobowiązanie podatkowe nieobjęte wpisem stosunkowym i w związku z tym – zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm. – dalej: rozporządzenie z 16 grudnia 2003 r.) – należało pobrać wpis stały w wysokości 500 zł, a nadpłacony wpis zwrócić skarżącej. Na marginesie należy wyjaśnić, że Spółka uiściła wpis od skargi w wysokości 1.166 zł w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III WSA w W. z [...] stycznia 2012 r. Wysokość wpisu określono wówczas stosownie do § 1 pkt 4 rozporządzenia z 16 grudnia 2003 r.
Zażalenie na postanowienie w zakresie kosztów postępowania wniosła "V." Sp. z o.o. zaskarżając je w części, w której WSA nie zasądził Spółce kwoty 3.583 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
- przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy poprzez dokonanie błędnej wykładni art. 200, art. 205, art. 206 p.p.s.a. i niewłaściwe ich zastosowanie, które skutkowało zasądzeniem na rzecz Spółki kwoty 757 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów powinna spowodować zasądzenie Spółce kwoty 3.583 zł,
- przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 Konstytucji RP, art. 1 Protokołu nr 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, poprzez odliczenie i zasądzenie Spółce zwrotu kosztów postępowania w wysokości niższej niż należna, co stanowiło naruszenie zasady pewności prawa, zaufania do organów państwa i konwencyjnej zasady ochrony własności.
Wnosząca zażalenie domagała się zmiany zaskarżonego postanowienia poprzez zasądzenie na rzecz Spółki kosztów postępowania sądowego, na podstawie norm przepisanych, tj. na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a i § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013, poz. 461 – dalej: rozporządzenie z 28 września 2002 r.), kwoty 2.826 zł, stanowiącej różnicę pomiędzy należną kwotą kosztów postępowania sądowego w wysokości 3.583 zł, a kwotą 757 zł zasądzoną postanowieniem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 194 § 1 pkt 9 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia, których przedmiotem jest zwrot kosztów postępowania, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej.
Zasady opodatkowania podatkiem akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego w okresie objętym skargą regulowała ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 24, poz. 257 ze zm.) oraz ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 – dalej: O.p.). Z regulacji tych wynika, że zobowiązanie w podatku akcyzowym to określona należność pieniężna, która zarazem stanowi przedmiot sprawy sądowoadministracyjnej. W związku z tym, uwzględnienie skargi zgodnie z przywołanymi przez Spółkę przepisami ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. wymagało zasądzenia na rzecz Spółki zwrotu kosztów postępowania od organu, tj. uiszczonego przez Spółkę wpisu stosunkowego i należnego pełnomocnikowi wynagrodzenia, którego wysokość jest uzależniona od wartości przedmiotu zaskarżenia.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z art. 230 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. Natomiast w innych sprawach pobiera się wpis stały (art. 231 p.p.s.a.).
Jeżeli przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, stanowi ona wartość przedmiotu zaskarżenia (art. 216 p.p.s.a.). W myśl § 1 rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r. wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem.
Przedstawiona powyżej regulacja prowadzi do wniosku, iż od skargi wniesionej na decyzję wydaną w trybie art. 21 § 3 O.p., powinien być pobrany wpis stosunkowy, a nie wpis stały. W konsekwencji wynagrodzenie pełnomocnika należało określić odpowiednio do wartości przedmiotu zaskarżenia. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika jest bowiem pochodną wpisu, należnego od skargi.
Zgodnie z § 2 rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r., zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia (ust. 1). Podstawę zasądzenia opłaty, o której mowa w ust. 1, stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3-5. Opłata ta nie może być wyższa niż sześciokrotna stawka minimalna ani przekraczać wartości przedmiotu sprawy (ust. 2). Wysokość stawki minimalnej zależy od wartości przedmiotu sprawy lub jej rodzaju, a w postępowaniu egzekucyjnym od wartości egzekwowanego roszczenia (§ 4 ust. 1 rozporządzenia).
W postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, stawkę oblicza się na podstawie § 6 w związku z § 18 ust. 1 lit. a) rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r., z którego wynika, że wysokość wynagrodzenia pełnomocnika zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia.
Należy też wskazać, że w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała przesłanka do zastosowania art. 206 p.p.s.a., w myśl którego w razie częściowego uwzględnienia skargi, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu, dopuszczalne jest zasądzenie od organu na rzecz skarżącego tylko części kosztów. Należy podzielić stanowisko wnoszącego skargę kasacyjną, że skarga na decyzje określające zobowiązanie w podatku akcyzowym (pkt 1 wyroku) została uwzględniona w całości.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 i art. 200 w związku z art. 193 p.p.s.a. uchylił zawarte w wyroku z 13 listopada 2013 r. rozstrzygnięcie o kosztach postępowania (pkt 3 i 4 wyroku) i zasądził wspomniane koszty w kwocie łącznej 3.583 zł, w tym: – 1.166 zł z tytułu uiszczonego wpisu, – 2.400 zł z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika oraz – 17 zł z tytułu uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.