Uzasadnienie
Skarga E. S. i A. S. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2013 r. w przedmiocie ustalenia odszkodowania z tytułu przejęcia nieruchomości wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 7 maja 2013 r. (sygn. akt I SA/Wa 1053/13).
Wyrokiem z dnia 18 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia [...] października 2012 r.
W dniu 10 lutego 2014 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku. Akta sprawy wraz ze skargą kasacyjną zostały przekazane do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 28 kwietnia 2014 r. (sygn. akt I OSK 1031/14) i sprawa oczekiwała na wyznaczenie rozprawy zgodnie z kolejnością wpływu spraw.
W dniu 25 września 2015 r. E. S. i A. S. wnieśli skargę na przewlekłość postępowania, żądając stwierdzenia, że w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1053/13 (obecnie I OSK 1031/14) nastąpiła przewlekłość postępowania.
W uzasadnieniu skargi na przewlekłość podnieśli, iż skarga kasacyjna w tej sprawie została złożona przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju w dniu 10 lutego 2014 r., a ich odpowiedź na skargę kasacyjną w dniu 2 kwietnia 2014 r. Od tego czasu minęło 19 miesięcy, a Naczelny Sąd Administracyjny nie wyznaczył terminu rozprawy. Zdaniem skarżących, zwłoki w wyznaczeniu terminu rozprawy w tej sprawie nie można uzasadnić kolejnością wpływu spraw, gdyż w innej sprawie, w której skarżący wnieśli skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 września 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 694/14 Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrzył skargę kasacyjną wniesioną 20 października 2014 r. już 1 kwietnia 2015 r. (sygn. akt II OSK 70/15).
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 9 października 2015 r. termin rozprawy w tej sprawie został wyznaczony na dzień 9 grudnia 2015 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga E. S. i A. S. na naruszenie jego prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu sądowym toczącym się przed Naczelnym Sądem Administracyjny w sprawie o sygn. akt I OSK 1031/14 nie zasługuje na uwzględnienie.
Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności tego sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz.U. Nr 179, poz. 1843 ze zm.). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka ta jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jego zakończenia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania.
Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.
Ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, iż ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl).
Postępowanie w tej sprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie od dnia wpływu skargi do tego Sądu do dnia wydania wyroku trwało ponad 7 miesięcy. Natomiast postępowanie przez Naczelnym Sądem Administracyjnym, któremu strona skarżąca zarzuca przewlekłość trwa, licząc od dnia przekazania akt do Naczelnego Sądu Administracyjnego, 19 miesięcy. Wprawdzie czas trwania postępowania kasacyjnego przekroczył 12 miesięcy, lecz należy mieć na uwadze, że znaczna liczba spraw wpływających ze środkami odwoławczymi do Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowi przyczynę długiego oczekiwania na rozpoznanie sprawy.
Stosownie do przepisu § 49 ust. 1 uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2010 r. w sprawie regulaminu wewnętrznego urzędowania Naczelnego Sądu Administracyjnego (M.P. Nr 86, poz. 1007) sprawy wpływające ze środkami odwoławczymi od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych należy rozpoznawać według kolejności ich wpływu do Sądu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Podstawy do szybszego rozpoznawania spraw mogą wynikać z przepisów ustawy, które określają terminy rozpoznawania spraw przez sąd. Zgodnie z § 49 ust. 2 powołanej uchwały możliwe jest też zarządzenie rozpoznania sprawy poza kolejnością, jeżeli strona przedstawi powody uzasadniające przyśpieszenie rozpoznania.
W kategorii spraw, do której należy sprawa o sygn. akt I OSK 1031/14 przepisy szczególne nie nakładają na Naczelny Sąd Administracyjny obowiązku rozpoznania sprawy poza kolejnością wpływu. Skarżący nie składali również wniosku o przyśpieszenie rozpoznania tej sprawy.
W odniesieniu do zarzutu skarżących, iż w sprawie o sygn. akt II OSK 70/15 termin rozprawy został szybko wyznaczony, wskazać należy, iż sprawa ta, dotycząca realizacji inwestycji drogowej, należała do kategorii spraw, w których przepisy szczególne nakładają na Naczelny Sąd Administracyjny obowiązek rozpoznania sprawy w trybie przyśpieszonym (art. 11 g ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych - Dz. U. z 2013 r., poz. 687 ze zm.), dlatego sprawa za została rozpoznana w dużo krótszym terminie.
Mając na uwadze te wszystkie okoliczności, nie można uznać, że zwłoka w prowadzeniu postępowania przez Sąd była nieuzasadniona i że nastąpiła przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Dodać należy, iż zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej z dnia 9 października 2015 r. termin rozprawy w tej sprawie został wyznaczony na dzień 9 grudnia 2015 r.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 powołanej ustawy orzekł jak w sentencji.