Uzasadnienie
W skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki z dnia 24 września 2004 r. Pan D. K. wniósł o: a) stwierdzenie przewlekłości postępowania w sygn. akt II SA/Gd 4428/01 ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego; b) przyznanie od Skarbu Państwa sumy pieniężnej w kwocie 3000 zł (trzech tysięcy złotych) tytułem zadośćuczynienia; c) wydanie sądowi rozpoznającemu sprawę zalecenia podjęcia w wyznaczonym terminie odpowiednich czynności, d) zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżący D. K. w dniu 22 grudnia 2001 r. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego, wnosząc jednocześnie o zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia 2 stycznia 2002 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku wezwał Pana D. K. do przedstawienia oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach. Skarżący oświadczenie o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach wniósł w dniu 9 stycznia 2004 r. W dniu 15 stycznia 2002 r. wydano zarządzenie o wyznaczeniu posiedzenia niejawnego celem rozpoznania wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 13 lutego 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych.
Natomiast odpowiedź Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku na skargę Pana D. K. wpłynęła do sądu w dniu 22 kwietnia 2002 r. (doręczono ją również skarżącemu). Od daty doręczenia odpowiedzi SKO na skargę Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku, a od 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie podjęły w niniejszej sprawie żadnych czynności.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W świetle art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483) każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Prawo obywatela do rozpatrzenia jego sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki ma więc rangę konstytucyjną. Natomiast zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843) dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania w sprawie rozstrzygnięcia co do istoty lub czynności podjętych przez sąd lub komornika sądowego w celu przeprowadzenia i zakończenia sprawy egzekucyjnej albo innej sprawy dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego, uwzględniając charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania.
W orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka podkreśla się, iż ocena, czy przewlekłość postępowania jest uzasadniona, powinna być dokonywana z uwzględnieniem takich kryteriów jak: stopień złożoności sprawy, czy zachowanie odpowiednich władz (zob. wyrok, ETPC z 30 stycznia 2003, 37437/97, Kubiszyn v. Polska, LEX nr 56983 oraz decyzja ETPC z 30 kwietnia 2002 r., 61437/0, Jagiełło v. Polska, LEX nr 52956).
Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku, a od 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie podjęły w niniejszej sprawie żadnych czynności od połowy 2002 roku, a postępowanie nie zostało zawieszone. W związku z tym należy uznać, iż brak czynności Sądu świadczy jednoznacznie o wystąpieniu przewlekłość postępowania w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843). Nie może być wątpliwości, iż postępowanie w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego (sygn. akt II SA/Gd 4428/01) trwa dłużej, niż to konieczne dla wyjaśnienia tych okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a jedynym powodem przedłużającego się postępowania są zaległości w rozpoznawaniu spraw przed WSA we Wrocławiu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie może jednak ponosić skutków niewłaściwej organizacji organów wymiaru sprawiedliwości, powodującej niemożność rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. Państwo ma bowiem obowiązek "zorganizowania systemu sądowego tak, by sądy mogły spełniać swoje zadania, a w szczególności, by wypełniać zobowiązanie rozpatrywania spraw w rozsądnym czasie". Nawet "brak należytej infrastruktury sądowej nie uzasadnia więc przewlekłości postępowania" (zob. decyzja ETPC z dnia 15 czerwca 2000 r., 28863/95, LEX nr 42033).
Zgodnie z art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843) Naczelny Sąd Administracyjny na żądanie skarżącego sąd może zalecić podjęcie przez sąd rozpoznający sprawę co do istoty, odpowiednich czynności w wyznaczonym terminie. Zalecenia nie mogą wkraczać w zakres oceny faktycznej i prawnej sprawy. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny uwzględniając niewielki stopień faktycznej i prawnej zawiłości sprawy oraz jej ogromne znaczenie faktyczne dla Pana D. K. postanawia zalecić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu wyznanie rozprawy w w/w sprawie do dnia 30 stycznia 2005 r.
Skarżący wniósł ponadto o przyznanie od Skarbu Państwa sumy pieniężnej w kwocie 3000 zł (trzech tysięcy złotych) tytułem zadośćuczynienia. Ze względu jednak na to, iż nie wskazał on okoliczności, pozwalających na dokładne określenie czy i w jakiej wysokości poniósł szkodę z powodu przewlekłości postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie (sygn. akt II SA/Gd 4428/01) Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż roszczenia te mają charakter spekulatywny i postanowił oddalić żądanie zasądzenia zadośćuczynienia (odszkodowania). Nie wyklucza to jednak możliwości dochodzenia odszkodowania w procesie cywilnym (zob. wyrok ETPC z dnia 21 czerwca 2000 r., 33082/96, Wojnowicz v. Polska, LEX nr 42006).
O zwrocie z urzędu uiszczonej opłaty w wysokości 100 zł (stu złotych) orzeczono zgodnie z art. 17 ust. 3 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki.
Mając na uwadze powyższe względy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.