Postanowienie NSA z 9 marca 2017 r., I OPP 6/17

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 9 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi G. w K. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie sygn. akt II SAB/Kr 179/13

Sprawa

ze skargi G. w K. na bezczynność Prezydenta Miasta K. postanawia: odrzucić skargę na przewlekłość postępowania.

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie NSA Zofia Flasińska Marek Stojanowski (spr.)

Uzasadnienie

W dniu 15 lutego 2017 r. (data prezentaty sądu) skarżący złożył skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie sygn. akt II SAB/Kr 179/13 ze skargi G. w K. na bezczynność Prezydenta Miasta K. Z akt sprawy wynika, że ww. skarga na bezczynność organu wraz z aktami sprawy została złożona przez organ w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie w dniu 19 lipca 2013 r. Zarządzeniem z dnia 8 sierpnia 2013 r. sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Kr 179/13, nadano symbol, wskazano strony i przedmiot postępowania, wyznaczono sędziego sprawozdawcę. Wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej wraz z odpisem z KRS.

Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 16 sierpnia 2013 r. rozpoznano wniosek skarżącego złożony wraz ze skargą i przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.

Pismem z dnia 4 września 2013 r. (data prezentaty sądu) Okręgowa Rada Adwokacka poinformowała o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu.

W dniu 6 września 2013 r. (data prezentaty sądu) strona skarżąca nadesłała pismo procesowe podpisane przez: E. M.-Prezesa, A. C.-Skarbnika i J.T.-Wiceprezesa, w którym poinformowano, że zmiana władz jest zgodna z § 16 statutu Stowarzyszenia, lecz nie posiada ono "żadnego narzędzia" wpływającego na wpis do KRS, podkreślając, że zmiana składu zarządu następuje niezależnie od ujawnienia w KRS, gdyż wpis ma charakter deklaratoryjny. Do pisma dołączono kopie wniosków i pism kierowanych do sądu rejestrowego w sprawie m.in. wpisu nowych członków zarządu Stowarzyszenia na podstawie uchwały z 23 października 2012 r. zwyczajnego walnego zgromadzenia członków Stowarzyszenia.

Zarządzeniem z dnia 21 października 2013 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 11 grudnia 2013 r.

Na rozprawie postanowieniem z dnia 11 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zawiesił postępowanie sądowe. Wskazał, że przy przyjęciu, że skarga została podpisana przez trzech członków zarządu, zgodnie z zasadą reprezentacji skarżącego Stowarzyszenia przyjętą w statucie i ujawnioną w rejestrze sądowym została wyznaczona rozprawa. Jednakże do dnia rozprawy wyznaczonej na dzień 11 grudnia 2013 r. nowy skład zarządu (A. C. i J. T.) nie został wpisany do KRS. Wprawdzie wpis do rejestru członków zarządu osoby prawnej ma charakter deklaratoryjny, ale w tej sprawie przyczyną braku wpisu w rejestrze są nie tylko braki formalne wniosku o wpis. Postępowanie o wpis zmiany w składzie zarządu z wcześniejszego wniosku zostało bowiem zawieszone ze względu na prowadzone postępowanie w przedmiocie sfałszowania podpisu członka Stowarzyszenia na liście obecności walnego zgromadzenia członków Stowarzyszenia z dnia 8 marca 2011 r. i innych dokumentach, wobec czego istnieją uzasadnione podejrzenia, czy walne zgromadzenia członków Stowarzyszenia były w ogóle przeprowadzane. Wobec powyższego, WSA w Krakowie uznał, że dopiero ustalenie przez Sąd Rejonowy [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego aktualnego składu zarządu pozwoli Sądowi rozpoznającemu skargę na ocenę prawidłowości reprezentowania skarżącego Stowarzyszenia i merytorycznego rozpoznania jego skargi.

W dniu 15 stycznia 2014 r. (data prezentaty sądu) strona skarżąca na powyższe postanowienie złożyła zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2014 r. sygn. akt I OZ 281/14 oddalił je.

Zgodnie z zarządzeniami z dnia 11 czerwca 2014 r. i z dnia 10 lipa 2014 r. dołączono do akt sprawy aktualną Informację z KRS dotyczącą skarżącego Stowarzyszenia.

Zarządzeniem z dnia 8 sierpnia 2014 r. zwrócono się do Sądu Rejonowego [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego o udzielenie informacji na temat stanu postępowania o wpis nowych członków zarządu Stowarzyszenia.

Pismem z dnia 20 października 2014 r. (data prezentaty sądu) sąd powszechny poinformował, że postępowanie w przedmiocie wpisu zmian w składzie osobowym zarządu zakończyło się prawomocnym zwrotem wniosku. Jednocześnie wskazano, że przed tamtejszym Sądem zawieszonych pozostaje jeszcze kilka postępowań z udziałem Stowarzyszenia, z których większość pozostaje zawieszona ze względu na prejudykat ze sprawą karną.

Zarządzeniem z dnia 19 grudnia 2014 r. zwrócono się do osób, określających się jako aktualni członkowie zarządu Stowarzyszenia z prośbą o wskazanie czy w związku z tym, że postępowanie pozostaje zawieszone z powodu niewyjaśnienia sposobu reprezentacji Stowarzyszenia, nadal podtrzymują skargę na bezczynność. Wyjaśniono, że umorzenie postępowania sądowego nie zamykałoby drogi do ponownego wystąpienia do Prezydenta Miasta K. o udzielenie informacji publicznej.

W piśmie procesowym z dnia 19 stycznia 2015 r. (data prezentaty sądu) ww. osoby podtrzymały skargę i wniosły o podjęcie zawieszonego postępowania oraz zobowiązanie organu do udzielenia żądanej przez Stowarzyszenie informacji publicznej.

Postanowieniem z dnia 9 lutego 2015 r. Sąd I instancji odmówił podjęcia zawieszonego postępowania.

Zarządzeniem z dnia 20 kwietnia 2015 r. zwrócono się do pełnomocnika z urzędu Stowarzyszenia czy nadal podtrzymuje skargę na bezczynność organu, wyjaśniając, że poszczególnym członkom Stowarzyszenia przysługuje prawo indywidualnego wnioskowania do organu o udzielenie informacji publicznej.

W piśmie z dnia 4 maja 2015 r. (data prezentaty sądu) pełnomocnik skarżącego podtrzymała skargę.

W zarządzeniach z dnia 15 maja 2015 r. i z dnia 2 września 2015 r. zwrócono się do Sądu Rejonowego [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego o udzielenie informacji na temat postępowań z udziałem Stowarzyszenia, które pozostają zawieszone ze względu na prejudykat ze sprawą karną.

Zarządzeniem z dnia 8 grudnia 2015 r. Sąd wezwał pełnomocnika organu o podanie czy informacja publiczna, której domagało się Stowarzyszenia została udzielona na wniosek którejkolwiek z osób fizycznych związanych ze Stowarzyszeniem.

W piśmie z dnia 18 grudnia 2015 r. (data prezentaty sądu) Stowarzyszenie ponownie wniosło o podjęcie zawieszonego postępowania oraz zobowiązanie organu do udzielenia żądanej przez Stowarzyszenie informacji publicznej.

Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2015 r. Sąd I instancji odmówił podjęcia zawieszonego postępowania.

W dniu 13 stycznia 2016 r. Stowarzyszenie wniosło zażalenie na powyższe postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Postanowieniem z dnia 9 lutego 2016 r. WSA w Krakowie odrzucił zażalenie.

W dniu 22 lutego 2016 r. Stowarzyszenie wniosło zażalenie na powyższe postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2016 r. sygn. akt I OZ 351/16 oddalił je.

Zarządzeniem z dnia 20 czerwca 2016 r. WSA w Krakowie zwrócił się do Przewodniczącego Wydziału Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego Sądu Rejonowego [...] o udzielenie informacji, czy zostały zakończone postępowania rejestrowe z udziałem G., w tym postępowania zawieszone ze względu na prejudykat w postaci sprawy karnej.

Pismem z dnia 14 lipca 2016 r. (data prezentaty sądu) sąd powszechny poinformował, że nie zostały zakończone postępowania rejestrowe z udziałem Stowarzyszenia dotyczące zmian składu zarządu.

Zarządzeniem z dnia 3 listopada 2016 r. WSA w Krakowie ponownie zwrócił się jak w zarządzeniu z dnia 20 czerwca 2016 r.

Pismem z dnia 17 listopada 2016 r. (data prezentaty sądu) sąd powszechny ponownie poinformował, że nie zostały zakończone postępowania rejestrowe z udziałem Stowarzyszenia dotyczące zmian składu zarządu. Wskazał, że wszystkie sprawy pozostają na etapie rozpatrywania wniosku Stowarzyszenia o wyłączenie wszystkich referendarzy oraz sędziego od rozpoznania spraw z udziałem G. W tych okolicznościach skarżące Stowarzyszenie wniosło skargę na przewlekłość postępowania przed WSA w Krakowie sygn. akt II SAB/Kr 179/13. Skarga podpisana została przez E. M., A. C. i J. T., którzy deklarują, iż są aktualnymi członkami zarządu, uprawnionymi do reprezentacji G. w K. Stowarzyszenie wniosło o stwierdzenie przewlekłości postępowania przed Sądem I instancji, przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz skarżącego kwoty 20 000 złotych, zasądzenie sumy 5 000 złotych od WSA w Krakowie wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 13 lutego 2013 r. jako pokrycie kosztów materiałów piśmiennych, know-how, czasu i energii w tworzonych pismach do sądu, zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu.

W uzasadnieniu Stowarzyszenie odnosząc się do stanu faktycznego tej sprawy, wywiodło, że skarga na przewlekłość postępowania przed WSA w Krakowie w sprawie II SA/Kr 179/13 jest uzasadniona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd wyrażony w tej sprawie przez NSA w postanowieniu z dnia 14 kwietnia 2016 r. sygn. akt I OZ 351/16, zgodnie z którym wszelkie pisma procesowe kierowane do Sądu, podpisywane przez E. M., A. C. oraz J. T., nie mogą odnieść żadnych skutków prawnych do czasu wpisania przez sąd rejestrowy ich danych jako składu zarządu do KRS. Tym samym, zamierzonego skutku nie może także odnieść skarga na przewlekłość postępowania.

Jak już wyjaśniano, zgodnie z art. 28 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 270 ze zm., dalej, jako: "P.p.s.a.") osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Natomiast przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu (art. 29 P.p.s.a.). Osoby, które podpisały skargę na przewlekłość postępowania nie przedłożyły właściwego dokumentu potwierdzającego ich umocowanie do działania w imieniu skarżącego Stowarzyszenia. Prawidłowym bowiem dokumentem potwierdzającym prawo do ich działania będzie wypis z KRS, z którego wynikałoby, że są osobami uprawnionymi do reprezentowania skarżącego stowarzyszenia.

Zgodnie z art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. 2015 r. poz. 1142, ze zm., zwanej dalej: "ustawa o KRS"), stowarzyszenia podlegają obowiązkowi wpisu do rejestru stowarzyszeń zgodnie z przepisami rozdziału 2 (dotyczącego rejestru przedsiębiorców), jeżeli przepisy poniższe nie stanowią inaczej. Przepis art. 39 pkt 1 ustawy o KRS stanowi, że w dziale 2 rejestru przedsiębiorców (odpowiednie zastosowanie dla rejestru stowarzyszeń) zamieszcza się między innymi oznaczenie organu uprawnionego do reprezentowania podmiotu oraz osób wchodzących w jego skład, ze wskazaniem sposobu reprezentacji. Ujawnia się w nim nazwiska, nazwę lub firmę, imiona, numer PESEL lub numer REGON, numer KRS oraz funkcję w organie reprezentującym. Sposób reprezentacji podmiotu wpisanego do rejestru przedsiębiorców regulowany jest co do zasady w aktach erekcyjnych tych podmiotów (np. statucie) i jego wskazanie w dziale 2 rejestru przedsiębiorców jest obligatoryjne.

Z wpisu do KRS G. w K. (dział 2 rubryka 1), jak też z § 34 Statutu tego Stowarzyszenia wynika, że do składania oświadczeń woli we wszystkich sprawach w imieniu przedmiotowego Stowarzyszenia uprawnionych jest trzech członków zarządu działających łącznie w tym prezes lub wiceprezes. Na dzień złożenia skargi na przewlekłość, tj. 15 lutego 2017 r. zgodnie z wpisem do KRS, osobami wchodzącymi w skład zarządu są: E. M. (prezes zarządu), M.K. (skarbnik), M. M. (sekretarz) oraz D. C. (wiceprezes). Są to więc inne osoby, aniżeli te, które podpisały skargę na przewlekłość, a uczynili to: E. M. (prezes), A. C. (skarbnik) oraz J. T. i (wiceprezes).

Przede wszystkim należy stwierdzić, że zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o KRS domniemuje się, że dane wpisane do Rejestru są prawdziwe. Domniemanie to dotyczy wpisów, obejmuje więc treść zamieszczoną w odpowiednim dziale rejestru, natomiast nie dotyczy danych znajdujących się w aktach rejestrowych, jeżeli nie zostały wpisane do rejestru. Ustawodawca przyjmuje, że co do zasady wszystkie dane wpisane do rejestru są zgodne z prawdziwym stanem rzeczy, czyli z obiektywną rzeczywistością. Odpis zatem z rejestru jest dokumentem - środkiem dowodowym określonego stanu, nie zawsze zgodnym ze stanem rzeczywistym (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2012 r., sygn. akt II CSK 328/11, publ. LEX nr 1163191).

Jak wynika z akt sprawy, brak wpisu w rejestrze skarżącego Stowarzyszenia osób, które podpisały skargę na przewlekłość, jako członków zarządu, jest konsekwencją nie tylko braków formalnych wniosku złożonego przez nich do sądu rejestrowego o wpis do KRS, ale także fakt, iż postępowanie o wpis zmiany w składzie osobowym zarządu zostało zawieszone przez sąd rejestrowy ze względu na prowadzone postępowanie prokuratorskie w przedmiocie sfałszowania podpisu członka Stowarzyszenia na liście obecności walnego zgromadzenia członków stowarzyszenia z dnia 8 marca 2011 r. i innych dokumentach.

Z tych przyczyn, skarga na przewlekłość postępowania przed WSA w Krakowie w sprawie o sygn. akt II SAB/Kr 179/13, podpisana przez ww. osoby, nie może odnieść żadnych skutków prawnych do czasu wpisania przez sąd rejestrowy ich danych jako składu zarządu do KRS.

Jedynie informacyjnie należy wskazać, że obecnie postępowanie przed WSA w Krakowie jest zawieszone, a zatem tok postępowania uległ wstrzymaniu i nie mogą być podejmowane żadne czynności procesowe.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.