Uzasadnienie
Wyrokiem z 27 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 684/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, dalej również jako "WSA", oddalił skargę B.P. i J.P. na decyzję Wojewody [...], dalej jako "Wojewoda", z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odszkodowania za pozbawienie prawa własności nieruchomości.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku B.P. i J.P. zawarli wniosek o zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie do czasu prawomocnego zakończenia sprawy toczącej się przed Sądem Rejonowym w [...] pod sygn. akt: [...].
W uzasadnieniu wniosku o zawieszenie postępowania wskazali, że pozwem z [...] stycznia 2019 r., uczestnik postępowania - Gmina [...], dalej jako "Gmina", na podstawie art. 189 k.p.c. zażądała ustalenia, że skarżących kasacyjnie i Gminę wiąże umowa o zwolnienie z długu przyszłego, jakim miało być odszkodowanie za wywłaszczoną na rzecz Gminy działkę nr [...] (co zostało poparte jedynie treścią oświadczenia skarżących kasacyjnie z [...] listopada 1993 r.).
W ich ocenie skoro w/w oświadczenie jest jedynym dowodem, na którym Gmina opiera swoje twierdzenia o rzekomym negocjacyjnym ustaleniu odszkodowania dochodzonego w niniejszej sprawie, to rozstrzygnięcie niniejszej sprawy będzie zależeć od wyniku postępowania toczącego się pod sygn. akt [...]. W przypadku prawomocnego oddalenia powództwa Gminy potwierdzone zostanie, iż między Gminą a Skarżącymi kasacyjnie nie doszło do zawarcia jakiejkolwiek umowy, co powinien wziąć pod uwagę Sąd orzekający w niniejszej sprawie. Wskazano, że pogląd taki został już wcześniej wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w analogicznych sprawach o sygn. akt I OZ 338/19, I OZ 395/19, I OSK 1985/20, I OSK 1177/20, a nadto przez WSA w Gdańsku w sprawach o sygn. akt. Il SA/Gd 882/18, II SA/Gd 91/19.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Gmina odniosła się do omówionego powyżej wniosku o zawieszenie postępowania wskazując, że nawet jeśli hipotetycznie sąd uzna, że udowodniono istnienie umowy, to pozostaje jeszcze rozstrzygnięcie czy skuteczne jest oświadczenie woli pozwanych o zrzeczeniu się odszkodowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek złożony w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Treść powyższego przepisu wskazuje na konieczność wystąpienia pomiędzy toczącym się postępowaniem sądowoadministracyjnym, a innym postępowaniem ścisłego związku (kwestia prejudycjalna), polegającego na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej (rozstrzygnięcie w tej drugiej sprawie tylko wtedy będzie upoważniało do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, kiedy podjęte w niej rozstrzygnięcie będzie miało decydujące znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej, która ma być zawieszona.) Ponadto posłużenie się w ww. przepisie sformułowaniem "sąd może" świadczy o tym, że decyzja w tym przedmiocie została pozostawiona uznaniu sądu.
Obowiązkiem sądu jest zatem zbadanie, czy w rozpoznawanej sprawie zachodzą przesłanki wskazane w niniejszym przepisie oraz czy wstrzymanie biegu sprawy z uwagi na te okoliczności jest celowe. Zawieszenie postępowania powinno być uzasadnione względami celowości, sprawiedliwości, jak i ekonomiki procesowej. Powyższe okoliczności sąd podejmujący rozstrzygnięcie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. powinien oceniać w kontekście konieczności rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, co ma niebagatelne znaczenie w świetle konstytucyjnego nakazu rozpoznawania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) oraz zasady szybkości postępowania sądowoadministracyjnego (art. 7 p.p.s.a.).
W warunkach rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający przedmiotowy wniosek nie dopatrzył się pomiędzy niniejszą sprawą a wskazywanym we wniosku postępowaniem związku o jakim mowa powyżej, tj. takiego, który uzasadniałby konieczność zawieszenia niniejszego postępowania kasacyjnego.
Jak wynika z akt niniejszej sprawy, sprawa zawisła przed Sądem Rejonowym w [...] z powództwa Gminy dotyczy ustalenia istnienia umowy o zwolnienie z długu przyszłego, a nie dotyczy tego, czy zrzeczenie się odszkodowania lub oświadczenie o nieodpłatnym przekazaniu przedmiotowej działki – jako jednostronne oświadczenie woli było prawnie skuteczne, czy też nie (por. postanowienie NSA z 20 maja 2021 r., I OSK 2797/19, postanowienie NSA z 20 maja 2021 r., I OSK 2795/19).
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w związku z art. 131 i art. 193 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.