Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 31 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 1023/14

Uzasadnienie

Pismem z dnia 14.04.2012 r. A.K. skierował do Spółki z o.o. [..] w [..] wniosek o udostępnienie na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o dostępie", informacji dotyczących kontroli biletów prowadzonej w pociągach uruchamianych przez Spółkę. Wniosek ten obejmował żądanie:

1. 1) przesłania, w miarę możliwości technicznych w kolorze, wzorów identyfikatorów, zgodnych z art. 33a ustawy Prawo przewozowe, upoważniających do kontroli dokumentów przewozowych w pociągach, dla wszystkich istniejących stanowisk związanych z kontrolą (konduktor, kierownik pociągu, rewizor, kontroler itd.),
2. 2) udzielenia informacji o liczbie osób (na dzień udzielenia informacji) posiadających aktualne uprawnienia do kontroli biletów w pociągach dla poszczególnych stanowisk z tym związanych (tj. ilość konduktorów, ilość kierowników pociągu, ilość rewizorów itd.), podania, w jaki sposób nadawane są numery służbowe (identyfikacyjne) osobom uprawnionym do kontroli biletów, tj. czy są one nadawane losowo, czy też istnieją jakieś zasady numeracji, a jeśli takowe istnieją, to jakie zakresy numeracji są używane, ilu cyfrowe są to numery, jak są one nadawane w zależności od miejsca zatrudnienia, stanowiska, itd.,
3. 3) podania, w jaki sposób nadawane są numery służbowe (identyfikacyjne) osobom uprawnionym do kontroli biletów, tj. czy są one nadawane losowo, czy też istnieją jakieś zasady numeracji, a jeśli takowe istnieją, to jakie zakresy numeracji są używane, ilu cyfrowe są to numery, jak są one nadawane w zależności od miejsca zatrudnienia, stanowiska, itd.

Pismem z dnia 26 kwietnia 2012 r. Spółka [..] poinformowała wnioskodawcę o odmowie udzielenia żądanych przez niego informacji wskazując, że podlegają one ochronie jako tajemnice przedsiębiorstwa.

Następnie A.K. wniósł do tut. Sądu skargę na bezczynność Zarządu wymienionej Spółki, która to skarga została oddalona wyrokiem z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt IV SAB/GL 119/12.

W wyroku tym Sąd uznał, że objęte wnioskiem informacje stanowią informację publiczną i ich udostępnienie poddane zostało reżimowi ustawy o dostępie. Ze strony Spółki nie doszło jednak do bezczynności, gdyż jej pismo z dnia 26.04.2012 r. spełnia wymogi decyzji określone w art. 107 § 1 kpa, mającym zastosowanie w sprawie stosownie do art. 16 ust. 1, w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy o dostępie. Brak pouczenia w piśmie o przysługujących środkach zaskarżenia stanowi natomiast wystarczającą podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia takiego środka, przy czym jest nim wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Sąd podkreślił, że nie oceniał trafności wydanej decyzji.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A.K. domagał się uchylenia decyzji z dnia 26.04.2012 r. i udostępnienia przedmiotowych informacji publicznych.

Zaskarżoną decyzją Zarząd Spółki na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 16 ust. 2 i art. 17 ust. 2 oraz art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia 26.04.2012 r. Powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy podniesiono w motywach decyzji, że w Spółce wprowadzony został regulamin ochrony tajemnicy przedsiębiorcy. W pkt 21 załącznika do regulaminu jako tajemnicę podlegającą ochronie wymieniono ewidencję nadanych identyfikatorów wraz z upoważnieniami do przetwarzania danych osobowych. Z kolei w pkt 26 załącznika wymieniono statystyki zbiorcze zawierające informacje o zatrudnieniu, w związku z czym informacje odnośnie ilości osób posiadających uprawnienia do kontroli biletów także nie podlegają ujawnieniu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A.K. wniósł o uchylenie wydanych w sprawie decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Spółki "[..]" postulował jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 30 grudnia 2013 r. o sygn. akt IV SA/Gl 1008/13 uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy udzielenia informacji publicznej określonej w punkcie pierwszym wniosku skarżącego z dnia 14 kwietnia 2012 r., a w pozostałej części skargę oddalił. Ponadto zasądził od Zarządu Spółki [..] Sp. z o.o. na rzecz skarżącego kwotę 100 zł. (słownie: sto złotych) tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania.

Sąd uznał, że skarga jest jedynie częściowo zasadna. Mianowicie rację ma skarżący w kwestii charakteru żądanych przez niego informacji. Podstawowy spór w tym zakresie został już rozstrzygnięty wymienionym wcześniej wyrokiem z dnia 30.10.2012 r., sygn. akt IV SAB/GL 119/12, w którym stanowczo przesądzono, że są to informacje będące informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie. Sąd dokonał więc oceny prawnej, która dla organu stała się wiążąca – stosownie do art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: Ppsa. Trafnie zauważył też skarżący niekonsekwencję organu, który wydał w sprawie decyzję, mimo że na gruncie art. 16 ustawy o dostępie forma decyzyjna obowiązuje wyłącznie wówczas, gdy wniosek dotyczy informacji publicznej. Co prawda charakter informacji z pkt 3 wniosku może być kontrowersyjny, skoro w wyroku z dnia 17.10.2013 r., sygn. akt I OSK 674/13 (dostępny w internecie) Naczelny Sąd Administracyjny analogicznego żądania skarżącego nie uznał za dotyczące informacji publicznej, jednakowoż bezwzględne związanie w niniejszej sprawie oceną prawną wyrażoną w wyroku tut.

Sądu z dnia 30.10.2012 r., wyklucza rozważanie tej kontrowersji. Wskazany wyrok nie został przez strony zaskarżony, w związku z czym organ utracił prawo do kontestowania powyższej oceny prawnej. Z późniejszych wywodów będzie wynikać, że dla wyniku sprawy w części odnoszącej się do pkt 3 wniosku poruszony problem nie miał decydującego znaczenia.

Rozważając kolejno punkty wniosku o udostępnienie informacji publicznej WSA podzielił zarzuty skarżącego dotyczące pkt 1. Mianowicie zaskarżona decyzja odmowę udostępnienia wzorów identyfikatorów uzasadnia umieszczeniem w załączniku do "Regulaminu ochrony tajemnicy przedsiębiorcy" pozycji (21), obejmującej ewidencję nadanych identyfikatorów wraz z upoważnieniami do przetwarzania danych osobowych. Tymczasem trafnie wskazuje skarżący, że nie domagał się udostępnienia takich danych, lecz wnosił o przesłanie wzorów identyfikatorów. Tak więc odmowa udostępnienia informacji publicznej z pkt 1 wniosku w istocie nie została umotywowana z naruszeniem art. 107 § 1 i 3 kpa, co uniemożliwia w zasadzie kontrolę tego rozstrzygnięcia i powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji w tej części.

Zauważyć przy tym należy, że powoływany przez strony art. 33a Prawa przewozowego (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 1173 ze zm.) nic nie mówi o wzorach identyfikatorów, a jedynie określa, co identyfikator winien zawierać. Tym niemniej organ nie zaprzeczył faktowi posiadania żądanych wzorów, a z treści odpowiedzi na skargę zdaje się wynikać, że fakt ten potwierdza. W orzecznictwie na tle podobnych żądań przyjęto, że co do zasady informacja z pkt 1 winna być udostępniona, aczkolwiek należy uwzględnić ustawowe ograniczenia, czy też ewentualną konieczność jej przetworzenia (por. wyrok NSA z dnia 17.10.2013 r., sygn. akt I OSK 952/13, dostępny w Internecie). Jak wskazał WSA, te okoliczności organ będzie miał na uwadze przy ponownym rozpatrzeniu sprawy w powyższym zakresie, w ramach którego wyjaśni również poruszoną w odpowiedzi na skargę kwestię ochrony praw autorskich, która nie była powodem odmowy udostępnienia informacji w dotychczasowych decyzjach.

Punkt drugi wniosku dotyczył liczby osób posiadających uprawnienia do kontroli biletów. Jak już wcześniej podnoszono i to żądanie zasadniczo objęte jest obowiązkiem udostępnienia. Jednakowoż Sąd doszedł do przekonania, że w tym zakresie organ skutecznie powołał się na ograniczającą ten obowiązek tajemnicę przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie. W praktyce orzeczniczej tajemnicę przedsiębiorcy definiuje się tak, jak czyni to art. 11 ust. 4 uznk wobec pojęcia "tajemnica przedsiębiorstwa", a zatem, że rozumie się przez nią nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Dane liczbowe z pkt 2 wniosku obrazujące strukturę zatrudnienia przedsiębiorstwa z podziałem na określone stanowiska niewątpliwie należą do informacji organizacyjnych, o jakich mowa w tym przepisie.

Dane te nie zostały ujawnione w biuletynie informacji publicznej. Wbrew stanowisku skarżącego nie można mówić o ich ujawnieniu do wiadomości publicznej na tej podstawie, że przy częstych podróżach każda osoba może mieć przybliżoną wiedzę o wskazanych danych. Jest to teza nie poparta żadnym rzeczowym argumentem i posługująca się prawdopodobieństwem, a nie pewnym wynikiem, do uzyskania którego zmierza żądanie z pkt 2 wniosku. Z kolei trzecią konieczną przesłanką wystąpienia tajemnicy przedsiębiorcy, a więc podjęcie niezbędnych działań w celu zachowania poufności informacji, Spółka wykazała przedkładając Regulamin ochrony tajemnicy przedsiębiorcy [..] Sp. z o.o., wprowadzony uchwałą Zarządu Spółki z dnia 6.12.2010 r., wraz z załącznikami, wśród których załącznik nr 1 zawiera wykaz informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy. W poz. 27 wykazu wymieniono statystyki zbiorcze zawierające m. in. informacje o zatrudnieniu, a więc obejmujące informację żądaną w pkt 2 wniosku skarżącego.

W tym miejscu podzielić należy wywody skargi i pisma skarżącego z dnia 4.11.2013 r. odnoszące się do obiektywnego charakteru tajemnicy przedsiębiorcy i o warunkach ograniczenia dostępności informacji publicznej ze względu na tę tajemnicę. Teoretyczne aspekty zależności między konstytucyjnym prawem do informacji publicznej, a prawem przedsiębiorcy do zachowania informacji stanowiących jego tajemnicę, muszą być jednak rozważone na tle konkretnej sprawy. W tym zakresie w pierwszym rzędzie należy zauważyć zaznaczoną w orzecznictwie okoliczność, że ustawodawca pozostawił uznaniu przedsiębiorcy ocenę, czy z uwagi na charakter informacji podejmie działania w celu zachowania jej poufności, a nadto, że przy tajemnicy przedsiębiorcy nie jest wymagana przesłanka gospodarczej wartości informacji jak przy tajemnicy przedsiębiorstwa (tak np.: wyrok NSA z dnia 5.07.2013 r., sygn. akt I OSK 511/13, dostępny w internecie).

Występowanie omówionych wyżej przesłanek z art. 11 ust. 4 uznk pozwala zatem przedsiębiorcy na ograniczenie prawa do informacji publicznej na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie. W niniejszej sprawie w zakresie pkt 2 wniosku skarżącego przesłanki te zostały przez przedsiębiorcę wystarczająco wykazane. Przy ocenie, kwestionowanej przez skarżącego, jakości uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Sąd nie dopatrzył się tego rodzaju wadliwości, które musiałyby prowadzić do jej uchylenia, pomijając nawet okoliczność, że mimo wszystko przedsiębiorca zobowiązany do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie jest organem administracji publicznej i tylko w tym zakresie podejmuje decyzje według procedury administracyjnej. O ile zatem jego decyzja wykazuje przesłanki z art. 11 ust. 4 uznk, to Sąd ma kompetencje do oceny prawnej, czy prawo do informacji publicznej mogło ulec ograniczeniu z mocy art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie.

W przypadku pkt 2 wniosku obiektywny charakter tajemnicy przedsiębiorcy wynika wprost z art. 11 ust. 4 uznk, gdyż dane zbiorcze o zatrudnieniu na określonych stanowiskach niewątpliwie należą do informacji organizacyjnych w rozumieniu tego przepisu (nb. wobec konkurencyjnych zasad działalności transportowej informacje te mają znaczenie gospodarcze). Jednocześnie są to informacje wewnętrzne, które nie dotyczą bezpośrednio prawidłowego realizowania podstawowego zadania przedsiębiorcy – sprawnej organizacji publicznego transportu zbiorowego. Ogólne dane o ilości osób z uprawnieniami do kontroli biletów nie mogą być uznane za na tyle istotne dla interesu obywatelskiego, by przy kolizji z interesem przedsiębiorcy mogły, z punktu widzenia mechanizmu proporcjonalności, wykluczyć ograniczenie wynikające z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie. Tym bardziej ograniczenie to ma zastosowanie w odniesieniu do pkt 3 wniosku, który obejmuje informacje ujęte przez przedsiębiorcę w pkt 21 wykazu informacji stanowiących jego tajemnicę.

Wobec wcześniej wskazanego związania Sądu oceną prawną z wyroku z dnia 30.10.2012 r., sygn. IV SAB/GL 119/12, przyjąć co prawda trzeba, iż chodzi w tym punkcie wniosku o informację publiczną, ale jej luźny związek z publiczną sferą działania przewoźnika oraz wewnętrzny charakter nie wyłączają normy art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie.

W końcu za chybiony uznał WSA zarzut naruszenia art. 16 ust. 2 pkt 2 u.d.i.p. bowiem nie odnosi się on do zaskarżonej decyzji, lecz decyzji "pierwszoinstancyjnej", w której winny być umieszczone podane w tym przepisie dane personalne. Tymczasem w odwołaniu skarżący nie sformułował takiego zarzutu. Jednocześnie w okolicznościach sprawy to uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy, a z treści decyzji z dnia 26.04.2012 r. wynika, że w imieniu Spółki stanowisko zajęła osoba, która podpisała decyzję.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł A.K., zaskarżając jego punkt 1 w tej części, w której skargę oddalono. Podniósł w niej naruszenie przez rzeczone orzeczenie:

1. 1) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w związku z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. przez ich niezastosowanie i tym samym ograniczenie prawa skarżącego do informacji publicznej;
2. 2) art. 61 ust. 3 Konstytucji RP w związku z art 5 ust. 2 u.d.i.p. przez ich błędną subsumpcję do ustalonego stanu faktycznego, tj. poprzez przyjęcie, że udostępnienie wnioskowanych informacji naruszy wolności i prawa organu i z tego tytułu prawo do informacja ulega ograniczeniu;
3. 3) art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w związku z art. 11 ust. 4 u.z.n.k. poprzez ich zastosowanie w sytuacji, w której nie powinny być stosowane, gdyż obiektywnie rzecz biorąc nie zachodzą przesłanki ograniczające prawo do informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy;
4. 4) art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. poprzez zaniechanie kontroli sądowej obydwu zaskarżonych decyzji i objęcie zaskarżonym orzeczeniem tylko decyzji ostatecznej z dnia 22 sierpnia 2013 r. a nieobjęcie nim decyzji poprzedzającej;
5. 5) art. 106 § 3 w związku z art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z informacji publicznej będącej przedmiotem odmowy, a tym samym wydanie orzeczenia w oparciu o niekompletne akta sprawy;
6. 6) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez zaniechanie szczegółowego uzasadnienia częściowego oddalenia skargi, a w szczególności zaniechanie odniesienia się do kwestii niekorzystnych skutków, jakie mogły wystąpić po stronie organu wskutek ujawnienia wnioskowanych informacji publicznch, co powinno uzasadniać odmowę dostępu do informacji;
7. 7) art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a. w związku z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. i art. 11 ust. 4 u.z.n.k. przez nieuchylenie decyzji administracyjnej wydanej z naruszeniem prawa materialnego;
8. 8) art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez niestwerdzenie nieważności części decyzji pomimo, że w tej części została ona wydana bez podstawy prawnej;
9. 9) art. 151 poprzez oddalenie skargi;
10. 10) art. 170 p.p.s.a. poprzez wydanie orzeczenia sprzecznego z wydanym w identycznym stanie faktycznym i prawnym wyrokiem NSA o sygn. akt I OSK 674/13;
11. 11) art. 206 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Na wstępie zauważyć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują wyliczone w art. 183 § 2 Ppsa przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznanie sprawy ograniczył do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna w swej podstawie opiera się na zarzutach naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, co uzasadnia odniesienie się w pierwszej kolejności do zarzucanego naruszenia przez Sąd I instancji art. 106 § 3 w zw. z art. 133 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1pkt. 1 lit. a, art. 145 § 1 pkt. 2, art. 151, art.. 170 i art. 206 Ppsa.

Wszystkie formułowane pod adresem zaskarżonego wyroku zarzuty procesowe są nietrafne. Zgodnie z art. 106 § Ppsa sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Celem postępowania dowodowego prowadzonego ewentualnie przez sąd w trybie art. 106 § 3 Ppsa nie jest ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej lecz ocena, czy organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie - czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego. Przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu przez sąd administracyjny jest dopuszczalne wówczas, gdy postulowany (bądź dopuszczony z urzędu) dowód pozostaje w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu.

Stanowiąc odstępstwo od zasady wynikającej z art. 133 § 1 Ppsa, przepis art. 106 § 3 Ppsa, nie tylko, że nie może być interpretowany rozszerzająco, to zwłaszcza nie może być stosowany w sprzeczności z celem, do którego powołano sądy administracyjne, a którym jest kontrola legalności działalności administracji publicznej, a nie załatwianie spraw administracyjnych. Przepis art. 106 § 3 Ppsa nie obliguje Sądu do dopuszczenia każdego dowodu z dokumentu wnioskowanego przez stronę, lecz jedynie daje taką możliwość.

Postępowanie dowodowe przed sądami administracyjnymi ma charakter wyłącznie uzupełniający, w związku z czym dokonywanie przez sąd samodzielnych ustaleń jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do dokonania prawidłowej kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego (por. wyroki NSA z dnia 5 kwietnia 2013r. II OSK 124/13 LEX nr 1337296, z dnia 7 czerwca 2013r. II GSK 2251/11 LEX nr 1356306, z dnia 3 grudnia 2013r. I OSK 3082/12 LEX nr 1455417).

W niniejszej sprawie nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia przez sąd uzupełniającego postępowania dowodowego, a rozstrzygnięcie sprawy możliwe było w oparciu o akta sprawy. Nadto należy podkreślić, że przeprowadzenie dowodu na podstawie art. 106 § 3 Ppsa jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu, co oznacza że nie można mówić o naruszeniu w/wym przepisu w sytuacji gdy sąd prawidłowo uznał, iż nie istnieje potrzeba przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego.

Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 Ppsa. Przepis ten formułuje warunki jakim powinno odpowiadać uzasadnienie wyroku. Zastosowanie wymienionego przepisu nie oznacza, iż po stronie sądu istnieje obowiązek odniesienia się do wszystkich, nawet hipotetycznych problemów pozostających w zainteresowaniu strony skarżącej. Byłoby to po pierwsze niemożliwe, a po drugie niepotrzebne. Kwestia skutków związanych z ujawnieniem informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy musiała być oceniana przez samego przedsiębiorcę w chwili podejmowania decyzji o objęciu pewnych informacji tajemnicą.

Sąd administracyjny nie jest upoważniony do oceny zasadności działań przedsiębiorcy w tym zakresie. Działania te pozostają w wyłącznej gestii przedsiębiorcy i nie podlegają właściwości sądów administracyjnych. W niniejszej sprawie rola Sądu I instancji sprowadzała się do kontroli zasadności decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej z uwagi na objęcie jej tajemnicą, a nie do kontroli zasadności ustanowienia tajemnicy.

W rozpoznawanej sprawie nie został naruszony art. 170 Ppsa, zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Celem art. 170 Ppsa jest uniknięcie sytuacji gdy w danej sprawie ponownie dochodzi do wydania orzeczenia, odmiennego od zapadłego wcześniej. Wynikająca z przepisu art. 170 Ppsa moc wiążąca wcześniejszego orzeczenia w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dane zagadnienie, nie może być ona ponownie badana.

Mocą wiążącą objęte jest to, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Moc wiążącą uzyskuje bowiem rozstrzygnięcie o żądaniu w powiązaniu z jego podstawą faktyczną i w kolejnym postępowaniu sąd ma obowiązek przyjąć, że istotna z punktu widzenia zasadności żądania kwestia kształtowała się tak, jak to zostało ustalone w prawomocnym wyroku. Konsekwencją jest niedopuszczalność ponownej oceny prawnej co do okoliczności objętych prawomocnym rozstrzygnięciem..

Powaga rzeczy osądzonej ma miejsce wówczas, gdy w sprawie wydane zostało prawomocne orzeczenie, którego skutkiem staje się wykluczenie ponownego wniesienia pomiędzy tymi samymi stronami skargi opartej na tej samej podstawie faktycznej i prawnej. Rozwiązanie to umożliwia stabilizację wydanych orzeczeń, stanowiąc równocześnie jedną z gwarancji konstytucyjnego prawa do sądu.

Niezależnie od przedstawionych wyżej uwag Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatruje się sprzeczności między wyrokiem kontrolowanym w sprawie I OSK 67413, a obecnie skarżonym. W sprawie II SAB/Wa 371/12 (sygn. NSA 674/13) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, identycznie jak uczynił to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że informacje żądane przez skarżącego mają charakter informacji publicznej. Wprawdzie nie podzielił tego stanowiska w części Naczelny Sąd Administracyjny, twierdząc że informacja o sposobie nadawania numerów identyfikacyjnych osobom uprawnionym do kontroli biletów nie jest informacją publiczną (co powinno skutkować oddaleniem skargi w tym zakresie), to biorąc pod uwagę powyższą ocenę także i w niniejszej sprawie skarga w tym samym zakresie powinna zostać oddalona i co nastąpiło, chociaż z innym uzasadnieniem. Nie można zatem mówić o sprzecznych orzeczeniach sądu.

Sąd I instancji prawidłowo rozstrzygnął o kosztach postępowania - art. 206 Ppsa. Nie było bowiem podstaw, wobec częściowego uwzględnienia skargi do zasądzenia kosztów postępowania w innej wysokości. Przy podejmowaniu rozstrzygnięcia w sprawie kosztów miarodajny jest rodzaj wydanego rozstrzygnięcia, a nie oczekiwanego przez stronę skarżącą. Gdy chodzi o zarzuty naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 145 § 1 pkt. 1 lit a, art. 145 § 1 pkt. 2 i art. 151 Ppsa, to podniesione zarzuty nie są uzasadnione. Wymienione przepisy mają tzw. charakter wynikowy (określają rodzaj rozstrzygnięcia), a ponieważ dotyczą kwestii nie dostrzeżenia przez sąd naruszenia prawa materialnego pozostają w związku z zarzutami o charakterze materialnym i zostaną poddane ocenie łącznie z tymi ostatnimi.

W rozpoznawanej sprawie nie można zgodzić się ze skarżącym, że naruszone zostało konstytucyjne prawo do informacji.

Zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.

Stosownie jednak do ust. 3 art. 61 ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. O naruszeniu w/wym przepisów można byłoby mówić w sytuacji gdyby udostępnienie informacji, których udzielenia odmówiono skarżącemu nie zostało ustawowo ograniczone z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie prawa dostępu do tego rodzaju informacji jest ustawowo dopuszczalne i znajduje umocowanie w Konstytucji RP, ustawie o dostępie do informacji publicznej oraz ustawie o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

W myśl art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności

Informacja staje się więc "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga więc podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań. Ustawodawca pozostawił natomiast uznaniu przedsiębiorcy ocenę, czy z uwagi na charakter informacji podejmie działania w celu zachowania ich w poufności.

W Spółce [..] obowiązuje regulamin ochrony tajemnicy przedsiębiorcy, który określa zasady dostępu do informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy oraz w załączniku do regulaminu określa rodzaje chronionych danych.

W tej sytuacji, skoro z woli przedsiębiorcy w celu ochrony jego interesów zdecydowano pozostawić pewne informacje w tajemnicy, to prawidłowo w sprawie co do tych informacji został zastosowany art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Wbrew oczekiwaniom skargi kasacyjnej nie może odnieść zamierzonego skutku, słuszny zarzut dotyczący nie uchylenia w zaskarżonym wyroku decyzji organu I instancji w zakresie dotyczącym wzorów identyfikatorów. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej, a zarzut podniesiony w skardze kasacyjnej w przedmiocie naruszenia art. 3 § 2 pkt. 1 Ppsa uniemożliwia jego uwzględnienie. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2014r. II FSK 2279/12 LEX nr 1572475 przyjęty został pogląd, zgodnie z którym przepis art. 3 § 1Ppsa, mógłby stanowić podstawę kasacyjną wtedy, gdyby sąd administracyjny odmówił przeprowadzenia kontroli działalności administracji publicznej lub w wyniku przeprowadzenia takiej kontroli zastosował środek w ustawie nieprzewidziany. Powyższy pogląd w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie jest aktualny także w odniesieniu do art. 3 § 2 Ppsa, jako samodzielnej podstawy skargi kasacyjnej.

Skuteczne zakwestionowanie pkt. 1 zaskarżonego wyroku możliwe byłoby z powołaniem się w skardze kasacyjnej na naruszenie przez Sąd I instancji art. 135 Ppsa, nie jest natomiast możliwe wyłącznie w oparciu o zarzut naruszenia art. 3 § 2 Ppsa.

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 Ppsa orzekł jak w sentencji.