Uzasadnienie
WYROKIEM Z DNIA 10 MARCA 2009 R. SYGN. AKT II SA/WA 40/09, WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W WARSZAWIE ODDALIŁ SKARGĘ A. N. NA DECYZJĘ SZEFA AGENCJI BEZPIECZEŃSTWA WEWNĘTRZNEGO Z DNIA [...] LISTOPADA 2008 R. NR [...].
ZASKARŻONĄ DECYZJĄ SZEF AGENCJI BEZPIECZEŃSTWA WEWNĘTRZNEGO, DZIAŁAJĄC NA PODSTAWIE ART. 138 § 1 PKT 1 USTAWY Z DNIA 14 CZERWCA 1960 R. KODEKS POSTĘPOWANIA ADMINISTRACYJNEGO (T. J. DZ. U. Z 2000 R. NR 98, POZ. 1071 Z PÓŹN. ZM.), ZWANEJ DALEJ K.P.A. W ZW. Z ART. 29 UST. 1 USTAWY Z DNIA 18 LUTEGO 1994 R. O ZAOPATRZENIU EMERYTALNYM FUNKCJONARIUSZY POLICJI, AGENCJI BEZPIECZEŃSTWA WEWNĘTRZNEGO, AGENCJI WYWIADU, SŁUŻBY KONTRWYWIADU WOJSKOWEGO, SŁUŻBY WYWIADU WOJSKOWEGO, CENTRALNEGO BIURA ANTYKORUPCYJNEGO, STRAŻY GRANICZNEJ, BIURA OCHRONY RZĄDU, PAŃSTWOWEJ STRAŻY POŻARNEJ I SŁUŻBY WIĘZIENNEJ ORAZ ICH RODZIN (T.J. DZ. U. Z 2004 R. NR 8, POZ. 67 Z PÓŹN. ZM.), ZWANEJ DALEJ USTAWĄ ORAZ § 1 I § 8 UST. 1 ROZPORZĄDZENIA PREZESA RADY MINISTRÓW Z DNIA 29 KWIETNIA 2004 R. W SPRAWIE RÓWNOWAŻNIKÓW PIENIĘŻNYCH PRZYSŁUGUJĄCYCH FUNKCJONARIUSZOWI AGENCJI BEZPIECZEŃSTWA WEWNĘTRZNEGO ZA REMONT ZAJMOWANEGO LOKALU MIESZKALNEGO I ZA BRAK LOKALU MIESZKALNEGO (DZ. U. NR 98, POZ. 1000), ZWANEGO DALEJ ROZPORZĄDZENIEM A TAKŻE W ZWIĄZKU Z § 1 UST. 2 DECYZJI SZEFA AGENCJI BEZPIECZEŃSTWA WEWNĘTRZNEGO NR [...] Z DNIA [...] LIPCA 2008 R. W SPRAWIE UPOWAŻNIENIA FUNKCJONARIUSZY AGENCJI BEZPIECZEŃSTWA WEWNĘTRZNEGO DO PROWADZENIA POSTĘPOWAŃ ADMINISTRACYJNYCH ORAZ WYDAWANIA DECYZJI I POSTANOWIEŃ W SPRAWACH PRZYDZIAŁU I OPRÓŻNIANIA LOKALI MIESZKALNYCH ORAZ TYMCZASOWYCH KWATER POZOSTAJĄCYCH W DYSPOZYCJI SZEFA AGENCJI BEZPIECZEŃSTWA WEWNĘTRZNEGO, A TAKŻE ŚWIADCZEŃ FINANSOWYCH ZWIĄZANYCH Z PRAWEM FUNKCJONARIUSZY DO LOKALU MIESZKALNEGO, UTRZYMAŁ W MOCY SWOJĄ WCZEŚNIEJSZĄ DECYZJĘ Z DNIA [...] PAŹDZIERNIKA 2008 R. NR [...], KTÓRĄ ODMÓWIŁ A. N. PRAWA DO RÓWNOWAŻNIKA PIENIĘŻNEGO ZA REMONT LOKALU MIESZKALNEGO ZA 2007 R. POWYŻSZE ROZSTRZYGNIĘCIE ZAPADŁO W OPARCIU O NASTĘPUJĄCY STAN FAKTYCZNY:
WNIOSKIEM (OŚWIADCZENIEM MIESZKANIOWYM) Z DNIA [...] WRZEŚNIA 2008 R. A. N. - EMERYTOWANY FUNKCJONARIUSZ UOP ZWRÓCIŁ SIĘ O PRZYZNANIE MU RÓWNOWAŻNIKA PIENIĘŻNEGO ZA REMONT LOKALU MIESZKALNEGO ZA 2007 R. SZEF AGENCJI BEZPIECZEŃSTWA WEWNĘTRZNEGO DECYZJĄ Z DNIA [...] PAŹDZIERNIKA 2008 R. ODMÓWIŁ PRZYZNANIA A. N. WNIOSKOWANEGO ŚWIADCZENIA. WSKAZAŁ, ŻE ZGODNIE Z ART. 29 UST. 1 USTAWY, FUNKCJONARIUSZE ZWOLNIENI ZE SŁUŻBY, UPRAWNIEŃ DO EMERYTURY LUB RENTY, MAJĄ PRAWO DO LOKALU MIESZKALNEGO BĘDĄCEGO W DYSPOZYCJI SZEFA ABW W ROZMIARZE PRZYSŁUGUJĄCYM IM W DNIU ZWOLNIENIA ZE SŁUŻBY. DO MIESZKAŃ TYCH STOSUJE SIĘ ODPOWIEDNIO PRZEPISY DOTYCZĄCE LOKALI MIESZKALNYCH DLA FUNKCJONARIUSZY, ZATEM REGULUJĄCE TRYB JEGO PRZYDZIELANIA. ORGAN PODKREŚLIŁ, ŻE GDYBY INTENCJĄ USTAWODAWCY BYŁO PRZYZNANIE EMERYTOM INNYCH UPRAWNIEŃ ZWIĄZANYCH Z LOKALEM MIESZKALNYM NP. DO RÓWNOWAŻNIKA ZA REMONT LOKALU, TO BYŁOBY TO WPROST UJĘTE W PRZEPISACH.
WE WNIOSKU O PONOWNE ROZPATRZENIE SPRAWY A. N. WSKAZAŁ, ŻE RÓWNOWAŻNIK POWINIEN BYĆ MU PRZYZNANY. PODKREŚLIŁ, ŻE W JEGO SPRAWIE POWINNO MIEĆ ZASTOSOWANIE ZARZĄDZENIE SZEFA UOP Z DNIA [...] PAŹDZIERNIKA 1997 R., KTÓRE WPROST PRZYZNAWAŁO PRAWO DO RÓWNOWAŻNIKA EMERYTOM. OBOWIĄZYWAŁO ONO W CZASIE GDY PRZESZEDŁ ON NA EMERYTURĘ, DLATEGO POWINIEN OTRZYMYWAĆ WNIOSKOWANE ŚWIADCZENIE JAKO PRAWO NABYTE. DODATKOWO PODNIÓSŁ, ŻE W SPRAWIE Z JEGO SKARGI NACZELNY SĄD ADMINISTRACYJNY WYROKIEM Z DNIA 19 CZERWCA 2008 R., SYGN. AKT I OSK 969/07 UCHYLIŁ DECYZJĘ SZEFA AGENCJI BEZPIECZEŃSTWA WEWNĘTRZNEGO Z DNIA [...] LIPCA 2006 R. NR [...] I POPRZEDZAJĄCĄ JĄ DECYZJĘ Z DNIA [...] MAJA 2006 R. NR [...], DOTYCZĄCĄ ODMOWY PRZYZNANIA MU RÓWNOWAŻNIKA ZA 2006 R., W EFEKCIE CZEGO ORGAN PRZYZNAŁ MU WW. ŚWIADCZENIE ZA 2006 R. WYWODZIŁ, ŻE RÓWNOWAŻNIK ZA 2007 R. POWINIEN BYĆ MU PRZYZNANY NA TEJ SAMEJ PODSTAWIE CO ZA 2006 R., PONIEWAŻ STAN PRAWNY NIE ULEGŁ OD TEGO CZASU ZMIANIE.
DECYZJA Z DNIA [...] PAŹDZIERNIKA 2008 R. ZOSTAŁA UTRZYMANA W MOCY DECYZJĄ SZEFA AGENCJI BEZPIECZEŃSTWA WEWNĘTRZNEGO Z DNIA [...] LISTOPADA 2008 R. ORGAN PODTRZYMAŁ SWOJE WCZEŚNIEJSZE USTALENIA, A ODNOSZĄC SIĘ DO POWOŁYWANEGO PRZEZ A. N. WYROKU NSA PODKREŚLIŁ, IŻ NIE MA ON CHARAKTERU WIĄŻĄCEGO W TYM POSTĘPOWANIU ADMINISTRACYJNYM.
POWYŻSZA DECYZJA SZEFA AGENCJI BEZPIECZEŃSTWA WEWNĘTRZNEGO Z DNIA [...] LISTOPADA 2008 R. STAŁA SIĘ PRZEDMIOTEM SKARGI A. N. DO WOJEWÓDZKIEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO W WARSZAWIE. W JEJ UZASADNIENIU SKARŻĄCY ZARZUCIŁ ORGANOWI NARUSZENIE PRAWA MATERIALNEGO PRZEZ BŁĘDNĄ WYKŁADNIĘ I NIEWŁAŚCIWE ZASTOSOWANIE ART. 29 CYT. WYŻEJ USTAWY. PODKREŚLIŁ, ŻE KWESTIA PRZYSŁUGIWANIA MU, JAKO EMERYTOWI, RÓWNOWAŻNIKA PIENIĘŻNEGO ZA REMONT LOKALU MIESZKALNEGO ZOSTAŁA PRZESĄDZONA PRZEZ NACZELNY SĄD ADMINISTRACYJNY, W EFEKCIE CZEGO ZOSTAŁO MU PRZYZNANE TO ŚWIADCZENIE ZA 2006 R. WYWODZIŁ, ŻE SKORO OD TEGO CZASU STAN PRAWNY NIE ULEGŁ ZMIANIE, TO NIE MA PODSTAW DO ODMOWY PRZYZNANIA MU TEGO ŚWIADCZENIA ZA 2007 R. W ODPOWIEDZI NA SKARGĘ ORGAN WNIÓSŁ O JEJ ODDALENIE I PODTRZYMAŁ SWOJE WCZEŚNIEJSZE USTALENIA FAKTYCZNE I PRAWNE. DODATKOWO PODKREŚLIŁ, ŻE WYDAJĄC DECYZJĘ O PRZYZNANIU SKARŻĄCEMU RÓWNOWAŻNIKA PIENIĘŻNEGO ZA REMONT LOKALU MIESZKALNEGO BYŁ ZWIĄZANY WYROKIEM NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO.
JEDNOCZEŚNIE WSKAZAŁ, ŻE NIE PODZIELA WYRAŻONEGO W NIM STANOWISKA TYM BARDZIEJ, ŻE W ANALOGICZNEJ SPRAWIE NACZELNY SĄD ADMINISTRACYJNY WYROKIEM Z DNIA 25 CZERWCA 2008 R., SYGN. AKT I OSK 1012/07 UZNAŁ, ŻE W STOSUNKU DO FUNKCJONARIUSZY ZWOLNIONYCH ZE SŁUŻBY, UPRAWNIONYCH DO EMERYTURY LUB RENTY, PRZYSŁUGUJE PRAWO DO LOKALU MIESZKALNEGO W SENSIE ZASAD JEGO PRZYDZIELANIA ORAZ PRAWO WSKAZANE W ART. 30 CYT. WYŻEJ USTAWY, TJ. DO POMOCY FINANSOWEJ NA BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE, NATOMIAST UPRAWNIENIE DO PRZYZNANIA RÓWNOWAŻNIKA PIENIĘŻNEGO ZA REMONT LOKALU MIESZKALNEGO SŁUŻY FUNKCJONARIUSZOM POZOSTAJĄCYM W SŁUŻBIE, A NIE EMERYTOM I RENCISTOM. ORGAN PRZYWOŁAŁ TEŻ ORZECZENIE TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO O SYGN. AKT U 4/08 Z DNIA 27 PAŹDZIERNIKA 2008 R., W KTÓRYM TRYBUNAŁ UZNAŁ, ŻE ART. 29 CYT. USTAWY NIE PRZYZNAJE EMERYTOM I RENCISTOM UPRAWNIEŃ DO RÓWNOWAŻNIKA ZA BRAK LOKALU, ALBOWIEM UPRAWNIENIE TO NIE WYNIKA Z USTAWY Z DNIA 18 LUTEGO 1994 R. W UZASADNIENIU WYROKU ODDALAJĄCEGO SKARGĘ Z DNIA 18 MARCA 2009 R. WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W WARSZAWIE POWOŁAŁ PRZEPIS ART. 29 UST. 1 USTAWY Z DNIA 18 LUTEGO 1994 R. I JEDNOCZEŚNIE ROZPORZĄDZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW Z DNIA 29 KWIETNIA 2004 R., KTÓRE OKREŚLA WYSOKOŚĆ I SZCZEGÓŁOWE ZASADY PRZYZNAWANIA FUNKCJONARIUSZOWI AGENCJI BEZPIECZEŃSTWA WEWNĘTRZNEGO ORAZ ZWRACANIA PRZEZ NIEGO RÓWNOWAŻNIKÓW PIENIĘŻNYCH ZA REMONT ZAJMOWANEGO LOKALU MIESZKALNEGO I ZA BRAK LOKALU MIESZKALNEGO (§ 1).
W OCENIE SĄDU WYKŁADNIA POWYŻSZYCH PRZEPISÓW PROWADZI DO WNIOSKU, IŻ UPRAWNIENIE DO RÓWNOWAŻNIKA ZA REMONT LOKALU MIESZKALNEGO PRZYSŁUGUJE WYŁĄCZNIE FUNKCJONARIUSZOM AGENCJI BEZPIECZEŃSTWA WEWNĘTRZNEGO POZOSTAJĄCYM W CZYNNEJ SŁUŻBIE. SĄD POWOŁAŁ WSKAZANY PRZEZ ORGAN W ODPOWIEDZI NA SKARGĘ WYROK NSA Z DNIA 19 CZERWCA 2008 R. SYGN. AKT I OSK 969/07.
SĄD PODZIELIŁ TWIERDZENIE SKARŻĄCEGO, IŻ W POPRZEDNIO OBOWIĄZUJĄCYM STANIE PRAWNYM NA PODSTAWIE § 11 ZARZĄDZENIA SZEFA URZĘDU OCHRONY PAŃSTWA Z DNIA 15 PAŹDZIERNIKA 1997 R. W SPRAWIE OKREŚLENIA WYSOKOŚCI ORAZ SZCZEGÓŁOWYCH ZASAD PRZYZNAWANIA I ZWRACANIA RÓWNOWAŻNIKÓW PIENIĘŻNYCH ZWIĄZANYCH Z PRAWEM FUNKCJONARIUSZA URZĘDU OCHRONY PAŃSTWA DO LOKALU MIESZKALNEGO (M. P. NR 78, POZ. 755) EMERYTOM I RENCISTOM POLICYJNYM PRZYSŁUGIWAŁY RÓWNOWAŻNIKI PIENIĘŻNE ZA REMONT ZAJMOWANEGO LOKALU MIESZKALNEGO LUB ZA BRAK LOKALU MIESZKALNEGO. WSKAZAŁ JEDNAK, ŻE ZARZĄDZENIE TO ZOSTAŁO UCHYLONE Z DNIEM 29 CZERWCA 2002 R., A ZATEM NIE MOGŁO MIEĆ ZASTOSOWANIA W NINIEJSZEJ SPRAWIE.
SĄD PODKREŚLIŁ, ŻE TRYBUNAŁ KONSTYTUCYJNY WYROKIEM Z DNIA 27 PAŹDZIERNIKA 2008 R., SYGN. AKT U 4/08 WYJAŚNIŁ, ŻE UPRAWNIENIA ZWIĄZANE Z ZASPOKAJANIEM POTRZEB MIESZKANIOWYCH PRZYSŁUGUJĄCYCH FUNKCJONARIUSZOM, KTÓRE NIE ZOSTAŁY WYMIENIONE WYRAŹNIE W USTAWIE, NIE PRZYSŁUGUJĄ EMERYTOM I RENCISTOM [...].
REASUMUJĄC SĄD STWIERDZIŁ, ŻE W OBOWIĄZUJĄCYM STANIE PRAWNYM, W DACIE WYDAWANIA ZASKARŻONEJ DECYZJI, BRAK BYŁO PRZEPISU PRAWA POWSZECHNIE OBOWIĄZUJĄCEGO, NA PODSTAWIE KTÓREGO DOPUSZCZALNE BYŁOBY PRZYZNANIE EMERYTOWI RÓWNOWAŻNIKA PIENIĘŻNEGO ZA REMONT LOKALU MIESZKALNEGO. PODSTAWY DO PRZYZNANIA WNIOSKOWANEGO ŚWIADCZENIA NIE MÓGŁ TEŻ STANOWIĆ WYROK NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO Z DNIA 19 CZERWCA 2008 R., SYGN. AKT I OSK 969/07. CHOĆ ZAPADŁ W ANALOGICZNEJ SPRAWIE, TO JEDNAK DOTYCZYŁ INNEJ SPRAWY ADMINISTRACYJNEJ I TYLKO W JEJ RAMACH MIAŁ CHARAKTER WIĄŻĄCY.
OD WYROKU WOJEWÓDZKIEGO SADU ADMINISTRACYJNEGO W WARSZAWIE Z 18 MARCA 2009 R. A. N. WNIÓSŁ SKARGĘ KASACYJNĄ, ZASKARŻAJĄC GO W CAŁOŚCI. SKARŻĄCY ZARZUCIŁ RAŻĄCE NARUSZENIE PRAWA MATERIALNEGO PRZEZ BŁĘDNĄ WYKŁADNIĘ I NIEWŁAŚCIWE ZASTOSOWANIE, W SZCZEGÓLNOŚCI ART. 29 USTAWY Z DNIA 18 LUTEGO 1994 ROKU O ZAOPATRZENIU EMERYTALNYM FUNKCJONARIUSZY POLICJI... W ZWIĄZKU Z ART. 105 I 111 USTAWY O AGENCJI BEZPIECZEŃSTWA WEWNĘTRZNEGO I AGENCJI WYWIADU I § 11 ZARZĄDZENIA SZEFA URZĘDU OCHRONY PAŃSTWA Z DNIA 15 PAŹDZIERNIKA 1997 (MP NR 78 POZ. 755 Z 1997 R.) - POPRZEZ PRZYJĘCIE, ŻE RÓWNOWAŻNIK PIENIĘŻNY ZA REMONT LOKALU EMERYTOM
I RENCISTOM UOP NIE PRZYSŁUGUJE. ZARZUCIŁ RÓWNIEŻ POZBAWIENIE GO PRAW NABYTYCH (DO RÓWNOWAŻNIKA PIENIĘŻNEGO ZA REMONT LOKALU MIESZKALNEGO, KTÓRE NABYŁ ODCHODZĄC NA EMERYTURĘ [...] WRZEŚNIA 2000 R.).
W UZASADNIENIU SKARŻĄCY PRZYJĄŁ, ŻE W PRZEDMIOTOWEJ SPRAWIE MAJĄ ZASTOSOWANIE PRZEPISY USTAWY (ART. 105) Z DNIA 24 MAJA 2002 O AGENCJI BEZPIECZEŃSTWA WEWNĘTRZNEGO ORAZ AGENCJI WYWIADU (DZ.U NR 74, POZ. 676 ZE ZM.) A TAKŻE ROZPORZĄDZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW Z DNIA 29 KWIETNIA 2004 R. W SPRAWIE RÓWNOWAŻNIKÓW PIENIĘŻNYCH PRZYSŁUGUJĄCYCH FUNKCJONARIUSZOWI AGENCJI BEZPIECZEŃSTWA WEWNĘTRZNEGO ZA REMONT ZAJMOWANEGO LOKALU MIESZKALNEGO I ZA BRAK LOKALU MIESZKALNEGO (DZ. U. NR 98 PÓZ. 1000). JEDNOCZEŚNIE STWIERDZIŁ, ŻE TYM PRZYPADKU NIE MAJĄ ZASTOSOWANIA PRZEPISY USTAWY O ZAOPATRZENIU EMERYTALNYM FUNKCJONARIUSZY POLICJI (...) Z DNIA 15 PAŹDZIERNIKA 1997 R. SKARŻĄCY ZAUWAŻYŁ, ŻE ZOSTAŁ ZWOLNIONY ZE SŁUŻBY W DNIU [...] WRZEŚNIA 2000 R. NABYŁ PRAWA EMERYTALNE NA PODSTAWIE USTAWY Z DNIA 18 LUTEGO 2004 R. PRZYTOCZONEJ POWYŻEJ, KTÓRA REGULUJE RÓWNIEŻ KWESTIE ZWIĄZANE Z UPRAWNIENIEM EMERYTOWANYCH FUNKCJONARIUSZY DO LOKALU MIESZKALNEGO ORAZ POMOCY NA BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE ZATEM PODSTAWĘ ŻĄDANIA PRZYZNANIA SKARŻĄCEMU WNIOSKOWANEGO ŚWIADCZENIA STANOWIĄ PRZEPISY USTAWY Z DNIA 18 LUTEGO 1994 R. A NIE PRZEPISY USTAWY Z DNIA 24 MAJA 2002 R. O AGENCJI BEZPIECZEŃSTWA WEWNĘTRZNEGO ORAZ AGENCJI WYWIADU W BRZMIENIU OBOWIĄZUJĄCYM NA DZIEŃ WYDANIA ZASKARŻONEJ DECYZJI.
SKARŻĄCY PRZYTOCZYŁ ART. 29 UST. 1 USTAWY Z DNIA 18 LUTEGO 1994 R. WSKAZAŁ, ŻE ODPOWIEDNIE STOSOWANIE W PRZYPADKU LOKALI PRZYSŁUGUJĄCYCH FUNKCJONARIUSZOM POZOSTAJĄCYM NA EMERYTURZE PRZEPISÓW DOTYCZĄCYCH LOKALI MIESZKALNYCH DLA FUNKCJONARIUSZY POZOSTAJĄCYCH W SŁUŻBIE WSKAZUJE, ŻE PRZEPISY TE MOGĄ BYĆ STOSOWANE W TAKIM PRZYPADKU NIE WPROST, A Z UWZGLĘDNIENIEM ODMIENNOŚCI, JAKIE POWODUJE PRZEJŚCIE FUNKCJONARIUSZA NA ZAOPATRZENIE EMERYTALNE. NIE WSZYSTKIE UPRAWNIENIA ZWIĄZANE Z LOKALEM MIESZKALNYM, JAKIE PRZYSŁUGUJĄ FUNKCJONARIUSZOM W SŁUŻBIE, BĘDĄ PRZYSŁUGIWAŁY FUNKCJONARIUSZOM POZOSTAJĄCYM NA EMERYTURZE. TAKIM PRAWEM, KTÓREGO NIE MOŻE REALIZOWAĆ FUNKCJONARIUSZ ABW PO PRZEJŚCIU NA EMERYTURĘ JEST PRAWO DO RÓWNOWAŻNIKA PIENIĘŻNEGO ZA BRAK LOKALU MIESZKALNEGO. WYNIKA TO WPROST Z ARTYKUŁU 106 UST. 1 USTAWY O AGENCJI BEZPIECZEŃSTWA WEWNĘTRZNEGO ORAZ AGENCJI WYWIADU. PRAWO TO JEST ŚCIŚLE ZWIĄZANE Z PEŁNIENIEM SŁUŻBY STAŁEJ I WYGASA Z CHWILĄ ZWOLNIENIA ZE SŁUŻBY.
W ODMIENNEJ SYTUACJI PRAWNEJ ZNAJDUJE SIĘ EMERYTOWANY FUNKCJONARIUSZ W PRZYPADKU UBIEGANIA SIĘ O PRZYZNANIE RÓWNOWAŻNIKA PIENIĘŻNEGO ZA REMONT ZAJMOWANEGO LOKALU MIESZKALNEGO BOWIEM PRAWO DO TEGO ŚWIADCZENIA NIE WYGASA WRAZ ZE ZWOLNIENIE ZE SŁUŻBY. PRZEDMIOTOWY RÓWNOWAŻNIK PIENIĘŻNY MA NA CELU ZABEZPIECZENIE OSOBIE ZAMIESZKUJĄCEJ LOKAL MIESZKALNY, PRZYDZIELONY Z ZASOBÓW LOKALOWYCH SZEFA ABW, ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH NIEZBĘDNYCH DO JEGO UTRZYMANIA WE WŁAŚCIWYM STANIE TECHNICZNYM I UŻYTKOWYM. RÓWNOWAŻNIK ZA REMONT ZAJMOWANEGO LOKALU MIESZKALNEGO JEST ŚWIADCZENIEM POCHODNYM, LECZ NIEROZERWALNIE ZWIĄZANYM Z PRAWEM DO ZAJMOWANIA SŁUŻBOWEGO LOKALU MIESZKALNEGO. W OCENIE SKARŻĄCEGO PRZEPISY USTAWY O ABW I AGENCJI WYWIADU NIE WYKLUCZAJĄ MOŻLIWOŚCI PRZYZNANIA EMERYTOWANEMU FUNKCJONARIUSZOWI PRZEDMIOTOWEGO ŚWIADCZENIA, BOWIEM DELEGACJĄ DO ICH STOSOWANIA DAJĘ PRZEPIS ART. 29 USTAWY Z DN. 18 LUTEGO 1994 R. STRONA SKARŻĄCA WSKAZAŁA, ŻE ODCHODZĄC NA EMERYTURĘ W DNIU [...] STYCZNIA 2000 R. A. N. NABYŁ PRAWO DO RÓWNOWAŻNIKA PIENIĘŻNEGO ZA REMONT LOKALU NA PODSTAWIE WÓWCZAS OBOWIĄZUJĄCYCH PRZEPISÓW.
SĄ TO JEGO PRAWA NABYTE. WEJŚCIE W ŻYCIE USTAWY O ABW I AGENCJI WYWIADU W 2002 R. A TAKŻE PRZEPISÓW WYKONAWCZYCH W 2004 R. NIE MOGĄ POZBAWIAĆ GO TYCH PRAW. WYNIKA TO Z ORZECZNICTWA NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO. ZGODNIE ZAŚ Z ORZECZNICTWEM TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO, ZA NARUSZENIEM TYCH PRAW MUSI STAĆ INNA ZASADA (WARTOŚĆ) KONSTYTUCYJNA, CZYLI PRZEDE WSZYSTKIM SYTUACJE NADZWYCZAJNE, WYJĄTKOWE A W SZCZEGÓLNOŚCI TAKIE, W KTÓRYCH NIE MA MOŻLIWOŚCI REALIZACJI DANEJ WARTOŚCI BEZ NARUSZENIA PRAW NABYTYCH. TRYBUNAŁ NIE WYKLUCZA RÓWNIEŻ MOŻLIWOŚCI ODEBRANIA PRAW, KTÓRE ZOSTAŁY NABYTE NIESPRAWIEDLIWIE, I KTÓRE NIE ZNAJDUJĄ UZASADNIENIA W WARUNKACH DEMOKRATYCZNEGO USTROJU. ZASADNICZY PROBLEM TKWI JEDNAK W OCENIE SKARŻĄCEGO W FAKCIE, ŻE ŻADNA ZMIANA W PRAWIE NIE MOŻE BYĆ DOKONYWANA Z POMINIĘCIEM TREŚCI USTAWY ZASADNICZEJ. ARBITRALNE I NIEUZASADNIONE DZIAŁANIA PRAWODAWCY W TYM ZAKRESIE ZAWSZE BĘDĄ SKUTKOWAŁY NARUSZENIEM KLAUZULI OCHRONNEJ I W REZULTACIE ART. 2 KONSTYTUCJI RP.
W OCENIE STRONY SKARŻĄCEJ W WYROKU I OSK 1012/07 Z DNIA 25 CZERWCA 2008 R. NSA NIE WYPOWIEDZIAŁ SIĘ W TEMACIE PRAW NABYTYCH LECZ JEDYNIE PRZYJĄŁ, ŻE OD CZASU WEJŚCIA W ŻYCIE ROZPORZĄDZENIA PREZESA RADY MINISTRÓW DNIA 29 KWIETNIA 2004 R. W SPRAWIE RÓWNOWAŻNIKÓW PIENIĘŻNYCH PRZYSŁUGUJĄCYCH FUNKCJONARIUSZOWI AGENCJI BEZPIECZEŃSTWA WEWNĘTRZNEGO ZA REMONT ZAJMOWANEGO LOKALU MIESZKALNEGO I ZA BRAK LOKALU MIESZKALNEGO OKREŚLA WYSOKOŚĆ I SZCZEGÓŁOWE ZASADY PRZYZNAWANIA FUNKCJONARIUSZOWI AGENCJI BEZPIECZEŃSTWA WEWNĘTRZNEGO ORAZ ZWRACANIA PRZEZ NIEGO RÓWNOWAŻNIKÓW PIENIĘŻNYCH ZA REMONT ZAJMOWANEGO LOKALU MIESZKALNEGO I ZA BRAK LOKALU MIESZKALNEGO. WPROST Z TEGO WYNIKA, ŻE PRZEPISY TE DZIAŁAJĄ OD 2004 R. I NIE DOTYCZĄ TYCH OSÓB, KTÓRE ODESZŁY NA EMERYTURĘ PRZED TYM TERMINEM.
NACZELNY SĄD ADMINISTRACYJNY ZWAŻYŁ, CO NASTĘPUJE:
SKARGA KASACYJNA NIE ZAWIERA USPRAWIEDLIWIONYCH PODSTAW.
ISTOTA SPORU W NINIEJSZEJ SPRAWIE SPROWADZA SIĘ DO USTALENIA CZY EMERYTOWANEMU FUNKCJONARIUSZOWI UOP PRZYSŁUGUJE PRAWO DO RÓWNOWAŻNIKA ZA REMONT LOKALU MIESZKALNEGO.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładnia przepisów ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 ze zm.) oraz ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu prowadzi do wniosku, iż uprawnienie do równoważnika za remont lokalu mieszkalnego przysługuje wyłącznie funkcjonariuszom Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego pozostającym w czynnej służbie.
Stosownie do art. 105 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu funkcjonariuszowi przysługuje prawo do otrzymania równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego z uwzględnieniem członków rodziny, oraz jego uprawnień wynikających z rozporządzenia wydanego na podstawie art. 111. Jednoznaczna treść powołanego przepisu ogranicza prawo do tego równoważnika wyłącznie do czynnych funkcjonariuszy i nie stanowi podstawy do przyznania uprawnień do równoważnika pieniężnego emerytowi bądź renciście tej formacji. Również rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie równoważników pieniężnych przysługujących funkcjonariuszowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1000), określa wysokość i szczegółowe zasady przyznawania równoważnika pieniężnego m.in. za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego właśnie funkcjonariuszowi.
Przez pojęcie "funkcjonariusza" w świetle przepisów ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu należy rozumieć osobę pełniącą służbę, tj. wykonującą w jej ramach czynności służące realizacji zadań nałożonych na Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencję Wywiadu (art. 21 ust. 1, art. 23 ust. 1 powołanej ustawy). Funkcjonariusz zwolniony ze służby w związku z nabyciem praw emerytalnych, nie pełni służby, nie wykonuje żadnych czynności powierzonych wymienionym formacjom, a w związku z tym nie przysługuje mu uprawnienie do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego.
Także przepis ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, w szczególności jej art. 29 ust. 1 nie daje podstaw do odmiennego wniosku. Stanowi on bowiem o prawie do lokalu mieszkalnego z zasobów ABW, zatem odpowiednie stosowanie przepisów dotyczących lokali dla funkcjonariuszy jest związane z tym prawem tj. prawem do lokalu mieszkalnego w sensie zasad jego przydzielania. Gdyby emerytom miały służyć dodatkowe uprawnienia związane z szeroko pojętym prawem do lokalu zostałoby to wyraźnie wskazane w ustawie, podobnie jak ma to miejsce w art. 30 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Na podstawie tego przepisu emerytom zapewniona jest pomoc na budownictwo mieszkaniowe, na zasadach przewidzianych dla funkcjonariuszy.
Jednocześnie podkreślić należy, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 października 2008 r., sygn. akt U 4/08 wyjaśnił, że uprawnienia związane z zaspokajaniem potrzeb mieszkaniowych przysługujących funkcjonariuszom, które nie zostały wymienione wyraźnie w ustawie, nie przysługują emerytom i rencistom (...). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony przez Trybunał pogląd pozostaje aktualny w rozpoznawanej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny w sprawach o podobnym stanie faktycznym (wyrok z dnia 25 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 1012/07 i wyrok z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 969/07), rozstrzygając kwestię przyznania równoważnika za remont lokalu mieszkalnego emerytowanym funkcjonariuszom byłego Urzędu Ochrony Państwa dokonał odmiennej interpretacji art. 29 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Pogląd wyrażony w sprawie o sygn. akt I OSK 969/07, choć zapadł w analogicznym stanie faktycznym, to dotyczył innej sprawy administracyjnej i tylko w jej ramach miał charakter wiążący. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony we wspomnianym wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który choć nie ma mocy wiążącej posiada niezaprzeczalny walor interpretacyjny. Także stanowisko przedstawione w wyroku sygn. akt I OSK 1012/07 z uwagi na przedstawioną argumentację podziela skład orzekający w niniejszej sprawie.
Za nieuzasadnione należy uznać twierdzenie wnoszącego skargę kasacyjną, że prawo do równoważnika jest prawem nabytym. Zarządzenie Szefa Urzędu Ochrony Państwa z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia wysokości oraz szczegółowych zasad przyznawania i zwracania równoważników pieniężnych związanych z prawem funkcjonariusza Urzędu Ochrony Państwa do lokalu mieszkalnego (M.P. Nr 78, poz. 755), nie stanowiło źródła powszechnie obowiązującego prawa, a ponadto prawo to przyznawane jest w drodze decyzji okresowo - co rok, po złożeniu stosownych wniosków i spełnieniu warunków do jego przyznania.
Z tych też względów na podstawie art. 184 P.p.s.a skarga kasacyjna podlegała oddaleniu.