Uzasadnienie
Jak wskazał Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] nr [...] z dnia [...] przyznającą G. K. zasiłek celowy w miesiącu styczniu w wysokości 120 zł z przeznaczeniem na część potrzeb wymienionych we wniosku z dnia 29 grudnia 2003r. w szczególności na żywność i opał.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi G. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący podniósł w niej, że przyznana mu tytułem zasiłku kwota była zbyt niska a decyzje wydane w tej sprawie nie były właściwie uzasadnione. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, iż zgodnie z przepisem art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe a tego rodzaju sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.
Zaskarżona decyzja została wydana - jak wspomniano - w dniu [...] a podstawę merytoryczną jej wydania stanowiły przepisy ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm). Z dniem 1 maja 2004 r. weszła jednak w życie ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) oraz ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.).
Zgodnie z treścią przepisu art. 149 ust. 1 tej ostatniej ustawy, z dniem wejścia jej w życie tj. z datą 1 maja 2004 r., z mocy prawa wygasają (z zastrzeżeniem przewidzianych ustawą wyjątków) decyzje, które zostały wydane na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej.
Wygaszenie zaskarżonej decyzji przed rozpoznaniem przez Sąd przedmiotowej skargi powoduje, że Sąd orzekałby o akcie, który nie istnieje już w obrocie prawnym i nie wywiera żadnych skutków prawnych.
Z powyższego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2006 r. umorzył na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 postępowanie sądowe ze skargi G. K. jako bezprzedmiotowe
Na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2006 r. G. K. złożył skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Pełnomocnik skarżącego zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie prawa materialnego tj. art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten odnosi się do wszystkich decyzji administracyjnych wydanych przed 1 maja 2004 r. na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, poza wyjątkami przewidzianymi w powołanym art. 149 ust. 2 i 3.
Wykładnię powyższego przez WSA w Warszawie skarżący uznał, za sprzeczną z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego tj. wyrokiem TK z dnia 8 marca 2005 r. (P 15/04, OTK-A 2005/3/21) oraz NSA z dnia 4 marca 2005 r. (sygn. akt OSK 1310/04).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędna wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod uwagę nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego – uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo, że wytknięte naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kasacja nie odpowiadająca tym wymogom pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na to, że skarga kasacyjna jest bardzo sformalizowanym środkiem prawnym jest obwarowana przymusem adwokacko – radcowskim (art. 175 § 1 – 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny.
Skarga kasacyjna wniesiona w przedmiotowej sprawie przez G. K. powyższe wymogi przewidziane dla tego rodzaju środka zaskarżenia spełnia. Skarga ta oparta została o zarzut wskazany w art. 174 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tj. naruszenia prawa materialnego - art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej.
Oceniając tak postawiony zarzut skargi kasacyjnej należy stwierdzić, iż zasługuje on na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej z dniem wejścia w życie ustawy wygasają decyzje wydane na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414, z późn. zm.), z wyjątkiem decyzji określonych w ust. 2 i 3 oraz art. 152 ust. 3 i art. 154 ust. 8 niniejszej ustawy.
Zgodzić się należy, ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego wyrażonym w przytoczonym w skardze kasacyjnej wyroku z dnia 8 marca 2005 r., iż przepis art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej jest przepisem materialnoprawnym, nie zaś procesowym. Prawidłowo zatem skargę kasacyjną oparto na podstawie z art. 174 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi czyli zarzucie naruszenia prawa materialnego.
Z kolei także w przytoczonym w skardze kasacyjnej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2005 r. stwierdzono wyraźnie, z czym się należy zgodzić, iż w odniesieniu do decyzji przyznających świadczenia przepis art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej należy rozumieć tak, iż stanowi on o wygaśnięciu tych decyzji administracyjnych, których okres obowiązywania wykraczał poza dzień 1 maja 2004 r.
Jak wynika z akt sprawy decyzją Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] przyznano G. K. na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej zasiłek celowy w wysokości 120 zł w miesiącu marcu 2004 r. Decyzja powyższa została utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].
Decyzja organu I instancji w wypadku jej realizacji miałaby zatem skutek wyłącznie jednorazowy w postaci wypłacenia wymienionej w niej kwoty na rzecz G. K. Nie jest to zatem rozstrzygnięcie, którego skutki wykraczałyby poza dzień 1 maja 2004 r. Przyjmując zatem rozumowanie zawarte w orzeczeniu NSA z dnia 4 marca 2005 r. należy uznać, iż przepis art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. nie będzie miał zastosowania w stosunku do przedmiotowej decyzji ani też tym bardziej do decyzji organu II instancji, która utrzymała ją w mocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie błędnie zatem uznał, iż zaskarżona decyzja wygasła i dlatego należało umorzyć postępowanie sądowe ze skargi G. K. jako bezprzedmiotowe. Skoro bowiem w zgodzie z tym co zostało powyżej stwierdzone wbrew stanowisko WSA zaskarżona decyzja nie wygasła z dniem 1 maja 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązany był rozpatrzeć skargę G. K. pod względem merytorycznym, nie zaś umarzać postępowanie jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z tego względu na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.