Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 15 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Go 23/12 oddalił skargę A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 listopada 2011 r. nr SKO/1185/L/11 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że decyzją z dnia 13 października 2011 r., nr WSS-XII.824.4169.2011.AN, wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Gorzowa Wielkopolskiego na podstawie art. 7 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1, 3, 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. Nr 156, poz. 1817 ze zm.) oraz art. 104 K.p.a. odmówił A. K. przyznania dodatku mieszkaniowego, gdyż powierzchnia użytkowa lokalu jest większa niż 150% powierzchni normatywnej.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż wnioskiem z dnia 3 października 2011 r. A. K. zwróciła się do Prezydenta Miasta Gorzowa Wielkopolskiego o przyznanie dodatku mieszkaniowego, składając deklarację o wysokości dochodów gospodarstwa domowego oraz zaświadczenie lekarskie z dnia 29 września 2011 r., z którego wynika, że A. K. jest osobą niepełnosprawną, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Organ w trakcie postępowania ustalił, że wnioskująca sama zamieszkuje w lokalu mieszkalnym położonym w Gorzowie Wielkopolskim przy ul. S. o powierzchni użytkowej 64,81 m². Łączny dochód gospodarstwa domowego strony za okres trzech pełnych miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku wynosił 1.680,39 zł, co w przeliczeniu na członka gospodarstwa domowego miesięcznie daje kwotę 560,13 zł. Łączna kwota miesięcznych wydatków na mieszkanie to 285,95 zł.
Organ pierwszej instancji powołując się na treść art. 5 ust. 1 i art. 5 ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wskazał, że powierzchnia użytkowa lokalu zajmowanego przez wnioskującą (64,81m²) przekracza powierzchnię normatywną o 85,17%, zatem dodatek mieszkaniowy jej nie przysługuje. Ponadto dokonując wykładni przepisu art. 5 ust. 3 ustawy organ powołał się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 321/10 i stwierdził, że przepis ten ma zastosowanie w stosunku do osób, które ze względu na swoją niepełnosprawność wymagają zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, co ma sens tylko wtedy, gdy osoba niepełnosprawna zamieszkuje z innymi osobami i dzieli z nimi mieszkanie, a nie wobec osób, które posiadają orzeczenie o niepełnosprawności, zamieszkują same i przez to mają zapewnione zamieszkiwanie w oddzielnym pokoju. Stwierdzono ponadto, że skarżąca nie porusza się na wózku, a pomimo orzeczonej niepełnosprawności ze wskazaniem zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, zamieszkuje w lokalu przy ul. S. sama, nie dzieli go z innymi osobami i ma zapewniony oddzielny pokój.
Decyzją z dnia 28 listopada 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gorzowie Wielkopolskim, po rozpatrzeniu odwołania A. K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 3 i art. 5 ust. 1, 3, 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, utrzymało zaskarżone orzeczenie organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy zaznaczył, powołując się na treść art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, że normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m², jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Z poczynionych przez organ odwoławczy ustaleń wynika, że odwołująca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe zamieszkując w mieszkaniu o powierzchni użytkowej 64,81 m². Powierzchnia normatywna dla tego typu gospodarstwa określona w ustawie o dodatkach mieszkaniowych wynosi 35 m², zatem zajmowany przez stronę lokal mieszkalny przekracza powierzchnię normatywną o 85,17%.
Zdaniem organu, mimo iż odwołująca legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, to z racji prowadzenia jednoosobowego gospodarstwa domowego ma zapewnione zamieszkiwanie w oddzielnym pokoju. Inna sytuacja zachodzi w przypadku osoby poruszającej się na wózku inwalidzkim, wtedy w ocenie Kolegium, powierzchnia normatywna zawsze ulega zwiększeniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że strona nie spełnia przesłanek art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych i wobec powyższego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
A. K. zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim. W skardze strona podniosła argumenty tożsame z tymi, które zawarła w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gorzowie Wielkopolskim wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Badając legalność zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Sąd podniósł, że podstawę prawną do wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734 ze zm.). Ustawodawca uzależnił prawo do dodatku mieszkaniowego od łącznego spełnienia szeregu przesłanek, jakimi są: istnienie tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego (art. 2), wysokość dochodu na jednego członka gospodarstwa domowego (art.
3) oraz wymóg zajmowania lokalu mieszkalnego o nie większej niż dokładnie określona przez ustawodawcę powierzchni użytkowej, ustalonej w zależności od liczby członków gospodarstwa domowego (art. 5). Niespełnienie choćby jednej z opisanych wyżej przesłanek skutkuje odmową przyznania prawa do dodatku mieszkaniowego.
W przedmiotowej sprawie odmówiono skarżącej, która prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, przyznania dodatku mieszkaniowego z uwagi na brak spełnienia kryterium powierzchniowego. Zgodnie z treścią art. 5 ust.1 pkt 1 ustawy normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 35 m² dla 1 osoby. Z kolei w myśl art. 5 ust. 5 ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż 30% albo 50% pod warunkiem, że w tym ostatnim przypadku udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%.
Przepis art. 5 ust. 3 ustawy stanowi z kolei, iż normatywną powierzchnię powiększa się o 15m², jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123, poz. 776 ze zm.). Z wymienionych przepisów wynika, że jedną z przesłanek przyznania dodatku mieszkaniowego jest to, aby normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekraczała powierzchni określonej w art. 5 ust. 1 ustawy. Powierzchnia użytkowa mieszkania skarżącej wynosi 64,81 m². Z oświadczeń złożonych w toku postępowania administracyjnego przez A.K. wynika, iż prowadzi ona jednoosobowe gospodarstwo domowe w lokalu przy ul. S. w G.W., a więc powierzchnia jej mieszkania przekracza normę, o której mowa w art. 5 ust.1 pkt 1 ustawy.
W przypadku gospodarstwa jednoosobowego normatywna powierzchnia użytkowa lokalu może zostać powiększona o 30% i wynosi wtedy maksymalnie 45,50 m². Powierzchnia lokalu zajmowanego przez skarżącą (64,81 m²) jest zatem większa od normatywnej powierzchni powiększonej o 30%. Wobec tego słusznie organy ustaliły, że powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego zajmowanego przez A. K. (64,81 m²) przekracza powierzchnię normatywną (35 m²) o 85,17%, bowiem 64,81 m² – 35 m² = 29,81m², co stanowi 85,17% wartości powierzchni normatywnej.
Sąd również uznał, że brak jest podstaw do powiększenia normatywnej powierzchni lokalu skarżącej o 15m² z przyczyn wymienionych w art. 5 ust. 3 ustawy. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż skarżąca jest osobą niepełnosprawną wymagającą zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Ponadto skarżąca nie porusza się na wózku. Przypominając, że o wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, Sąd wskazał, że skarżąca załączyła do wniosku zaświadczenie lekarza medycyny rodzinnej i chorób wewnętrznych Roberta Janowicza.
Ponadto stwierdził, że wykładnia gramatyczna pojęcia "wymóg zamieszkiwania w oddzielnym pokoju" prowadzi do wniosku, że jest to pokój, którego osoba niepełnosprawna nie musi dzielić z innymi osobami. Osoba prowadząca gospodarstwo domowe jednoosobowe, a więc zamieszkująca samotnie nie dzieli lokalu z innymi osobami, ma cały lokal do swojej wyłącznej dyspozycji. Przesłanka wymieniona w art. 5 ust. 3 ustawy odnosi się więc tylko i wyłącznie do przypadku osób niepełnosprawnych, które nie zamieszkują samodzielnie. W wyroku z dnia 2 września 2010 r. w sprawie I OSK 10/10 (opubl. LexPolonica nr 2397476) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że głównym celem powyższego przepisu jest wyrównanie szans i możliwości skorzystania z dodatku mieszkaniowego przez wszystkie osoby do tego uprawnione, jeżeli w danym lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna albo poruszająca się na wózku inwalidzkim lub wymagająca ze względu na swoją niepełnosprawność zamieszkiwania w oddzielnym pokoju.
W takim bowiem przypadku istnieje konieczność wyłączenia tego pomieszczenia z korzystania przez pozostałych współlokatorów. Przepis ten nie został stworzony dla korzyści samego niepełnosprawnego, lecz dla wyrównania prawa wszystkich tych osób, które zamieszkują wraz z osobą niepełnosprawną, a które faktycznie mają zmniejszoną powierzchnię lokalu, z uwagi na konieczność wydzielenia osobnego pokoju dla niepełnosprawnego. Przyznanie przywileju tylko dwóm kategoriom osób niepełnosprawnych: poruszającym się na wózku i tym, których niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, ale tylko w sytuacji, gdy dzielą mieszkanie z innymi osobami, jest uzasadnione posiadaniem przez te dwie kategorie osób niepełnosprawnych istotnej cechy wspólnej – dodatkowa powierzchnia umożliwia im korzystanie z mieszkania w takim stopniu jak innym osobom korzystanie z mieszkania bez zwiększonej powierzchni.
Osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju i mieszka w lokalu sama, jest w takiej samej sytuacji – z uwagi na kryterium korzystania z oddzielnego pokoju – jak osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, która dzieli mieszkanie z innymi osobami i korzysta z oddzielnego pokoju. Takie stanowisko prezentowane jest również w innych orzeczeniach sądów administracyjnych (por. wyroki NSA: z dnia 23 listopada 2010 r. sygn. akt I OSK 1037/10, z dnia 5 października 2010 r. sygn. akt I OSK 804/10, z dnia 15 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 565/06 wszystkie dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zatem konieczność zamieszkiwania w oddzielnym pokoju nie istnieje, jeżeli osoba niepełnosprawna sama korzysta z lokalu mieszkalnego, wówczas nie można mówić o sytuacji przewidzianej w art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
Sąd wskazał, że skarżącej były już przedstawione warunki uzyskania dodatku mieszkaniowego w orzeczeniach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim wydanych w sprawie ze skargi A. K. w przedmiocie dodatków mieszkaniowych (wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 26 stycznia 2011 r. sygn. akt II SA/Go 889/10 i z dnia 28 lipca 2011 r. sygn. akt II SA/Go 467/11).
Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a. oddalono skargę.
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim wniosła A. K., reprezentowana przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu. Zaskarżonemu w całości wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie poprzez przyjęcie, iż przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do przypadku osób niepełnosprawnych (z orzeczoną niepełnosprawnością wymagającą zamieszkiwania w oddzielnym pokoju), które nie zamieszkują samodzielnie.
Podnosząc ten zarzut wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym wynagrodzenia radcy prawnego w wysokości 200% stawki minimalnej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym wynagrodzenia radcy prawnego w wysokości 200% stawki minimalnej. Ponadto wniesiono o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, a mianowicie opłaty w wysokości 150% stawki minimalnej oraz udokumentowanych wydatków radcy prawnego, powiększonych o należny podatek VAT.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że wykładnia przepisu art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych zastosowana przez organ administracji i powtórzona przez sąd pierwszej instancji dokonana została w sposób wadliwy, ograniczając w sposób nieuprawniony krąg osób, do których przepis powyższy ma zastosowanie. Ustawodawca dając uprawnienie do ubiegania się o dodatek mieszkaniowy nie uzależnił jego przyznania od warunku zamieszkiwania we wspólnym gospodarstwie domowym przez kilka osób. Co więcej, powiększenie normatywnej powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego, o której mowa w art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, miało w założeniu ustawodawcy umożliwić nabycie prawa do dodatku mieszkaniowego szczególnej grupie uprawnionych, a mianowicie osób niepełnosprawnych poruszających się na wózku lub osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju.
W przypadku tej ostatniej grupy osób niepełnosprawnych wymóg ten zgodnie z wolą ustawodawcy ma być potwierdzony stosownym orzeczeniem powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności. Skarżąca spełnia wszystkie przesłanki wskazane w przedmiotowym przepisie – jest osobą niepełnosprawną, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Wykładnia przyjęta przez Sąd prowadzi do zawężenia stosowania przedmiotowego przepisu i w efekcie do nieuzasadnionego ograniczenia kręgu osób mogących ubiegać się o dodatki mieszkaniowe. Niedopuszczalne jest – mając na względzie charakter i rolę przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych – interpretowanie przepisu na niekorzyść obywatela, w sytuacji gdy z literalnego brzmienia przepisu nie da się wywieść normy wyinterpretowanej przez sąd.
Strona skarżąca powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 października 2009 r. sygn. akt III SA/Gd 353/09, w którym zawarte zostało stwierdzenie, że "osoba, co do której wymóg zamieszkiwania w oddzielnym pokoju został stwierdzony orzeczeniem powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, ma zawsze prawo do powiększenia normatywnej powierzchni o 15 m², bez wzglądu na to, czy w zajmowanym lokalu ma faktyczną możliwość zamieszkania w oddzielnym pokoju, i czy w lokalu mieszka sama, czy też z innymi osobami".
Wobec powyższego stanowisko sądu pierwszej instancji nie zasługuje na aprobatę, albowiem w sposób nieuprawniony prowadzi do pozbawienia skarżącej prawa do dodatku mieszkaniowego, pomimo spełnienia przez nią wszystkich rygorystycznych przesłanek wskazanych w ustawie o dodatkach mieszkaniowych. Dodatek mieszkaniowy co do zasady jest świadczeniem o charakterze socjalnym, które ma na celu poprawę warunków bytowych osób znajdujących się w niedostatku. Pozbawienie skarżącej prawa do dodatku mieszkaniowego na skutek niewłaściwej interpretacji jednego z przepisów określających przesłanki nabycia tego prawa sprawia, iż bezpodstawnie odmawia jej się pomocy gwarantowanej przez ustawodawcę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania sądowego. W niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 P.p.s.a.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
W skardze kasacyjnej nie podniesiono zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, co oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny obligowany jest oprzeć się w swoich rozważaniach na ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego wyroku. Sąd pierwszej instancji przyjął za organami, że A. K. niepełnosprawność wymagającą zamieszkiwania w oddzielnym pokoju udokumentowała zaświadczeniem lekarskim wystawionym przez dr R. J. w dniu 29 września 2011 r. Okoliczność ta, niekwestionowana przez skarżącą, ma istotne znaczenie w sprawie, bowiem nawet gdyby postawiony w skardze kasacyjnej zarzut materialnoprawny dotyczący błędnej wykładni art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. okazał się usprawiedliwiony przeszkodą w przyznaniu skarżącej dodatku mieszkaniowego byłby brak stosownego orzeczenia powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, o którym mowa w zdaniu drugim art. 5 ust. 3 ustawy. Już więc z tej przyczyny zarzut niewłaściwego zastosowania art. 5 ust. 3 powołanej ustawy uznać należało za chybiony.
Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego, to jest art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do przypadku osób niepełnosprawnych (z orzeczoną niepełnosprawnością wymagającą zamieszkiwania w oddzielnym pokoju), które nie zamieszkują samodzielnie również nie jest uzasadniony.
Przepis art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych stanowi, iż normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m², jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 ze zm.). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w sprawie w pełni podziela stanowisko i wywody dotyczące wykładni tego przepisu, jakie zawarte zostały w wyroku Naczelnego Sąd Administracyjnego z dnia 10 maja 2012 r. sygn. akt I OSK 2044/11, wydanym w sprawie ze skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 lipca 2011 r. sygn. akt II SA/Go 467/11.
Zgodzić bowiem należy się, że analizując przepis art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych zauważyć należy, że norma materialna zawarta jest w zdaniu pierwszym tego przepisu. Pierwsza hipoteza tej normy przewiduje zamieszkiwanie w lokalu mieszkalnym osoby niepełnosprawnej poruszającej się na wózku, zaś druga zamieszkiwanie w lokalu mieszkalnym osoby niepełnosprawnej, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Dyspozycja odnosząca się do obu przesłanek, polega na powiększeniu normatywnej powierzchni o 15 m². Z dalszych rozważań należy wyłączyć sytuację osoby niepełnosprawnej poruszającej się na wózku, gdyż nie budzi wątpliwości, że w każdym takim przypadku, kiedy osoba niepełnosprawna porusza się na wózku inwalidzkim powierzchnia normatywna ulega zwiększeniu. Ponadto skarżąca nie należy do tej grupy osób
Druga hipoteza normy zawartej w art. 5 ust. 3 ustawy przewiduje zamieszkiwanie w lokalu mieszkalnym osoby niepełnosprawnej, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. W tym miejscu należy podkreślić, że w myśl zdania drugiego art. 5 ust. 3 ustawy o wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
Ustalenie tej okoliczności nie skutkuje zaistnieniem materialnej przesłanki w postaci zamieszkiwania w lokalu osoby niepełnosprawnej, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Kluczowe znaczenie w tym zakresie ma sformułowanie "oddzielny pokój". Ma ono sens tylko wówczas, gdy zachodzi konieczność dzielenia lokalu mieszkalnego z innymi osobami. Pokój oddzielny to pomieszczenie, którego osoba nie musi dzielić z innymi osobami. W razie braku innych osób zamieszkujących lokal mieszkalny nie można dokonać rozróżnienia na pokoje oddzielne i nieoddzielne.
Orzeczenie powiatowego zespołu stwierdzającego niepełnosprawność połączoną z wymogiem zamieszkiwania w oddzielnym pokoju należy odnieść do konkretnej sytuacji mieszkaniowej osoby niepełnosprawnej. Określenie "wymóg zamieszkiwania w oddzielnym pokoju" będzie miało zastosowanie wyłącznie wówczas, gdy osoba niepełnosprawna zamieszkuje z innymi osobami lub przynajmniej chociaż z jedną osobą. Wykładnia gramatyczna tego pojęcia oznacza to, że jest to pokój, którego osoba niepełnosprawna nie musi dzielić z innymi osobami. Osoba prowadząca gospodarstwo domowe jednoosobowe, a więc zamieszkująca samotnie nie dzieli lokalu z innymi osobami, co wyklucza możliwość uzyskania dodatku mieszkaniowego w omawianym trybie.
Taka wykładnia art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych utrwalona jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który zajął analogiczne stanowisko m.in. w przytoczonym wyroku z dnia 10 maja 2012 r. sygn. akt I OSK 2044/11 i w wyrokach z dnia: 2 września 2010 r. sygn. akt I OSK 10/10 – Lex nr 744902, 14 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 321/10 – Lex nr 595342, 23 listopada 2010 r. sygn. akt I OSK 929/10 – Lex nr 745380, 23 listopada 2010 r. sygn. akt I OSK 1037/10 – Lex nr 744915, 16 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1262/10, 19 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 1389/10 – Lex nr 951960.
Odmienny pogląd, wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 października 2009 r. sygn. akt III SA/Gd 353/09, do którego odwołano się w skardze kasacyjnej jest odosobniony. Sąd rozpoznający niniejszą skargę kasacyjną poglądu tego nie podziela.
Wykładnia gramatyczna omawianego przepisu pozostaje w tym przypadku w zgodzie z wykładnią celowościową. Celem tego przepisu jest nie tylko poprawa sytuacji osoby niepełnosprawnej, lecz także wzgląd na prawa osób zamieszkujących z niepełnosprawnym, które korzystają ze zmniejszonej powierzchni.
Stosowanie w takiej sytuacji wielkości normatywnej przewidzianej w art. 5 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, pozbawiłoby prawa do dodatku lub też do przyznania go w odpowiednio zwiększonej kwocie osoby uprawnione zamieszkujące z niepełnosprawnym, wymagającym oddzielnego pokoju. Taka wykładnia pozostaje również w zgodzie z art. 69 Konstytucji RP.
Z przedstawionych względów prawidłowość wykładni art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych dokonanej w zaskarżonym wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim nie budzi żadnych wątpliwości.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy. O wynagrodzeniu dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu orzeknie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a.