Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu skargi K. P., wyrokiem z dnia 21 grudnia 2005 r. IV SAB/Po 24/05, oddalił skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (I), uwzględnił zaś skargę na bezczynność organu pomocy społecznej w ten sposób, że zobowiązał Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie Filia [...] do rozpoznania, w terminie miesiąca, wniosku K. P. o wydanie zaświadczenia w przedmiocie zakresu i terminu świadczeń przyznawanych w okresie od czerwca 2002 r. do czerwca 2004 r. na pokrycie kosztów energii elektrycznej i gazu, ponadto wniosku o przyznanie zasiłku celowego w wysokości 80 zł na wymianę prawa jazdy.
Sąd oddalił skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego – do którego skarżąca złożyła zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie przez organ pomocy społecznej – dlatego że wyczerpanie trybu zażaleniowego, określonego w art. 37 k.p.a., jest warunkiem wniesienia skargi, lecz na bezczynność organu pierwszej instancji, nie zaś na bezczynność organu wyższego stopnia, do którego wniesiono zażalenie, natomiast organ drugiej instancji pozostaje w bezczynności wówczas, gdy nie podejmuje czynności jemu przypisanych w postępowaniu odwoławczym, podczas gdy postępowanie odwoławcze nie toczyło się w sprawie.
Sąd uwzględnił skargę na bezczynność organu pierwszej instancji, przy czym nie w pełnym zakresie, gdyż skarżąca – poza zasiłkiem celowym i zaświadczeniem dotyczącym świadczeń przyznanych na pokrycie kosztów energii – domagała się również zaświadczenia dotyczącego zakresu i terminów realizacji świadczeń przyznawanych jej w okresie od czerwca 2002 r. do czerwca 2004 r. na częściowe pokrycie opłat za mieszkanie, i chociaż takiego zaświadczenia nie otrzymała od organu pomocy społecznej jednak otrzymała je w Wydziale Zdrowia i Spraw Społecznych Urzędu Miasta [...].
Wnosząc skargę kasacyjną – lecz tylko w odniesieniu do pkt I wyroku – K. P., reprezentowana przez adwokata z urzędu, jako jej podstawę przytoczyła "naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
- 1. naruszenie art. 174 pkt 2 ww. ustawy (to jest Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy i uznanie przez WSA:
- – że skarżąca otrzymała zaświadczenie MOPR w zakresie pomocy udzielonej na opłaty za mieszkanie i w tym zakresie jej skarga jest niezasadna, podczas gdy z akt sprawy wynika, iż skarżąca otrzymała jedynie podobne zaświadczenie, o które również się starała z Urzędu Miasta [...],
- – że SKO rozpoznało skargę skarżącej, i że tym samym podjęło czynności jej przypisane w postępowaniu odwoławczym, podczas gdy z akt sprawy wynika, że organ ten skargi nie rozpoznał, co uznane zostało w odpowiedzi na skargę,
- 2. naruszenie art. 141 § 4 ww. ustawy poprzez sporządzenie uzasadnienia do zaskarżonego wyroku w sposób lakoniczny, niepełny i wewnętrznie niezgodny co przejawia się m.in. w uznaniu zasadności żądań z pkt 2 wyroku, a oddaleniu żądania z pkt 1 wyroku podczas gdy sam Sąd w uzasadnieniu podaje, że skarżąca złożyła do MOPR dwa wnioski (pierwszy – co do odpłatności za prąd i gaz, drugi – co do odpłatności za mieszkanie) i jeden z nich został rozpatrzony pozytywnie – skarżąca rzekomo otrzymała zaświadczenie z MOPR o częściowym pokryciu opłat za mieszkanie, a następnie stwierdza, że tego zaświadczenia nie otrzymała a otrzymała podobne z UM [...]".
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono przede wszystkim, że: "Stwierdzić trzeba, że wyrok WSA w Poznaniu w zakresie pkt I ostać się nie może. Sąd naruszył przepisy postępowania, które to uchybienia miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Gdyby bowiem WSA orzekał zgodnie z powołanymi na wstępie przepisami wydałby rozstrzygnięcie uznające żądanie skarżącej również w zakresie nakazania MOPR w Poznaniu rozpoznania wniosku o wydanie zaświadczenia w kwestii zakresu i terminu realizacji świadczeń przyznawanych w okresie od czerwca 2002 r. do czerwca 2004 r. na częściowe pokrycie opłat za mieszkanie, które to zaświadczenie potrzebne jest skarżącej celem zagwarantowania swoich praw".
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono również, że gdy chodzi o zaświadczenia, których domagała się skarżąca, "WSA uznał jej żądanie częściowo i nakazał MOPR w pkt 2 wyroku m.in. rozpatrzenie wniosku skarżącej co do wydania zaświadczenia potwierdzającego odpłatności MOPR za gaz i prąd, jednak oddalił skargę (pkt 1) co do wydania zaświadczenia w zakresie zasiłków celowych na częściowe pokrycie opłat za mieszkanie".
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono wreszcie, że "Stwierdzić trzeba, że nie można zgodzić się z poglądem jakoby SKO podjęło się swoich czynności w ramach postępowania odwoławczego i nie było bezczynne. SKO nie podjęło bowiem żadnych kroków celem rozpatrzenia odwołania skarżącej w kwestii bezczynności MOPR. SKO samo w swojej odpowiedzi na skargę stwierdziło, że nie prowadziło żadnego postępowania administracyjnego w tym przedmiocie".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy.
W skardze kasacyjnej zarzuca się naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, jednak zarzut drugi podnosi naruszenie art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez sporządzenie wadliwego uzasadnienia, podczas gdy takie uchybienie nie mogło mieć wpływu na sam wynik sprawy już dlatego, że uzasadnienie sporządza się po wydaniu wyroku, kiedy wynik sprawy jest ustalony – wszelkie więc uchybienia, mogące mieć wpływ na wynik sprawy, należy zatem dowodzić nie poprzez wady uzasadnienia, lecz poprzez inne wady postępowania sądowego – z kolei zarzut drugi został tylko opisany, lecz bez kwalifikacji prawnej, gdyż kwalifikacji naruszenia nie stanowi powołanie art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który wymaga konkretyzacji przez wskazanie przepisu, jaki został uchybiony; zarzut drugi nie nadaje się więc do oceny.
Ponadto – aby poruszyć jeszcze inny aspekt – obydwa zarzuty w istocie dotyczą pkt II zaskarżonego wyroku, gdyż ich przedmiotem są ustalenia, które doprowadziły do objętego tym punktem rozstrzygnięcia.
Nie można również podzielić prezentowanego w skardze kasacyjnej przekonania, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze było obowiązane "rozpoznać odwołanie skarżącej", gdyż zażalenie, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a., nie wszczyna postępowania odwoławczego, natomiast – stosownie do art. 52 § 1 i 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – otwiera możliwość wniesienia skargi na bezczynność do sądu administracyjnego.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na mocy art. 184 i 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.