Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy postanowieniem z [...] października 2007 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 59 § 1 i § 2 kodeksu postępowania administracyjnego odmówiło V. G. przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Bydgoszczy z dnia [...] lipca 2006 r. Nr [...] odmawiającej ustalenie prawa do odsetek z tytułu spłaty zaliczki alimentacyjnej przyznanej na mocy decyzji Nr [...] z dnia [...] maja 2006 r. dla dziecka N. G. W postanowieniu organ wskazał, iż wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, może zostać uwzględniony, jeżeli zostaną spełnione warunki, o których mowa w art. 58 § 1 i 2 Kpa. W myśl powyższego przepisu w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanej, jeżeli uprawdopodobni ona, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Wskazano, że prośbę należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu i że wraz z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin, oraz że stronie doręczono decyzję organu pierwszej instancji w trybie art. 42 § 1 Kpa, a z jej treścią strona zapoznała się w dniu [...] sierpnia 2006 r. i własnoręcznym podpisem potwierdziła odbiór decyzji. Od tego dnia rozpoczął się bieg terminu do wniesienia odwołania, który upłynął w dniu [...] sierpnia 2006 r.
Wyrokiem z dnia 5 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Bd 1013/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi V. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z [...] października 2007 r., nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że z akt sprawy wynika, że V. G. złożyła osobiście w siedzibie organu w dniu [...] września 2006 r. wniosek z dnia [...] września 2006 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji wraz z odwołaniem, wywodząc że pozostawała w błędnym przekonaniu, że może skierować sprawę bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Ponadto we wniosku wskazała, że od [...] czerwca 2006 r. organ pierwszej instancji nie rozpoznał sprawy ponownie, a w jej ocenie wyszukuje sposobów by uchylić się od odpowiedzialności.
Sąd wywodził, że zgodnie z art. 58 kodeksu postępowania administracyjnego, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Instytucja przywrócenia uchybionego terminu ma na celu usunięcie ujemnych następstw procesowych wynikłych w następstwie uchybienia terminu procesowego.
W świetle art. 58 kodeksu postępowania administracyjnego wnoszący o przywrócenie terminu musi zatem, uprawdopodobnić istnienie okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w przewidzianym terminie. W prośbie o przywrócenie terminu powinien wykazać, że mimo całej staranności nie udało mu się zachować terminu. Wiąże się to z takimi sytuacjami, kiedy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Nie chodzi tutaj jednak o nadzwyczajny wysiłek, który stanowiłby zagrożenie dla zdrowia czy życia zainteresowanego. Istnienie po stronie tej osoby niedbalstwa, czy chociażby winy nieumyślnej, powoduje niemożność przywrócenia terminu. Przeszkody powodujące uchybienie terminu powinny mieć charakter obiektywny, niezależny od zainteresowanego oraz trwać przez cały bieg terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej; okolicznością taką jest np. nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, czy powódź, pożar lub inne nadzwyczajne wydarzenie o charakterze losowym.
Z akt sprawy, a w szczególności z wniosku skarżącej o przywrócenie terminu nie wynika, aby zachodziła jakakolwiek okoliczność uprawdopodobniająca brak winy skarżącej w dochowaniu terminu do wniesienia odwołania. Z akt sprawy wynika także, że skarżąca została prawidłowo pouczona o sposobie i terminie złożenia odwołania i że nie wystąpiła jakakolwiek nadzwyczajna przesłanka, niezależna od skarżącej aby złożyła w wymaganym terminie odwołanie.
Z tego względu, że zaskarżone postanowienie nie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku z dnia 5 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Bd 1013/07, wniosła V. S., zaskarżając wyrok w całości.
Skargę kasacyjną skarżąca oparła na zarzucie naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 145 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. – poprzez ich niezastosowanie w wyniku nieprawidłowego ustalenia, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy i pozbawił tym samym możliwości dochodzenia swych praw na drodze sądowoadministracyjnej.
Na tych podstawach wnosiła o: 1.uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, 2.zasądzenia kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych które to koszty pomocy prawnej z urzędu nie zostały zapłacone w całości, ani w części.
W uzasadnieniu wywodziła, że uchybienie terminu wynikało z zapewnień pracownika na kierowniczym stanowisku, że sprawa zostanie pozytywnie załatwiona. Wywodziła też, że skoro strona wyraża niezadowolenie z decyzji to organ obowiązany jest do zaprotokołowania (art. 63 § 1 k.p.a.) co wywołuje skutki związane ze złożeniem odwołania. Okoliczności tych ani organ ani sąd administracyjny nie wziął pod uwagę. Była przekonana o skuteczności działań podejmowanych przed organem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Związanie granicami skargi kasacyjnej powoduje, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może wyprowadzać podstaw kasacyjnych ani też podstaw tych domniemywać. Z tego też powodu skarga kasacyjna musi powoływać podstawy kasacyjne oraz zawierać uzasadnienie podstaw kasacyjnych.
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 3 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest niezasadny. Według art. 145 § 1 pkt 3 tej ustawy "Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach". Ta podstawa zastosowania środka: stwierdzenie wydania decyzji lub postanowienia zakresowo ograniczone jest do decyzji lub postanowienia wydawanych w trybach nadzwyczajnych, w których przepisy prawa wprowadzają przesłanki negatywne wyłączające dopuszczalność wyeliminowania tych aktów z obrotu prawnego. Ze względu na przedmiot rozpoznawanej sprawy Sąd nie stosował art. 145 § 1 pkt 3 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie można zatem skutecznie zarzucać jego naruszenia.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd w zaskarżonym Wyroku w pełni prawidłowo zastosował art. 58 § 1 i § 2 kodeksu postępowania administracyjnego wywodząc o przesłankach przywrócenia terminu i stosując do stanu faktycznego sprawy. Okoliczności przytoczone w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie można uznać za zasadne. Przy prawidłowym pouczeniu o prawie odwołania nie można skutecznie wywodzić, że okolicznością uzasadniającą przywrócenie terminu jest wprowadzenie w błąd przez pracownika.
Nie można też podważyć ustaleń stanu faktycznego zarzutem, że skarżąca wyrażała niezadowolenie z decyzji. Wniesienie odwołania jest czynnością procesową strony dokonywaną w określonej formie. Wniesienia odwołania nie można domniemywać. Twierdzenie, że strona złożyła odwołanie wyłącza zasadność wniosku o przywrócenie terminu.
W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.
Do rozpoznania wniosku o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy.