Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 lipca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę H. K. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] kwietnia 2015 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy przydziału lokalu socjalnego.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w dniu 21 maja 2015 r. wpłynęła skarga H. K. nazwana "odwołaniem". W jej treści skarżący wskazał, że Burmistrz i Wójt Gminy S. zajęli mu dom w porozumieniu z komornikiem. Dalej podał, że Kolegium tymi sprawami się nie zajmuje i prosi o dom zastępczy, bo nie ma gdzie mieszkać.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach wniosło o jej odrzucenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał, że skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Sąd wskazał, że skarżący złożył skargę na pismo SKO w Kielcach, w którym organ ten poinformował go, że nie jest właściwy do rozpoznania odwołania H. K. od pisma Wójta Gminy S., w którym Wójt odmówił skarżącemu przydziału lokalu socjalnego.
Zasady przyznawania lokali socjalnych przez gminę określa ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U.2014.150 j.t.). Ustawa ta nie przewiduje, aby przyznawanie lokali socjalnych następowało poprzez wydawanie sformalizowanych aktów administracyjnych, natomiast z lektury tej ustawy, a w szczególności art. 22 – 25 wynika, że przyznanie lokali socjalnych następuje w drodze umowy najmu, a nie aktów administracyjnych. Powyższe oznacza więc, że sprawy dotyczące przyznawania lokali socjalnych są załatwiane w drodze umów cywilnoprawnych (umów najmu), a zatem sprawy te podlegają kontroli sądów powszechnych, a nie sądów administracyjnych.
W sytuacji, gdy nie obowiązuje żaden przepis prawa uprawniający do wydawania decyzji administracyjnej, czyli brak jest wyraźnego przyzwolenia ustawodawcy do ukształtowania stosunku prawnego w drodze decyzji administracyjnej, nie można domniemywać, że możliwe jest wydanie tego rodzaju aktu przez organ, któremu zlecono wykonywanie funkcji administracji publicznej. Konieczny jest więc wyraźny przepis prawa przedmiotowego, który w tym zakresie stwarza możliwość wydania w danej sprawie decyzji administracyjnej, ponieważ bez tego niedopuszczalna jest droga postępowania administracyjnego (zob. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 31 maja 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 1769/04; postanowienie NSA z dnia 9 marca 2011 r., sygn. akt II GSK 173/11, dostępne orzeczenia.nsa.gov.pl).
Dlatego też skierowane do skarżącego pismo informujące go o braku właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych w sprawach dotyczących przyznawania lokali socjalnych nie stanowi decyzji administracyjnej. Jest to pismo o charakterze wyjaśniającym, czy informującym, którego żaden przepis prawa powszechnie obowiązującego nie kwalifikuje jako sformalizowanego aktu administracyjnego w postaci decyzji administracyjnej. Przesądzenie, że sporne pismo nie stanowi decyzji administracyjnej, ani żadnej z innych form działania organu administracji publicznej wymienionych w art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a., uzasadnia odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł H. K., reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu.
Postanowienie zaskarżono w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- • art. 58 § 1 pkt 1 i pkt 6 p.p.s.a., w związku z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 124 i 134 k.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia art. 58 § 1 pkt 1 i pkt 6 p.p.s.a. oraz polegające na niewłaściwym przyjęciu, że pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego znak [...] nie jest postanowieniem organu o niedopuszczalności skargi w rozumieniu art. 134 k.p.a. i 124 k.p.a. i w konsekwencji wbrew art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. nierozpatrzenie skargi H. K. na to postanowienie i wydanie postanowienia o odrzuceniu skargi.
- • art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a poprzez sporządzenie sprzecznego, niejasnego uzasadnienia polegającego z jednej strony na oparciu rozstrzygnięcia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 tj. jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne, zaś z drugiej strony wywodzeniu, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego tj. art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz pełnomocnika z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Nie można podzielić stanowiska skarżącego, iż pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 kwietnia 2015 r. winno zostać potraktowane jako postanowienie o niedopuszczalności odwołania na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Rozważania czy dane pismo może być potraktowane jako sformalizowany akt administracyjny zależy od tego czy dana sprawa należy do kategorii prawa materialnego administracyjnego. Jak słusznie uznał Sąd I instancji sprawy dotyczące przyznawania lokali socjalnych są załatwiane w drodze umów cywilnoprawnych i nie podlegają kognicji sądów administracyjnych, tylko kognicji sądów powszechnych. Zatem pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2015 r. ma jedynie charakter informacyjny i nie może zostać zakwalifikowane jako postanowienie o niedopuszczalności odwołania.
Za nieuzasadniony należy uznać zarzut sporządzenia sprzecznego, niejasnego uzasadnienia polegającego z jednej strony na oparciu rozstrzygnięcia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. tj. jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne, zaś z drugiej strony wywodzeniu, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego tj. art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia powołał jedną podstawę rozstrzygnięcia wskazującą na niedopuszczalność skargi z innych przyczyn (art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.), jednak uznać trzeba, że w sprawie wystąpiły dwie przyczyny stanowiące podstawę odrzucenia skargi, tj. art. 58 § 1 pkt 1 i pkt 6 p.p.s.a. Skarżącemu nie przysługiwało bowiem prawo wniesienia skargi na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2015 r. a ponadto sprawy dotyczące przyznawania lokali socjalnych nie należą do właściwości sądu administracyjnego.
Niepowołanie przez Sąd I instancji drugiej z podstaw rozstrzygnięcia w sporządzeniu uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie może być podstawą do jego uchylenia, ponieważ nie miało to istotnego wpływu na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 i 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego kasacyjnie wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 - 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 p.p.s.a.