Uzasadnienie
Postanowieniem z 14 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 305/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Z. T. na rozkaz personalny Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 1986 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze [...].
W uzasadnieniu, Sąd pierwszej instancji wskazał, że rozkaz został wydany na podstawie art. 73 ust. 1 oraz art. 20 ust. 1 w związku z art. 16 ust. 1 pkt 3 ustawy z 31 lipca 1985 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej (Dz. U. Nr 38, poz. 181 z późń. zm. – dalej jako u.s.f.). W dniu 8 lutego 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła przekazana przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji skarga Z. T. z [...] listopada 1987 r. na wskazany wyżej rozkaz personalny.
W ocenie Sądu skarga w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna. W dacie wydania zaskarżonego rozkazu personalnego obowiązywał art. 196 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Przepis ten wymieniał enumeratywnie rodzaje spraw, w których możliwe było zaskarżenie decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego. Art. 196 § 3 k.p.a. stanowił natomiast, że ustawy szczególne mogą przewidywać możliwość zaskarżenia do sądu decyzji administracyjnych także w innych sprawach niż określone w § 2. Sąd podkreślił, że ani przepisy k.p.a. w ówczesnym brzmieniu, ani też przepisy powołanej wyżej ustawy o służbie funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej nie przewidywały możliwości zaskarżenia do sądu administracyjnego rozkazu personalnego w sprawie zwolnienia funkcjonariusza ze [...].
Skoro więc obowiązujące w dniu wydania zaskarżonej decyzji przepisy prawa nie przewidywały możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego na tego typu rozstrzygnięcia, to należy uznać, że skarga w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.
W skardze kasacyjnej, zaskarżono powyżej opisane postanowienie w całości, zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.: 1. art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.") w zw. z art. 196 § 2 i 3 k.p.a. poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że na dzień złożenia skargi przez skarżącego od rozkazu personalnego z [...] grudnia 1986 r. na podstawie ówcześnie obowiązujących przepisów, sąd administracyjny nie mógł kontrolować decyzji o zwolnieniu ze [...];
2. art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm. – zwana dalej ustawą wprowadzającą) poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że do skargi skarżącego wniesionej przed 2004 r. nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Niezastosowanie art. 97 § 1 ustawy wprowadzającej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uniemożliwiło merytoryczne rozpoznanie skargi i miało wpływ na treść zaskarżonego postanowienia. Zarzucono również naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 73 ust. 1, art. 20 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 pkt 3 u.s.f., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że rozkaz personalny z [...] grudnia 1986 r. rozstrzyga wyłącznie kwestię zwolnienia ze służby, podczas gdy rozstrzygał on również o wymierzeniu skarżącemu kary dyscyplinarnej.
Oprócz powyższego, w przypadku gdyby Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutu naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., złożony został wniosek o skierowanie przez ten Sąd na podstawie art. 193 Konstytucji RP pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności przepisów będących podstawą wydania orzeczenia dyscyplinarnego, a w jego następstwie także orzeczenia o zwolnieniu ze służby, czyli właściwych przepisów u.s.f. z art. 78 i 45 ust. 1 Konstytucji RP.
Wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
W piśmie procesowym, które wpłynęło do Naczelnego Sądu Administracyjnego 11 lipca 2011 r., Z. T. podniósł zarzut nieważności postępowania wskazując, że sędzia Ewa Marcinkowska, która wydała postanowienie o odrzuceniu skargi była wyłączona z mocy ustawy od orzekania w niniejszej sprawie z uwagi na treść art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. Sędzia Ewa Marcinkowska wzięła udział w wydaniu postanowienia z 4 listopada 2010 r., II SA/Wa 1966/09, "które kończyło sprawę wyłączenia dwóch sędziów WSA w Warszawie od orzekania w sprawie o tej samej sygnaturze akt. Sędzia Ewa Marcinkowska biorąc udział w wydaniu przywołanego postanowienia miała styczność ze sprawą". W takiej sytuacji, zdaniem skarżącego, sędzia "może nie być bezstronny".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
W myśl art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem według art. 183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W tej sprawie przesłanki nieważności nie występują.
Podniesiony przez Z. T. zarzut nieważności oparty został o art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a., który stanowi, że sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie.
Powołane przez skarżącego postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 listopada 2010 r., II SA/Wa 1966/09 zostało wydane w sprawie ze skargi Z. T. na decyzję Komendanta Głównego Policji z [...] października 2009 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o zwolnienie ze służby w Policji. Z kolei, w niniejszej sprawie skarga kasacyjna została wniesiona od postanowienia WSA w Warszawie o odrzuceniu skargi na rozkaz personalny Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 1986 r., w przedmiocie zwolnienia ze [...]. Nie istnieje więc tożsamość spraw, która umożliwiłaby zastosowanie powołanej wyżej podstawy wyłączenia sędziego od orzekania w niniejszej sprawie.
W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisu art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że do skargi skarżącego wniesionej przed 2004 r. nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zarzut ten nie może odnieść zamierzonego skutku.
Przepis art. 97 § 1 w/w ustawy reguluje kwestię właściwości sądu uprawnionego do rozpoznania skargi, która wpłynęła przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone. Natomiast przepis ten nie określa, wedle jakich przepisów sprawę będzie rozpoznawał wojewódzki sąd administracyjny. Obowiązuje w tym względzie powszechnie akceptowana w doktrynie i orzecznictwie zasada, że sprawa jest rozpoznawana wedle przepisów procesowych obowiązujących w dacie orzekania, to jest wedle Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, natomiast jeżeli chodzi o przepisy prawa materialnego, to będą miały zastosowanie przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Wynika to z samej istoty sądowej kontroli administracji. Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu wedle przepisów obowiązujących w dacie wydania tego aktu.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 73 ust. 1, art. 20 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 pkt 3 u.s.f., Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd pierwszej instancji odrzucając skargę nie badał zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem, lecz jej dopuszczalność. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do rozpoznawania innych zarzutów skargi kasacyjnej, niż związanych z dopuszczalnością drogi sądowej.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela ponadto argumentacji wnoszącego skargę kasacyjną w sprawie skierowania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności przepisów będących podstawą wydania orzeczenia dyscyplinarnego, a w jego następstwie także orzeczenia o zwolnieniu ze służby.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.