Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2006 r.(SA/Wa 473/06) oddalił skargę M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zaliczki alimentacyjnej.
W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że wyrokiem Sądu Rejonowego dla [...] XII Wydziału Rodzinnego i Nieletnich z dnia 14 kwietnia 2003 r. M. K. ma zasądzone alimenty od ojca J. W. w kwocie 500 zł miesięcznie, natomiast z treści zaświadczenia Komornika Sądowego Rewiru VIII przy Sądzie Rejonowym dla [...] nr KMP 105/92 z dnia 5 września 2005 r. wynika, że egzekucja alimentów jest częściowo skuteczna oraz, że w okresie trzech ostatnich miesięcy wyegzekwowano od dłużnika alimentacyjnego, na rzecz M. K. kwotę 630,41 zł tytułem alimentów bieżących.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło, że zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. Nr 86,poz.732 ze zm.) bezskuteczność egzekucji oznacza egzekucję w wyniku której nie wyegzekwowano należności z tytułu świadczeń alimentacyjnych za okres trzech ostatnich miesięcy oraz, że zaliczka alimentacyjna przysługuje osobie uprawnionej do alimentów na poczet należnego świadczenia alimentacyjnego, ustalonego na podstawie tytułu wykonawczego, jeżeli egzekucja alimentów jest bezskuteczna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę podzielił powyższy pogląd, powołując się na przepis art. 2 pkt 1 pow. ustawy i wywodząc, że egzekucja jest skuteczna jeżeli wyegzekwowano należność bez względu na to, czy wyegzekwowana kwota stanowi całość należności, czy też jej część. Zdaniem Sądu, ustawodawca konkretnie wskazał, kiedy zaliczka alimentacyjna przysługuje – w przypadku gdy egzekucja jest bezskuteczna. W przypadku M. K. egzekucja należnego świadczenia nie była bezskuteczna a tym samym zaskarżona decyzja nie naruszała prawa.
Pełnomocnik M. K. zaskarżył powyższy wyrok w całości i wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżonemu wyrokowi pełnomocnik J. K. L. zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że Sąd I instancji błędnie przyjął że nie można mówić o bezskuteczności egzekucji jeśli komornik wyegzekwował na rzecz wierzyciela za okres trzech ostatnich miesięcy jakąkolwiek kwotę (część) należności. Znajdującemu się w identycznej sytuacji bratu skarżącego K. K. to samo Kolegium decyzją z dnia [...] nr [...] "przyznało" prawo do zaliczki alimentacyjnej, podnosząc w uzasadnieniu że "zakładając racjonalność ustawodawcy nie można przyjąć, że jego zamiarem było pozbawienie wierzyciela alimentacyjnego możliwości uzyskania zaliczki w przypadku, gdy egzekucja należności wynosiła tylko jej część ".Pełnomocnik podniósł, że na wątpliwości interpretacyjne przepisu art. 2 pkt 1 pow.ustawy wskazywał Rzecznik Praw Obywatelskich w liście do Ministra Pracy i Polityki Społecznej a w odpowiedzi Minister powołał się na potrzebę doprecyzowania przedmiotowego artykułu podczas prac nad obywatelskim projektem ustawy o funduszu alimentacyjnym.
Zdaniem pełnomocnika, do tego czasu powinna mieć miejsce wykładnia korzystna dla uprawnionych a odmienne stanowisko jest sprzeczne z ideą państwa solidarnego.
Naczelny Sad Administracyjny zważył co następuje.
Skarga kasacyjna ma uzasadnione podstawy.Przepis art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej(Dz.U.Nr 86,poz.732 ze zm.)definiuje pojęcie "bezskuteczności egzekucji" stanowiąc że " oznacza to egzekucję, w wyniku której nie wyegzekwowano należności z tytułu świadczeń alimentacyjnych za okres trzech miesięcy". Jak wynika z akt sprawy M. K. ma przyznane wyrokiem Sądu Rejonowego dla [...] XII Wydziału Rodzinnego i Nieletnich alimenty od ojca J. W. w kwocie 500 zł miesięcznie.
Tym samym należność z tytułu świadczeń alimentacyjnych za okres trzech miesięcy wynosi 1500 zł. Jednocześnie,jak wynika z zaświadczenia z dnia 5 września 2005 r. Komornika Sądowego Rewiru VIII przy wskazanym Sądzie, w okresie trzech miesięcy wyegzekwowano na rzecz skarżącego M. K. kwotę 630,41 zł tytułem alimentów bieżących a zatem tylko część należności alimentacyjnej za okres trzech miesięcy.
Wykładnia przyjęta przez Sąd, zgodnie z którą wyegzekwowanie jakiekolwiek części należności alimentacyjnej nie oznacza bezskuteczności egzekucji nie może być uznana za prawidłową i pozostaje w sprzeczności z powołaną wyżej definicją ustawową. Interpretacja taka prowadzi do sytuacji niekorzystnych dla uprawnionych i do obchodzenia przepisów uprawniających do zaliczki alimentacyjnej, wystarczyłoby bowiem wyegzekwowanie choćby jednej złotówki w kolejnych okresach trzymiesięcznych aby odmówić uprawnionemu prawa do uzyskania zaliczki alimentacyjnej. Powołane zaświadczenie Komornika Sądowego o wyegzekwowaniu w ciągu trzech miesięcy kwoty 630,41 zł nie może być potraktowane, tak jak zrobił to Sąd I instancji uzasadniając oddalenie skargi, za dowód częściowej skuteczności egzekucji. Zaświadczenia takie wystawiane są według wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 7 czerwca 2005 r. w sprawie wzoru wniosku o ustalenie prawa do zaliczki oraz odpowiednich zaświadczeń(Dz.U. Nr 105,poz.882) a interpretacja przepisów rozporządzenia wykonawczego nie może prowadzić do wykładni sprzecznej z normą ustawową.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 185 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. Nr 153,poz.1270 ze zm.),należało orzec jak w sentencji. Jednocześnie orzeczono o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.