Uzasadnienie
Wyrokiem z 21 kwietnia 2021 r. po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] (Skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (Kolegium) z [...] listopada 2020 r. w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] (Wójt) z [...] września 2020 r.
Wyrok wydany został w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Decyzją z [...] września 2020 r. wydaną na podstawie art.104 k.p.a., art.17 ust. 1b, art. 20 ust. 1-3, art. 24, art. 25 ust. 1, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111, dalej: "ustawa o świadczeniach rodzinnych") Wójt odmówił Skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad ojcem, [...].
Po rozpoznaniu odwołania Skarżącej Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Podstawą faktyczną rozstrzygnięcia organów obu instancji było ustalenie, że Skarżąca wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaną opieką nad ojcem [...] legitymującym się orzeczeniem nr [...] z [...] czerwca 2019 r. zaliczającym do znacznego stopnia niepełnosprawności.
Na podstawie art. 23 ust. 4aa ustawy o świadczeniach rodzinnych pracownik socjalny przeprowadził rozmowę telefoniczną z [...] celem weryfikacji okoliczności dotyczących spełnienia warunków do świadczenia pielęgnacyjnego i ustalił, że [...] zamieszkuje w jednym budynku wraz synem i jego rodziną, lecz prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Od dłuższego czasu jest w konflikcie z synem i synową. Zajmuje pokój, natomiast z kuchni i łazienki korzysta z pozostałymi domownikami. Partycypuje w kosztach utrzymania domu. Dwa razy przeszedł zawał serca, boryka się z nadciśnieniem, migotaniem przedsionków i astmą. Jest pod stałą kontrolą lekarza rodzinnego i kardiologa. Pomimo występujących schorzeń i sędziwego wieku radzi sobie z wykonywaniem czynności dnia codziennego w miarę swoich możliwości. Nie ma problemów z poruszaniem się, robi drobne zakupy w pobliskim sklepie, samodzielnie wykonuje czynności higieniczne.
Córka odwiedza ojca średnio raz w tygodniu, w razie potrzeby przyjeżdża częściej. Wspiera ojca dowożąc przygotowane posiłki, robiąc większe zakupy, dowożąc ojca do placówek służby zdrowia, utrzymuje czystość w mieszkaniu. Z uwagi na brak pralki córka pierze cięższe rzeczy, natomiast drobne rzeczy osobiste ojciec Skarżącej pierze ręcznie sam.
Organy ustaliły również, że Skarżąca zamieszkuje w innej miejscowości niż jej ojciec.
Organy uznały, że bezspornym jest fakt udzielania pomocy ojcu przez córkę w wykonywaniu niektórych czynności dnia codziennego z którymi on sam sobie nie radzi. Jednakże zakres sprawowanej opieki nie wyklucza podjęcia stosownej aktywności zawodowej. Organy podkreśliły, że Skarżąca od 15 września 2017 r. do 30 czerwca 2020 r. pozostawała aktywna w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] i wykonywała prace społecznie użyteczne. Od 1 lipca 2020 r. jest bezrobotna bez prawa do zasiłku, nie prowadzi pozarolniczej działalności gospodarczej, nie posiada orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Organy zwróciły również uwagę; że Skarżąca była zatrudniona do 30 czerwca 2020 r. podczas gdy w tym czasie jej ojciec legitymował się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności wydanym 26 czerwca 2019 r.
Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie podnosząc zarzut naruszenia:
- - art. 8 k.p.a. poprzez naruszeniu zasady pogłębiania zaufania do organów państwa poprzez nie wzięcie pod uwagę przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] treści uzasadnienia wyroku WSA sygnatura akt II SA/Sz 1032/19;
- - art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nie rozpatrzenie całości materiału dowodowego, między innymi nie odniesienie się do jej wyjaśnień złożonych w postępowaniu.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że wyrokiem o sygn. akt II SA/Sz 1032/19 Sąd podtrzymał negatywną decyzję dla niej poprzez oddalenie skargi. Jednak Sąd uzasadniając wyrok wskazał, że decyzja odmowna jest właściwa, bowiem nie zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki. Sąd nie negował spełnienia innych przesłanek takich jak stałej opieki nad ojcem, czy też brak orzeczenia o niepełnosprawności ojca, a jedynie przywołał fakt zatrudnienia. Tymczasem Kolegium stwierdziło, iż opieka sprawowana nad ojcem przez nią ma charakter opieki doraźnej. Skarżąca podkreśliła, że biorąc pod uwagę treść uzasadnienia przywołanego wyroku WSA, wobec ustania zatrudnienia i nie podejmowania nowego, zdecydowała o ponownym wystąpieniu z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania osobistej opieki nad ojcem.
W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Uchylając decyzje organów obu instancji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, że stanowisko organów, że brak jest bezpośredniego związku przyczynowego-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem przez Skarżącą zatrudnienia lub rezygnacją z zatrudnienia czy innej pracy zarobkowej a koniecznością sprawowania stałej lub długotrwałej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, nie znajduje oparcia w okolicznościach sprawy oraz w materiale dowodowym, ocenionym nadto dowolnie, wbrew regułom logiki i życiowego doświadczenia.
Sąd nie zaakceptował również stanowiska, że konieczny zakres opieki sprawowanej przez skarżącą nad ojcem, nie wyklucza podjęcia przez nią zatrudnienia. To stwierdzenie pozostaje bowiem w sprzeczności z orzeczeniem zespołu lekarskiego nr [...] z [...] czerwca 2019 r. na stałe zaliczającym [...] do znacznego stopnia niepełnosprawności, datowanego od 9 maja 2019 r., z którego to orzeczenia wynika jednoznacznie konieczność długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
Zdaniem Sądu, kwestia stanu zdrowia podopiecznego, a w konsekwencji zakresu wymagań dotyczących sposobu i intensywności opieki nad niepełnosprawną osobą, powinna być oceniana przez organ przede wszystkim w oparciu o orzeczenie o stopniu niepełnosprawności Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności, a więc wyspecjalizowanej jednostki orzeczniczej.
Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1172 ze zm.) w związku z art. 3 pkt 21 lit.a ustawy, do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.
Pojęcie niezdolności do samodzielnej egzystencji należy zaś odnieść do osób, u których występuje naruszenie sprawności organizmu w stopniu uniemożliwiającym zaspokajanie bez pomocy innych osób podstawowych potrzeb życiowych, za które uważa się przede wszystkim samoobsługę, poruszanie się i komunikację (art. 4 ust. 4 ww. ustawy).
Skoro zatem wspomniane orzeczenie stwierdza u podopiecznego skarżącej znaczny stopień niepełnosprawności, rozumiany jako stan powyżej opisany, to nieuprawniona jest, zdaniem Sądu, odmienna ocena tego stanu, jak to dokonały organy, stwierdzając, że ojciec skarżącej w większości jest zdolny do samodzielnej egzystencji i nie wymaga stałej opieki, a jedynie takiej, której wymiar pozwala stronie na równoległe podjęcie pracy.
Nie można bowiem pomijać tego, że orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, wydane przez wskazany prawem wyspecjalizowany organ, ma walor dokumentu urzędowego. Dokumenty urzędowe zaś, stosownie do art. 76 § 1 k.p.a., stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Tymczasem organy pominęły w swoich rozważaniach ww. dokument, poprzestając jedynie na ustaleniach z telefonicznego wywiadu środowiskowego.
W konsekwencji, w ocenie Sądu, w omawianym zakresie organy obu instancji naruszyły - w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy - zasadę swobodnej oceny dowodów, tj. art. 80 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 2020 r., I OSK 691/19, dostępny w CBOSA).
Sąd uznał również, że wbrew twierdzeniom organów, na podstawie tego wywiadu nie sposób przyjąć, aby stan zdrowia ojca skarżącej był na tyle dobry, aby skarżąca mogła wygospodarować - jak sugerują organy - godziny na świadczenie pracy (choćby w niepełnym wymiarze), bez uszczerbku dla zapewniania ojcu należytej opieki. Fakt, iż [...] nie ma problemów z poruszaniem się, robi drobne zakupy w pobliskim sklepie, samodzielnie wykonuje czynności higieniczne nie zmienia oceny stanu zdrowia przez lekarza orzecznika i wniosku, iż wymaga on stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W uzasadnieniu orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 26 czerwca 2019 r., poza powyższym, jednoznacznie określono, iż strona wymaga korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji i pomocy w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, za które uważa się przede wszystkim samoobsługę, poruszanie się i komunikację.
Poza tym, przesłanka warunkująca uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego zostanie spełniona, jeżeli opiekun pozostaje w ciągłej dyspozycji swego podopiecznego, przez co należy rozumieć także sytuację, w której oprócz sprawowania opieki, wykazuje gotowość niesienia pomocy zarówno w dzień, jak i w nocy. Innymi słowy, znaczy stopień zaangażowania w pomoc osobie najbliższej, uniemożliwia opiekunowi podjęcie jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Chodzi tu o opiekę stałą lub długoterminową, a nie tylko o opiekę rozumianą jako wykonywanie czynności opiekuńczych bez przerwy przez 24 godziny na dobę (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 24 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 218/20).
Organy nie wzięły tego pod uwagę, a ponadto nie uwzględniły, iż według doświadczenia życiowego, stan zdrowia osoby 82 letniej i związana z tym jakakolwiek mobilność niepełnosprawnej osoby w każdej chwili może ulec zmianie, i wówczas skarżąca musi mieć możliwość osobistego wsparcia ojca, zwłaszcza, że nie może on uzyskać innej pomocy ze strony rodziny. W ocenie Sądu, logicznym wnioskiem jest, iż podjęcie przez skarżąca zatrudnienia, nawet w niepełnym wymiarze, wykluczy ten stan pełnej dyspozycyjności i gotowości na konieczność, w razie ewentualnej potrzeby wykonania czynności opiekuńczych.
Poza tym, w obecnym czasie pandemii koronowirusa, wskazane jest aby osoby starsze, nawet zdrowe, korzystały z pomocy innych osób w załatwianiu jakichkolwiek spraw, począwszy od codziennych zakupów i ograniczyły swoją aktywność w tym zakresie, co oczywiście wiąże się ze zwiększonym zaangażowaniem opiekuna.
Sąd nie podzielił także stanowiska organu odwoławczego, że zatrudnienie skarżącej do 30 czerwca 2020 r. podczas gdy, w tym czasie, ojciec legitymował się już orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności potwierdza, iż zakres sprawowanej opieki nie wyklucza obecnie podjęcia przez stronę stosownego zatrudnienia.
Zaznaczenia wymaga, że przepis art. 17 ust. 1 ustawy nie zakreśla żadnych ram czasowych, co do wykazania rezygnacji z zatrudnienia (czy też jego niepodejmowania) z powodu konieczności sprawowania opieki. Jest to świadczenie przyznawane na wniosek i to od wnioskodawcy zależy, czy i w jakim czasie po wystąpieniu przesłanek do przyznania świadczenia wystąpi on o to świadczenie. Nie ma więc podstaw do kwestionowania prawa strony do wyboru momentu, w którym chce wystąpić z wnioskiem o przyznanie przedmiotowego świadczenia. O braku związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją z pracy w danym momencie a koniecznością sprawowania opieki nad bliską osobą niepełnosprawną, nie może przesądzać wcześniejsze, przed wystąpieniem o świadczenie pielęgnacyjne, "pogodzenie" pracy z opieką (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 24 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 218/20).
Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji doszło do naruszenia art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, które miało wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, w świetle całokształtu dowodów i okoliczności sprawy, nie można uznać za prawidłowe stanowisko organów, iż skarżąca nie spełnia warunku związku przyczynowego pomiędzy brakiem podejmowania zatrudnienia lub rezygnacją z pracy a koniecznością sprawowania przez nią stałej lub długotrwałej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy.
Kolegium zaskarżyło powyższy wyrok w całości zarzucając mu:
- 1. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.
- a. art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych a w konsekwencji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., przez błędne jego zastosowanie i uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny tj. zakres i charakter sprawowanej przez Skarżącą opieki nad ojcem wyklucza możliwość podjęcia przez nią jakiejkolwiek pracy zarobkowej;
- b. art. 151 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie tego przepisu w sytuacji, gdy skarga powinna być oddalona, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ gdyby nie doszło do błędnego zastosowania przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, skarga podlegałaby oddaleniu;
- 2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
- - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez uznanie, że doszło do naruszenia przepisów postępowania art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. i przez to zobowiązanie organu do ustalenia stanu faktycznego, który jest już ustalony i jest bezsporny i był należycie oceniony, a w konsekwencji uznanie, że doszło do naruszenia art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, co w konsekwencji doprowadziło do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wójta z [...] września 2020 r., w sprawie odmowy przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem;
- - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez uznanie, że doszło do pominięcia zasad doświadczenia życiowego, że stan zdrowia osoby 82 letniej i związana z tym jakakolwiek mobilność niepełnosprawnej osoby może w każdej chwili ulec zmianie i wówczas Skarżąca musi mieć możliwość osobistego wsparcia ojca, a dodatkowo nieuwzględnienie, że w okresie pandemii koronawirusa osoby powinny ograniczyć swoją aktywność i skorzystać z pomocy opiekuna, w sytuacji gdy przepisy administracyjne o przyznawaniu świadczenia pielęgnacyjnego nie odwołują się do zasad pozaprawnych takich jak zasady współżycia społecznego oraz do stanów przyszłych i hipotetycznych w zakresie opieki.
Kolegium wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w całości i oddalenie skargi ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie na rzecz strony wnoszącej skargę kasacyjną kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku.
Skarga kasacyjna ma usprawiedliwiona podstawy.
Sąd pierwszej instancji uznał, że kwestia stanu zdrowia podopiecznego, a w konsekwencji zakresu wymagań dotyczących sposobu i intensywności opieki nad niepełnosprawną osobą, powinna być oceniana przez organ przede wszystkim w oparciu o orzeczenie o stopniu niepełnosprawności Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności, a więc wyspecjalizowanej jednostki orzeczniczej.
Odnosząc się do tego argumentu wskazać należy, że w toku postępowania w sprawie o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego organ administracji ma obowiązek, ustalić czy istnieje związek między niepodejmowaniem pracy (rezygnacją z zatrudnienia) a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. Tym samym musi ustalić rozmiar faktycznie sprawowanej opieki w kontekście braku możliwości podjęcia pracy. Takich ustaleń nie można utożsamiać z oceną wskazań dotyczących osoby niepełnosprawnej, wynikających z treści orzeczenia o niepełnosprawności. Zatem sam fakt, że dana osoba legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności nie przesądza jeszcze o tym, czy osoba wnioskująca o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego rzeczywiście nie może w związku ze sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną podjąć zatrudnienia ewentualnie czy zmuszona jest zrezygnować z zatrudnienia. Dla ustalenia, czy spełnione zostały przesłanki faktyczne warunkujące przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest zatem wystarczające odwołanie się do dokumentu jakim jest orzeczenie o niepełnosprawności jak również do zasad doświadczenia życiowego co do zakresu mobilności czy możliwości samodzielnej egzystencji osób w podeszłym wieku.
Podzielić należy stanowisko Kolegium, że Sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uznając, iż organ dopuścił się naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. wadliwe przyjmując, że Skarżąca nie spełnia warunku związku przyczynowego pomiędzy brakiem podejmowania zatrudnienia lub rezygnacją z pracy a koniecznością sprawowania przez nią stałej lub długotrwałej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy.
Z informacji zawartych w wywiadzie środowiskowym wynika, że ojciec Skarżącej prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, robi drobne zakupy, jest w pełni samodzielny jeżeli chodzi o czynności higieniczne. Jedynie z uwagi na brak pralki, Skarżąca robi większe pranie. Generalnie z wywiadu wynikało, że Skarżąca odwiedza ojca raz w tygodniu, sprząta, przywodzi posiłki.
Sąd kasacyjny podziela w pełni ocenę tak zgromadzonego materiału dowodowego dokonaną przez organy. Czynności wykonywane przez Skarżącą mieszczą się w ramach zwykłej, rodzinnej pomocy i nie wymagają rezygnacji z zatrudnienia czy innej pracy zarobkowej. Sąd kasacyjny nie neguje tutaj wskazań wynikających z orzeczenia o niepełnosprawności, zwraca jednak uwagę, że czynności wykonywane przez Skarżącą nie wyłączają podjęcia przez nią pracy. Skarżąca nawet odwiedzając ojca raz w tygodniu, przywożąc mu wtedy posiłki czy też wykorzystując swoją pralkę dla uprania większych rzeczy ojca może podjąć pracę zarobkową, co najmniej w niepełnym wymiarze pracy. Stopień zaangażowania Skarżącej w pomoc dla ojca nie uniemożliwia jej zatem podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej.
Nawet przywoływana przez Sąd ewentualna konieczność udzielenia ojcu pomocy w razie nagłej potrzeby nie wyłącza możliwości podjęcia pracy. Sąd kasacyjny zawraca w tym miejscu uwagę, że jak wynika z wywiadu, ojciec Skarżącej zamieszkuje w jednym budynku wraz synem i jego rodziną. Z wywiadu wynika rzeczywiście, że jest skonfliktowany z synem i synową trudno jednak przyjąć, by w przypadku nagłej konieczności nie udzielili mu oni pomocy np. poprzez wezwanie lekarza.
W tej sytuacji nie można zarzucić organom, że naruszyły przepisy postępowania oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy, w szczególności nie można zarzucić, że na podstawie zebranego materiału dowodowego wadliwe przyjęły, że zakres sprawowane przez Skarżącą opieki nad ojcem nie wyklucza możliwość podjęcia przez nią pracy lub innej działalności zarobkowej. Organy prawidłowo ustaliły, że zakres czynności opiekuńczych wykonywanych przez Skarżącą nie wyłącza podjęcia przez nią pracy lub innej działalności zarobkowej.
Odnosząc się do przywołanego przez Skarżącą w skardze wyroku WSA w Szczecinie z 26 czerwca 2020 r. II SA/Sz 1032/19 Sąd kasacyjny przypomina, że dotyczył on skargi na decyzję odmawiającą Skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na pozostawanie w zatrudnieniu. Nie można zatem uznać, że niekwestionowany w tamtym wyroku zakres opieki nad ojcem, który Skarżąca łączyła z pracą zawodową przesądza, że z uwagi na obecnie sprawowaną opiekę nie może ona podjąć zatrudnienia.
W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że sprawa została dostatecznie wyjaśniona, na podstawie art. 188 i art. 151 w zw. z art. 193 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę, o czym orzekł w pkt 2 wyroku.
W punkcie 1 wyroku orzeczono o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej zaistniałej w sentencji wyroku Sądu pierwszej instancji. W sentencji wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie omyłkowo wskazał jako datę wydania decyzji przez organ pierwszej instancji [...] września 2017 r. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, organ pierwszej instancji wydał decyzję [...] września 2020 r. Omyłka ta sprostowana została rozstrzygnięciem zawartym w punkcie 1 sentencji wyroku.
Sąd kasacyjny wyjaśnia, że w myśl art. 156 § 1 p.p.s.a. sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Dodatkowo zgodnie z art. 156 § 3 p.p.s.a., jeżeli sprawa toczy się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, Sąd ten może z urzędu sprostować wyrok pierwszej instancji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a., mając na uwadze charakter sprawy.
W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o przeprowadzenie rozprawy, stąd też rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.