Uzasadnienie
Pismem z dnia 26 stycznia 2006 r. pełnomocnik W. T. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w imieniu A. M., orzeczenie Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...], nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby.
Sąd I instancji w piśmie z dnia 24 marca 2006 r. wezwał W. T. do nadesłania – w terminie 7 dni – właściwego pełnomocnictwa do występowania w imieniu A. M. przed sądami administracyjnymi, pod rygorem odrzucenia skargi (wezwanie doręczone w dniu 6 kwietnia 2006 r. – dowód – zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy).
W dniu 12 kwietnia 2006 r. W. T. skierował do WSA w Warszawie pełnomocnictwo, z którego wynika, że został on upoważniony do reprezentowania A. M. w niniejszej sprawie przez żonę skarżącego – M. M. Postanowieniem z dnia 16 maja 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 374/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę A. M. na orzeczenie Komendanta Stołecznego Policji z dnia 7 grudnia 2005 r., nr 368/II/05 w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby.
W uzasadnieniu podano, iż w zakreślonym terminie 7 dni nie wykonano w sposób prawidłowy wezwania Sądu i nie uzupełniono braku formalnego skargi. W odpowiedzi na wezwanie WSA doręczone pełnomocnikowi strony 6 kwietnia 2006 r., W. T. złożył bowiem pełnomocnictwo, z którego wynika, że został on upoważniony do reprezentowania A. M. w niniejszej sprawie przez M. M. Sąd wskazał, iż w sytuacji, gdy M. M. jest małżonką A. M., należało do tego pełnomocnictwa dołączyć także pełnomocnictwo A. M., udzielone M. M., jako osobie działającej w jego imieniu, przy równoczesnym wskazaniu, że obejmuje ono także prawo udzielania dalszych pełnomocnictw.
Dodano, iż powyższa powinność dołączenia wskazanego pełnomocnictwa wynika z dyspozycji art. 35 § 1 i art. 37 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Nadesłanego pełnomocnictwa nie uznano za pełnomocnictwo skarżącego.
W skardze kasacyjnej na to postanowienie pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 49 § 1 i art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) poprzez odrzucenie skargi pomimo braku wezwania strony do uzupełnienia braku formalnego w postaci braku jej podpisu oraz art. 44 w zw. z art. 31 § 2 p.p.s.a., skutkujące odrzuceniem skargi bez wezwania strony do zatwierdzenia czynności, dokonanej przez osobę, nieposiadającą przymiotu pełnomocnika. Podniósł, iż zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Wskazał dalej, iż zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Skoro więc WSA nadesłanego pełnomocnictwa nie uznał za pełnomocnictwo skarżącego, to podpis na skardze powinien uznać za niebyły. Zaistniały stan faktyczny w świetle przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi, nie pozbawiał jednak skarżącego możliwości wniesienia skargi. W takiej sytuacji natomiast dla uznania skargi przez Sąd brakowało podpisu strony. W związku z tym Sąd powinien był wezwać skarżącego do uzupełnienia powołanego braku, czego jak wskazuje pełnomocnik, nie dokonał. Wskazano ponadto, iż stosownie do art. 31 § 2 p.p.s.a. sąd może dopuścić tymczasowo do czynności m.in. osobę niemającą należytego umocowania, z zastrzeżeniem że przed upływem wyznaczonego terminu braki będą uzupełnione, a czynności zatwierdzone przez powołaną do tego osobę oraz że zgodnie z art. 44 § 1 tejże samej ustawy sąd może dopuścić tymczasowo do podjęcia naglącej czynności osobę niemogącą przedstawić pełnomocnictwa.
Pełnomocnik strony podkreślił, iż po złożeniu pochodzącego od M. M. pełnomocnictwa, WSA nie dokonał żadnych czynności, zmierzających do ustalenia, czy M. M. miała prawo do reprezentacji męża i do udzielania dalszego pełnomocnictwa. Ponadto, jak wskazano, Sąd I instancji nie zwrócił się także do skarżącego czy zatwierdza czynność w postaci wniesienia skargi. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną brak było podstaw do odrzucenia skargi z uwagi na wadliwe pełnomocnictwo osoby, która ją sporządziła w imieniu skarżącego, gdyż w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji nie istnieje wymóg sporządzania skargi przez zawodowego pełnomocnika. Odwołano się w tym zakresie do stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, jakie zajął w wyroku z dnia 17 czerwca 2005 r. I FSK 20/05. Pełnomocnik skarżącego wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Zasadny jest bowiem zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie art. 49 § 1 i art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)
Stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi.
Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Jak wynika z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika.
Skoro w przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uznał za skutecznie udzielone, skierowanego do Sądu przez W. T. a pochodzącego od M. M. pełnomocnictwa, to podpis na skardze z dnia 26 stycznia 2006 r. powinien był uznać za niebyły.
Należy podnieść, iż taka sytuacja nie uniemożliwiała wniesienia skargi przez skarżącego – A. M. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z wyjątkiem skargi kasacyjnej, nie wprowadzają bowiem obowiązku działania przez pełnomocnika.
W powyższej sytuacji Sąd I instancji powinien był zatem wezwać skarżącego osobiście do usunięcia w wyznaczonym terminie braku formalnego, jakim było podpisanie skargi przez osobę, która nie mogła go reprezentować, pod rygorem odrzucenia skargi.
Jak wynika natomiast z analizy akt sprawy Sąd powyższego nie dokonał. Podnieść należy, iż za takie wezwanie nie można było uznać pisma z dnia 24 marca 2006 r., gdyż jako osobę do której skierowano przedmiotowe wskazano występującego w sprawie w charakterze pełnomocnika – W. T. Za usprawiedliwiony uznać także należy zarzut strony dotyczący przekroczenia dyspozycji art. 44 w zw. z art. 31 § 2 p.p.s.a
Stosownie do art. 31 § 2 p.p.s.a. sąd może dopuścić tymczasowo do czynności m.in. osobę niemającą należytego umocowania, z zastrzeżeniem że przed upływem wyznaczonego terminu braki będą uzupełnione, a czynności zatwierdzone przez powołaną do tego osobę
Zgodnie natomiast z art. 44 § 1 tejże samej ustawy sąd może dopuścić tymczasowo do podjęcia naglącej czynności osobę niemogącą przedstawić pełnomocnictwa.
Jak wynika z powyższego skuteczność prawna czynności procesowych dokonanych przez osobę, która nie może być pełnomocnikiem zależy od jej zatwierdzenia przez skarżącego.
Jakkolwiek więc brak należytej reprezentacji skarżącego stanowiłby przyczynę odrzucenia skargi, gdy brak ten nie zostanie uzupełniony, niemniej jednak w takim przypadku Sąd obowiązany był w pierwszej kolejności zapytać stronę czy potwierdza wniesienie skargi.
Powyższe stanowisko znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego zawartym w uchwałach z dnia 20 grudnia 1968 r. (III CZP 93/68) i z dnia 18 września 1992 r. (III CZP 112/92) oraz w orzecznictwie NSA (por. wyrok z dnia 17 czerwca 2005 r., sygn. akt I FSK 20/O5)
Należy wskazać, iż w przedmiotowej sprawie po przedstawieniu przywoływanego pełnomocnictwa Sąd I instancji nie zwrócił się do skarżącego czy zatwierdza czynność w postaci wniesienia skargi.
Wobec powyższych wywodów stwierdzić należy, iż w zaistniałym stanie faktycznym sprawy, wobec braku wezwania skarżącego do uzupełnienia w wyznaczonym terminie braku formalnego, jakim było podpisanie skargi przez skarżącego bądź potwierdzenie udzielonego dla M. M. pełnomocnictwa, z prawem udzielania dalszych pełnomocnictw, brak było podstaw do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
W takim stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.