Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 16 grudnia 2015 r. oddalił skargę J.M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z [...] stycznia 2015 r. w przedmiocie opróżnienia kwatery tymczasowej.
Wyrok ten został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Decyzją Komendanta Stołecznego Policji z [...] sierpnia 2003 r. J. M. została przydzielona kwatera tymczasowa nr [...] przy ul. [...] w W. o powierzchni użytkowej 42,52 m2, powierzchni mieszkalnej 27,85 m2 oraz o strukturze 2 pokoje i kuchnia. Upoważnionymi do zamieszkania w tej kwaterze zostali żona skarżącego M. M. i córka M. M. Wyrokiem z [...] 2007 r. Sądu Okręgowego [...] Wydział I Cywilny orzeczony został rozwód małżeństwa J. M. i M. M. J.M. z dniem [...] lutego 2011 r. przeszedł na emeryturę.
W dniu [...] września 2014 r. zostało wszczęte postępowanie o opróżnienie kwatery tymczasowej.
Decyzją z [...] listopada 2014 r. Komendant Stołeczny Policji, działając na podstawie art. 104 k.p.a. oraz § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania kwater tymczasowych przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. z 2013 r. poz. 1170), nakazał J. M., M. M. oraz M. M. opróżnienie i przekazanie w stanie wolnym przydzielonej kwatery tymczasowej wskazując, że skarżący został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] lutego 2011 r.
W odwołaniu od powyższej decyzji J. M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, wskazując, iż w wyniku działań organów państwowych pozostaje bez przydziału lokalu mieszkalnego. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła również M. M. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 1 k.p.a., art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687, ze zm.); § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ podkreślił, że prawo policjanta do lokalu mieszkalnego lub tymczasowej kwatery w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej nie może być rozumiane jako prawo całkowicie oderwane od praw i obowiązków wynikających z istoty stosunku służbowego policjanta, bowiem istotą tych uprawnień jest fakt, ażeby funkcjonariusz mieszkał w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej.
Tak rozumianemu uprawnieniu policjanta do lokalu mieszkalnego lub tymczasowej kwatery odpowiadają obowiązki organów Policji do zaspokojenia tego prawa. Organ podkreślił, że zgodnie z decyzją z [...] lipca 2003 r., wydaną z upoważnienia Prezydenta m. st. Warszawy o pozwoleniu na użytkowanie, budynki A i B, położone przy ul. [...] zostały przeznaczone do zamieszkania zbiorowego. Zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. 75, poz. 690), budynek zamieszkania zbiorowego przeznaczony jest tylko do okresowego pobytu ludzi, a wyjątkiem jest dom rencistów, dom zakonny i dom dziecka, gdzie w tym przypadku przewidziano możliwość stałego pobytu ludzi w takich budynkach. Jak sama nazwa wskazuje, tymczasowa kwatera służy zaspokajaniu tymczasowych potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza Policji na okres pełnienia służby, celem zaspokojenia obowiązków wynikających z istoty stosunków służbowych. Charakter lokali mieszkalnych ma na celu trwałe zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy, a lokale takie przeznaczone są do stałego pobytu ludzi.
Mając na uwadze powyższe, zdaniem organu, przydzielony skarżącemu lokal posiada status kwatery tymczasowej i tak też został on zakwalifikowany w decyzji o przydziale. Uwzględniając zatem fakt, że J. M. z dniem [...] lutego 2011 r. został zwolniony ze służby w Policji w związku z nabyciem uprawnień emerytalnych, organ stwierdził, że zgodnie z treścią cytowanego wyżej przepisu, istnieją przesłanki do wydania orzeczenia w przedmiocie opróżnienia przedmiotowej kwatery tymczasowej. Nadmieniono również, że krąg osób uprawnionych do lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów Policji został zawężony i wyczerpująco wymieniony w ustawie o Policji (funkcjonariusze, ich małżonkowie, wstępni i dzieci) oraz ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 53, poz. 214), której postanowienia w art. 29 ust. 1 i 2 dają prawo do zajmowania takich mieszkań emerytom i rencistom policyjnym oraz członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej oraz po zmarłych emerytach i rencistach.
Do mieszkań tych należy odpowiednio stosować przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Tym samym jeżeli skarżący oraz członkowie jego rodziny w rozumieniu art. 89 ustawy nie posiadają lokalu mieszkalnego, to w świetle cytowanego przepisu art. 88 ustawy pragmatycznej, posiada on prawo do ubiegania się o przydział lokalu mieszkalnego na zasadach określonych w przepisach rozporządzenia wykonawczego, tj. przydział lokalu mieszkalnego może nastąpić bez względu na czas oczekiwania na przydział, jeżeli policjant zajmuje tymczasową kwaterę w budynku przeznaczonym na cele służbowe lub znajdującym się na terenie obiektu zamkniętego (§ 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia).
Skargę na opisaną wyżej decyzję wniósł J.M.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę uznając, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Skoro bowiem skarżący zajmował kwaterę tymczasową i został zwolniony ze służby w Policji, to opróżnienie tej kwatery na mocy zaskarżonej decyzji było - zdaniem Sądu - zasadne.
Sąd podkreślił, że fakt, iż skarżący nie składał wniosku o przydział kwatery tymczasowej, lecz wniosek o lokal mieszkalny, był w nim zameldowany na stałe, podpisał umowę najmu i zawierał indywidualne umowy z dostawcami mediów, nie może świadczyć o tym, że w wyniku tego sporny lokal zmienił swój pierwotny charakter, tzn. niejako samoistnie zmienił się status kwatery tymczasowej na lokal mieszkalny. Sąd podkreślił, że skarżącemu nadal przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego. Uzupełniająco zaś podkreślił, że nadal nierozpoznany jest jego wniosek o przydział lokalu mieszkalnego z dnia [...] sierpnia 2002 r.
W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku J. M., reprezentowany przez adwokata, podniósł następujące zarzuty:
- 1. naruszenie § 10 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania kwater tymczasowych przeznaczonych dla policjantów, poprzez błędne przyjęcie, że na mocy decyzji Komendanta [...] Policji o przydziale kwatery tymczasowej J.M. - lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. skarżącemu została przydzielona kwatera tymczasowa, podczas gdy w rzeczywistości na mocy ww. decyzji zostało zrealizowane, zgodnie z wnioskiem skarżącego z dnia [...] sierpnia 2001 r. (powinno być: 2002 r.) jego uprawnienie do otrzymania lokalu mieszkalnego;
- 2. naruszenie § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania kwater tymczasowych przeznaczonych dla policjantów, poprzez nakazanie skarżącemu opróżnienie kwatery tymczasowej będącej de facto lokalem mieszkalnym, stosownie do przepisów regulujących opróżnienie kwatery tymczasowej.
Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji z [...] października 2015 r. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Przedstawiona w skardze kasacyjnej argumentacja w istocie zmierza do podważenia zasadności przyjętych przez organ konsekwencji zwolnienia skarżącego ze służby polegających na zobowiązaniu go do opróżnienia przydzielonej jako funkcjonariuszowi czynnemu kwatery tymczasowej, która w jego rozumieniu utraciła ten charakter stanowiąc lokal mieszkalny, do którego pozostaje uprawniony na zasadzie wynikającej z art. 29 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin.
Jednocześnie, jak sam autor skargi kasacyjnej przyznaje, lokal zajmowany przez skarżącego i jego rodzinę nie był kwaterą tymczasową, jaką w myśl art. 88 ust. 2 ustawy o Policji może otrzymać policjant w służbie przygotowawczej.
W myśl przywołanego w podstawach skargi kasacyjnej § 10 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów, na tymczasowe kwatery dla policjantów przeznacza się lokale mieszkalne, pokoje gościnne, pokoje w hotelu lub w bursie albo pomieszczenia mieszkalne usytuowane w budynkach przeznaczonych na cele służbowe lub na terenie obiektu zamkniętego, o należytym stanie technicznym i sanitarnym. Okoliczności faktyczne i prawne sprawy nie pozwalają uznać, że przyznane na rzecz skarżącego i jego rodziny uprawnienie dotyczyło lokalu mieszkalnego, a nie kwatery tymczasowej. Mieszkanie przydzielone skarżącemu na mocy decyzji Komendanta [...] Policji z [...] sierpnia 2003 r. miało charakter kwatery tymczasowej, co nie tylko zostało wyraźnie zaznaczone w tytule tej decyzji, ale również znajdowało oparcie w dokumentacji sprawy, w tym w wyjaśnieniach Zastępcy Prezydenta Miasta [...] określających specyfikę kompleksu, w jakim jest zlokalizowana zajmowana przez skarżącego kwatera.
Z faktu, iż skarżący wnioskiem z [...] sierpnia 2002 r. ubiegał się o uzyskanie uprawnienia do lokalu mieszkalnego nie sposób wyprowadzić, że przydział ten został w całości, zgodnie z wnioskiem zrealizowany, a co za tym idzie - doszło w istocie do przydziału lokalu mieszkalnego. O statusie lokalu oraz o uprawnieniu do jego zajmowania, nie może bowiem świadczyć wniosek funkcjonariusza, ile jego rzeczywista realizacja wynikająca z decyzji przydziałowej podyktowana była w dużej mierze możliwościami, jakimi dysponował organ. Nie zmienia powyższego powoływany w skardze kasacyjnej argument o spełnianiu przez skarżącego ustawowych przesłanek do uzyskania uprawnienia do lokalu mieszkalnego.
W tym stanie sprawy wskazane powyżej okoliczności uzasadniały wystąpienie przez organ z nakazem opróżnienia kwatery tymczasowej. Jak bowiem stanowi § 13 pkt 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów, opróżnienie tymczasowej kwatery następuje w przypadku zwolnienia policjanta ze służby albo przeniesienia do służby w innej miejscowości. Zastosowanie tego przepisu przez organ uzasadniało zajmowanie kwatery tymczasowej przy jednoczesnym wystąpieniu przesłanki zwolnienia skarżącego ze służby, co miało miejsce w związku ze skorzystaniem przez policjanta z uprawnień emerytalnych.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, nie znajdując usprawiedliwienia dla podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów, na mocy art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm.), orzekł jak w sentencji.