Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 maja 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 227/09 oddalił skargę K.B. i Z.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Z. i K. małżonkowie B. złożyli w dniu [...] czerwca 2007 r. wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej oznaczonej numerem działki [...], w miejscowości Z., dla której prowadzona jest księga wieczysta KW nr [...] przez Sąd Rejonowy w Płońsku IV Wydział Ksiąg Wieczystych.
Wójt Gminy Z. decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. Nr [...], orzekł o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego K. i Z.B. do działki nr [...] o pow. 0,6100 ha położonej w Z. w prawo własności i ustalił opłatę z tytułu przekształcenia na kwotę 50.237,00 zł., tj. bez zastosowania bonifikaty w wysokości 90%.
W uzasadnieniu decyzji podał, że w dniu 13 maja 2008 r. wszedł w życie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miejscowości Z. uchwalony Uchwałą Rady Gminy Z. Nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości Z., gmina Z., powiat płoński, województwo mazowieckie (Dz. Urz. Woj. Maz. z dnia 12 kwietnia 2008 r., Nr 50, poz. 1787) z którego wynika, iż działka oznaczona numerem [...] położona jest na terenie usług i zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej oznaczonym symbolem UMW.
Wskazał, że wyceny wartości nieruchomości jako przedmiotu użytkowania wieczystego oraz jako prawa własności dokonał rzeczoznawca majątkowy B.G., który w operacie szacunkowym z dnia [...] kwietnia 2008 r. określił wartość przedmiotowej nieruchomości jako przedmiotu prawa własności na kwotę 1.435.533,00 zł i wartość prawa użytkowania wieczystego na kwotę 93.296,00 zł. A zatem opłata stanowiąca różnicę pomiędzy wartością nieruchomości jako prawa własności i wartością prawa użytkowania wieczystego wyniosła 50. 237,00 zł.
Wyjaśnił, że wartość prawa użytkowania wieczystego działki [...] obliczona została przez rzeczoznawcę majątkowego według zasad określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004 r. Nr 207, poz. 2109). Pismem z dnia 19 kwietnia 2008 r. Z.B. i K.B. zostali powiadomieni o możliwości zapoznania się z dowodami i materiałami dotyczącymi prowadzonego postępowania administracyjnego, lecz nie zgłosili żadnych uwag do zgromadzonego materiału dowodowego w tym wyceny rzeczoznawcy majątkowego.
Wójt Gminy Z. zauważył, iż w sprawie istnieje możliwość udzielenia bonifikaty i pismem z dnia 1 września 2008 r. działając na podstawie 4 ust. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2005 roku Nr 175. poz. 1459 ze zm.), zwrócił się do wnioskodawców o wypełnienie oświadczenia o stanie majątkowym, w celu wyliczenia dochodu miesięcznego na jednego członka rodziny w gospodarstwie domowym wraz z dokumentami potwierdzającymi osiągane dochody.
W odpowiedzi na ww. pismo Z.B. i K.B. wskazali, że "informacje niezbędne do udzielenia bonifikaty są dostępne w Urzędzie Gminy, co niewykwalifikowani pracownicy powinni sprawdzić w Urzędzie Gminy".
Następnie, Wójt Gminy Z. zwrócił się do Urzędu Skarbowego w P. oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w P. o udzielenie informacji o wysokości dochodu wnioskodawców.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych poinformował, że nie może udzielić żądanych informacji, gdyż Wójt Gminy nie znajduje się w kręgu podmiotów, którym te dane mogą być udostępnione. Natomiast Naczelnik Urzędu Skarbowego poinformował, że nie odnotowano zeznania podatkowego wnioskodawców za rok 2007.
Z tych względów Wójt Gminy Z. uznał, że brak tych informacji uniemożliwia mu ustalenie miesięcznego dochodu skarżących, i nie pozwala na udzielenia 90% bonifikaty.
Odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. wnieśli K.B. i Z.B. Wyjaśnili, iż w dniu [...] lipca 2008 r. składali w Urzędzie Gminy Z. zaświadczenie o dochodach w celu uzyskania zasiłku rodzinnego na dzieci, a zatem ich dochody ich powinny być organowi znane. Ponadto podnieśli, iż ich zdaniem zawarty w punkcie 4 zaskarżonej decyzji warunek o ustanowieniu hipoteki przymusowej na nieruchomości objętej przekształceniem prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w przypadku nie uiszczenia opłaty w określonym terminie jest bezprawny.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy.
W uzasadnieniu decyzji podało, że opłata z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności została ustalona zgodnie z art. 4 ust. 1 i ust. 2 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w zw. z art. 67 ust. 1 i art. 69 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Wyjaśniło, że skoro zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miejscowości Z. gm. Z. (uchwała Rady Gminy Z. z dnia [...] grudnia 2007r. Nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości Z., gmina Z.i, powiat płoński, województwo mazowieckie) objęta wnioskiem o przekształcenie nieruchomość położona jest na obszarze oznaczonym symbolem UMW – teren usług oraz zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, to uprawnione było zastosowanie ewentualnej bonifikaty w opłacie w wysokości 90%, gdyż objęta przekształceniem nieruchomość jest przeznaczona pod zabudowę na cele mieszkaniowe.
Jednakże wobec braku danych na temat dochodu miesięcznego na jednego członka rodziny w gospodarstwie domowym wnioskodawców, organ pierwszej instancji nie mógł ustalić, czy nie przekracza on przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej za ostatnie półrocze roku poprzedzającego rok, w którym wystąpiono z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości ogłoszonego przez Prezesa GUS, co jest warunkiem niezbędnym do ustalenia ewentualnej bonifikaty w wysokości 90% od przedmiotowej opłaty.
W ocenie organu odwoławczego dla powyższych celów uznać należy za niewystarczające dane zawarte w zaświadczeniu z dnia 31 lipca 2008 r. o dochodach z gospodarstwa rolnego wyliczonego według 1 ha przeliczeniowego w 2006 r.
Poza tym, organ odwoławczy wyjaśnił, że ustanowienie przymusowej hipoteki, jest unormowaniem wynikającym z ustawy, tj. z przepisu art. 4 ust. 6 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, zgodnie z którym wierzytelność z tytułu opłaty za przekształcenie prawa, podlega zabezpieczeniu hipoteką przymusową na nieruchomości objętej przekształceniem prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, a podstawą wpisu hipoteki jest ostateczna decyzja o przekształceniu.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi K.B. i Z.B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wskazali, że na wniosek Wójta Gminy Z. swój miesięczny dochód udokumentowali.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W uzasadnieniu wyroku podał, że w rozpoznawanej sprawie niesporne jest, iż wszystkie przesłanki wynikające z przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459), które uprawniały do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości skarżących w prawo własności, zostały spełnione.
Natomiast istota problemu sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy organ administracji zasadnie odmówił skarżącym udzielenia bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.
Sąd pierwszej instancji wskazując na treść art. 4 ust. 8 ww. ustawy stwierdził, że organ musi ustalić ile wynosi miesięczny dochód na jednego członka rodziny w gospodarstwie domowym osób ubiegających się o zastosowanie bonifikaty. Natomiast osoba występująca z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego, aby je uzyskać, musi złożyć oświadczenie o wysokości dochodu, podając dodatkowo osoby stanowiące rodzinę pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym. Informacją o dochodach na potrzeby niniejszego postępowania nie jest natomiast zaświadczenie z dnia 31 lipca 2007 r. o dochodzie wyliczonym zgodnie z obwieszczeniem Prezesa GUS w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego. Tego rodzaju zaświadczenie jest wydawane dla potrzeb ustawy o pomocy społecznej i nie wynika z niego jaki faktycznie dochód uzyskują skarżący. Przepis art. 4 ust. 8 powołanej ustawy wymaga bowiem ustalenia konkretnego, faktycznego dochodu na jednego członka rodziny.
W ocenie Sądu pierwszej instancji w tej sprawie organ administracji publicznej w celu ustalenia dochodu skarżących dopełnił wszelkich niezbędnych czynności i nie można obarczać go odpowiedzialnością, za brak ustaleń odnośnie dochodu skarżących.
Ponadto stwierdził, że sporządzony w dniu 10 kwietnia 2008 r. przez rzeczoznawcę majątkowego B.G. operat szacunkowy, w sposób wyczerpujący, logiczny i przekonujący wyjaśnił, jakie metody wyliczenia wartości nieruchomości zostały zastosowane oraz z jakiego powodu określając wartość rynkową nieruchomości jako przedmiotu prawa użytkowania wieczystego zastosował iloczyn wartości nieruchomości i współczynnik korygujący. A zatem skoro dokonana wycena nieruchomości jest prawidłowa, to przedmiotowa sprawa została dokładnie i rzetelnie wyjaśniona, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej: P.p.s.a., skargę oddalił.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego K.B. i Z.B. reprezentowani przez adwokata i zaskarżając go w całości zarzucili:
- 1. naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 4 ust. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności (Dz. U. Nr 175, poz. 1459 ze zm.) przez błędną wykładnię tego przepisu, polegająca na uznaniu, że osoba występująca z żądaniem przekształcenia użytkowania wieczystego, aby uzyskać bonifikatę, musi złożyć oświadczenie o wysokości dochodu, podając dodatkowo osoby stanowiące rodzinę pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym, podczas gdy treść tegoż przepisu nie daje dostatecznych podstaw do wyprowadzenia z niego obowiązku złożenia wspomnianego oświadczenia przez osobę ubiegająca się o uzyskanie bonifikaty.
- 2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy art. 3 § 1 i § 2 pkt 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 P.p.s.a., polegające na nieuwzględnieniu skargi mimo naruszenia przez organy administracji publicznej przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – wobec niedostrzeżenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że zaskarżona do tego sądu decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. i utrzymana nią w mocy decyzja Wójta Gminy Z. zapadły z naruszeniem art. 9 K.p.a. polegającym na braku należytego poinformowania skarżących o negatywnych dla nich konsekwencjach prawnych nieprzedłożenia Wójtowi Gminy Z. oświadczenia na temat okoliczności wymienionych w art. 4 ust. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459 ze zm.), przez co doszło również do naruszenia art. 8 K.p.a.;
Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego podano, że dla wykazania okoliczności uzasadniających zastosowanie bonifikaty, o której mowa w art. 4 ust. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459 ze zm.) nie jest konieczne złożenie przez stronę wspomnianego oświadczenia. Wprawdzie organ musi ustalić ile wynosi miesięczny dochód na jednego członka rodziny w gospodarstwie domowym osób ubiegających się o zastosowanie bonifikaty, to jednak z uwagi na fakt, iż ww. przepis ma charakter wyłącznie materialnoprawny i nie reguluje kwestii proceduralnych, brak jest podstaw do wyprowadzenia z niego bezwzględnego obowiązku złożenia stosownego oświadczenia. A zatem niezasadnym jest uzależnienie przyznania przedmiotowej bonifikaty od spełnienia takiego wymogu, jeżeli nie wynika on z przepisu prawa.
Z kolei, uzasadniając zarzut naruszenia art. 9 K.p.a. podano, że co prawda skarżący nie przedłożyli wspomnianego oświadczenia, to jednak nie byli oni świadomi, iż konsekwencją prawną takiego zaniechania będzie niemożność skorzystania z bonifikaty zagwarantowanej przepisem art. 4 ust. 8 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Nie zostali oni bowiem przez organ poinformowani o tych negatywnych dla nich konsekwencjach i byli przekonani o możliwości ustalenia przez Wójta Gminy Z. ich stanu majątkowego na podstawie posiadanych przez niego informacji.
W związku z powyższym, autor skargi kasacyjnej stwierdził, że skoro art. 9 K.p.a., statuujący zasadę udzielania stronom informacji faktycznej i prawnej nakłada na organ obowiązek informowania strony i to niezależnie od tego, czy jest ona osobą fizyczną czy prawną, o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania, to niespełnienie tego obowiązku mogło mieć wpływ na wynik sprawy i stanowi wystarczającą podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. W ocenie skarżących obowiązkiem organu pierwszej instancji było udzielenie im niezbędnego wyjaśnienia co do treści art. 4 ust. 8 omawianej ustawy oraz udzielenie wskazówek, jak należy postąpić w danej sytuacji, aby uniknąć szkody. Jednakże w tej sprawie Sąd pierwszej instancji naruszenia art. 9 K.p.a. nie dostrzegł.
Zdaniem autora skargi kasacyjnej negatywne konsekwencje poniesione przez skarżących na skutek nieznajomości prawa i na skutek nieprzedłożenia oświadczenia o wysokości dochodu i osobach stanowiących rodzinę pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, są niewspółmierne do ich uchybienia. Narusza to wyrażoną w art. 8 K.p.a. zasadę zaufania obywateli do organów państwa, nakładającą na organy administracji publicznej obowiązek praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania, który wyraża się w dokładnym zbadaniu okoliczności sprawy, ustosunkowaniu się do żądań stron oraz uwzględnieniu w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli.
Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosło o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu odpowiedzi podało, że skoro udziela się bonifikaty osobie fizycznej, której dochód miesięczny na jednego członka rodziny w gospodarstwie domowym nie przekracza przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej za ostatnie półrocze roku poprzedzającego rok, w którym wystąpiono z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów, a udzielenie owej bonifikaty następuje na wniosek, to jest ona zobowiązana łącznie z w/w wnioskiem przedstawić dowody i informacje stwierdzające, że bonifikata ma w stosunku do niej zastosowanie. Zasadność takiego żądania wynika pośrednio z faktu, iż dochodzi do uszczuplenia majątku chronionego zarówno art. 43 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2005 r. Nr 249, poz. 2104 ze zm.), jak i art. 50 i art. 60 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.).
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 3 § 1 i § 2 pkt 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit, c i art. 151 P.p.s.a., stwierdziło, iż jest on niezasadny, albowiem organy administracji nie naruszyły art. 8 i 9 K.p.a., gdyż wielokrotnie informowały skarżących o konieczności złożenia odpowiednich dokumentów i oświadczeń niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym także o tym, że bez złożenia przez nich stosownego oświadczenia nie będzie podstaw do ewentualnego udzielenia 90% bonifikaty w przedmiotowej opłacie.
Wójt Gminy Załuski w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie, podnosząc, iż w przedmiotowym postępowaniu nie doszło do naruszenia art. 4 ust. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459 ze zm.) oraz art. 8 i 9 K.p.a.
Potrzeba złożenia ww. oświadczenia związana jest z możliwością zastosowania 90% bonifikaty w opłacie z tytułu przekształcenia prawa, o której mowa w art. 4 ust. 8 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Obowiązek złożenia wyżej wymienionego oświadczenia wyraźnie wynika z dyspozycji powołanego przepisu, gdyż organ nie ma żadnych możliwości prawnych i faktycznych ustalenia dochodu skarżących bez współdziałania z ich strony.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki określa § 2 art. 183 tej ustawy.
W rozpoznawanej sprawie przesłanki te nie występują i mogła być ona rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.
W skardze kasacyjnej wskazano obie podstawy określone w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. W takiej sytuacji w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegał zarzut naruszenia przepisów postępowania ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego.
Oceniając zarzut naruszenia przepisów postępowania art. 3 § 1 i § 2 pkt 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ i art. 151 P.p.s.a. stwierdzić należy, iż jest on niezasadny.
Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naruszenie przepisów postępowania może polegać w szczególności na niedopełnieniu wynikających z tych przepisów obowiązków organu lub uniemożliwienie stronie skorzystania z przysługujących jej uprawnień procesowych albo błędnej wykładni tych przepisów. Warunkiem uwzględnienia skargi z tego powodu jest ustalenie, że stwierdzone naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że Sąd uchylając decyzję na tej podstawie będzie musiał wykazać, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie najprawdopodobniej byłoby inne.
Natomiast art. 151 P.p.s.a. stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala. Skarga podlega oddaleniu, jeżeli zaskarżonemu aktowi lub czynności nie można postawić zarzutu naruszenia prawa zarówno procesowego, jak i materialnego. Tym samym Sąd skargę oddali, jeżeli przeprowadzone postępowanie rozpoznawcze przy braku związania granicami skargi wykaże nieistnienie naruszenia prawa w działalności organu administracji, której skarga dotyczy, albo wyłącznie takie uchybienie przepisom obowiązującego prawa, które nie daje podstaw do uwzględnienia skargi. W szczególności będą to naruszenia prawa niemające lub niemogące mieć wpływu na wynik sprawy, jeżeli jednocześnie nie stanowią one podstawy do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut naruszenia powołanych przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nietrafny.
Zasady rządzące postępowaniem administracyjnym stanowią w art. 9 K.p.a., że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego.
Organy czuwając nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Natomiast zgodnie z art. 8 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowania w taki sposób aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli.
W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że organ administracji publicznej wobec braku działania skarżących, z urzędu przeprowadził szczegółowe postępowanie wyjaśniające w celu zastosowania 90% bonifikaty od opłaty wynikającej z art. 4 ust. 8 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności i nie można obarczać go winą za brak ustaleń dotyczących dochodu skarżących.
Ponadto z akt sprawy wynika, że skarżący składając wniosek o udzielenie bonifikaty wiedzieli, że warunkiem jej udzielenia jest ustalenie ich dochodu. Przy piśmie z dnia 1 września 2008 r. otrzymali do wypełnienia w terminie 14 dni od doręczenia stosowne oświadczenie o stanie majątkowym lecz odmówili jego wypełnienia (k 115-117 akt).
Dodatkowo wskazać należy, iż w aktach sprawy znajduje się otrzymane przez skarżących postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] października 2008 r. sygn. akt [...] wydane na skutek złożonego przez nich zażalenia na bezczynność Wójta Gminy Z., które wprawdzie uznano za niezasadne, to jednak w jego uzasadnieniu stwierdzono, że "O ile strony nie złożą w wymaganym terminie oświadczenia majątkowego znaczyć to będzie tylko tyle, że Wójt Gminy Z. wyda stosowną decyzję, ale nie mając wiedzy na temat dochodu miesięcznego wnioskodawców nie będzie miał podstaw do ewentualnego udzielenia 90% bonifikaty w opłacie".
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że w tej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że organy administracji naruszyły art. 9 K.p.a., gdyż nie poinformowały skarżących o konsekwencjach niezłożenia oświadczenia o dochodach w terminie, albowiem mieli oni pełną świadomość następstw swego zaniechania. Bezpodstawny jest zatem również zarzut naruszenia art. 8 K.p.a. i wywodzonej z niego zasady pogłębienia zaufania obywateli do organów Państwa.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 4 ust. 8 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Przepis ten stanowi, że osobie fizycznej, której dochód miesięczny na jednego członka rodziny w gospodarstwie domowym nie przekracza przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej za ostatnie półrocze roku poprzedzającego rok, w którym wystąpiono z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów, organ właściwy do wydania decyzji udziela na jej wniosek 90% bonifikaty od opłaty, o której mowa w ust. 1, jeżeli nieruchomość jest zabudowana na cele mieszkaniowe albo przeznaczona pod tego rodzaju zabudowę.
Analiza tego przepisu wskazuje, że warunkiem udzielenia przedmiotowej bonifikaty osobie fizycznej jest złożenie przez nią wniosku i spełnienie kryterium dochodowego. Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej zauważyć należy iż nieokreślenie w przepisie sposobu udowodnienia tej okoliczności nie oznacza, że Sąd pierwszej instancji stwierdzając konieczność złożenia przez wnioskującego o bonifikatę oświadczenia o wysokości dochodu i podania osób stanowiących rodzinę pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym dokonał błędnej wykładni cytowanego przepisu. Organ administracji publicznej mógł bowiem ustalić dochód jedynie poprzez oświadczenie złożone przez osobę ubiegająca się o uzyskanie bonifikaty. W tej sprawie Wójt Gminy Z. próbował bezskutecznie ustalić dochód skarżących poprzez informację uzyskaną od Urzędu Skarbowego i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną oddalił. Nie uwzględnił również wniosku Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. zawartego w odpowiedzi na skargę kasacyjną o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, albowiem § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a-c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U Nr 163, poz. 1349 ze zm.) przewiduje odpowiednie stawki bądź za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, bądź za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Za inne czynności radcy prawnego podejmowane w tym stadium postępowania sądowego, powołany przepis rozporządzenia nie ustala stawek minimalnych.
Oznacza to, że w wypadku owych innych czynności radcy prawnego np. sporządzenia odpowiedzi na skargę kasacyjną brak jest normatywnej podstawy do określenia niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego w sposób określony w art. 205 § 2 i § 3 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.