Uzasadnienie
Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 3 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Bd 591/11, na podstawie art. 60 w związku z art. 161 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd umorzył postępowanie sądowe, na skutek cofnięcia przez S.D. skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Włocławku z dnia [...] kwietnia 2011 r., Nr [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości.
Pismem z dnia [...] października 2012 r. S. D. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego wskazanym wyżej postanowieniem tegoż Sądu z dnia 3 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Bd 591/11, umarzającym postępowanie.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 18 stycznia 2013 r. wezwano skarżącego do wskazania na jakiej podstawie prawnej opiera skargę o wznowienie postępowania, a także do wskazania, kiedy dowiedział się o istnieniu okoliczności uzasadniającej wznowienie postępowania – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.
W odpowiedzi na to wezwanie skarżący wskazał, że podstawą prawną jego skargi jest "powszechne obligatoryjne prawo dostępu do drogi publicznej z działek powstałych decyzją Wójta Gminy Fabianki z dnia [...] sierpnia 1990 r.", a skargę wniósł w świetle "nowych dowodów" złej woli organów w tej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 4 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 1211/12, odrzucił skargę o wznowienie postępowania wskazując, że pomimo wezwania skarżący nie wykazał, że skarga o wznowienie jest wniesiona w terminie i że opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Sąd uznał zatem, że nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 280 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Od tego postanowienia działający przez profesjonalnego pełnomocnika S.D. złożył skargę kasacyjną wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 w związku z art. 271 pkt 2 i art. 273 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 12668 ze zm.), polegające na przyjęciu, iż skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi o wznowienie postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że skarżący nie będąc prawnikiem udzielił Sądowi wyjaśnień tak, jak potrafił. Podniesiono, ze gdyby treść wezwania została sformułowana w potocznym języku, powszechnie zrozumiałym dla przeciętnego obywatela, to skarżący prawdopodobnie udzieliłby precyzyjniejszych wyjaśnień Sądowi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
W pierwszej kolejności podnieść należy, że skarżący jako podstawę skargi kasacyjnej powołał ustawę z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, która nie miała zastosowania w niniejszej sprawie. Ponadto ustawa ta nie zawiera art. 273, kończy się na art.
50. Jednakże wskazane numery konkretnych artykułów i charakter niniejszej sprawy, jak również uzasadnienie skargi kasacyjnej pozwoliły Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu dojść do wniosku, że skarżącemu chodziło u przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a nie o ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że powstałe uchybienie nie miało wpływu na możliwość rozpoznania niniejszej skargi kasacyjnej.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 273 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Podkreślić przy tym należy, że sformułowanie "wykrycie" określone w tym przepisie odnosi się do okoliczności faktycznych lub środków dowodowych nieujawnionych w poprzednim postępowaniu i wówczas nieujawnionych z tego powodu, że nie były znane stronom. Oznacza to, że środek dowodowy, który powstał po uprawomocnieniu się orzeczenia nie stanowi podstawy wznowienia postępowania.
Tym samym późniejsze wykrycie prawomocnego orzeczenia dotyczącego tego samego stosunku prawnego stanowi podstawę wznowienia postępowania wówczas, gdy orzeczenie to zostało wydane i uprawomocniło się przed zakończeniem postępowania we wznawianej sprawie.
Stosownie zaś do art. 277 powołanej ustawy, skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy.
W myśl art. 280 powołanej ustawy, na posiedzeniu niejawnym sąd bada, czy skargę o wznowienie postępowania wniesiono w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Jak wyraźnie stanowi art. 280 § 1 zd. 2: "W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Na żądanie sądu zgłaszający skargę o wznowienie postępowania obowiązany jest uprawdopodobnić okoliczności stwierdzające zachowanie terminu lub dopuszczalność wznowienia.
Powyższa regulacja oznacza, że przesłanki wznowienia postępowania muszą być spełnione łącznie, a niespełnienie jednej z nich oznacza, że sąd jest obowiązany do odrzucenia tejże skargi. Podkreślić przy tym należy, że badanie dopuszczalności skargi o wznowienie nie jest badaniem zasadności skargi, a jedynie badaniem warunków umożliwiających rozpatrywanie samej skargi. Na tym etapie sąd nie bada trafności powołanych podstaw wznowienia postępowania, a tylko fakt ich powołania.
W niniejszej sprawie skarżący został wezwany przez Sąd pierwszej instancji do wskazania, na jakiej podstawie prawnej opiera skargę o wznowienie postępowania oraz o wskazanie kiedy dowiedział się o istnieniu okoliczności uzasadniającej wznowienie postępowania. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej – w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – wezwanie to jest jasne i czytelne.
W odpowiedzi skarżący powołał nowe – w jego ocenie – dowody w sprawie, nie wskazał jednakże okoliczności na potwierdzenie zachowania trzymiesięcznego terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania określonego w art. 277 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Niespełnienie zaś tej przesłanki obligowało Sąd pierwszej instancji do odrzucenia skargi o wznowienie postępowania.
Wobec tego uznać należy, że zarzuty skargi kasacyjnej nie mają usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji o odrzucające skargę o wznowienie postępowania nie narusza przepisów obowiązującego prawa.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 182 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił, jak w sentencji.