Uzasadnienie
Pismem z dnia 20 sierpnia 2014 r. K.Ż. zwróciła się do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Śląski Oddział Regionalny Biuro w Będzinie – w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej – o udostępnienie informacji z Systemu Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt bądź też z innych dokumentów będących w posiadaniu organu o wymienionych poprzez podanie numerów 80 zwierzętach (bydło) w następującym zakresie:
- 1) czy dane zwierzę żyje czy nie żyje,
- 2) w przypadku zwierząt które nie żyją – wskazanie czy padło czy też zostało poddane ubojowi, ewentualnie innego sposób zgonu,
- 3) W przypadku zwierząt, które nie żyją, proszę o wskazanie daty padnięcia bądź uboju bądź innego sposobu zgonu.
Pismem z dnia 10 września 2014 r. Śląski Oddział Regionalny Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie w odpowiedzi na wniosek informuje, że powyższe informacje nie stanowią informacji publicznej. Wskazał, że wnioskowane informacje są informacjami prywatnymi właściciela zwierząt i jako takie nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Pismem z dnia 22 września 2014 r. skarżąca K.Ż. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę bezczynność organu – Dyrektora Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej organ) w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia 20 sierpnia 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej. Organowi zarzuciła naruszenie art. 1 ust. 1, art. 2, art. 6 ust. 1, art. 7 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1 oraz art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Wniosła o zobowiązanie organu do udostępnienia żądanych informacji i zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że zgodnie z art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Pismo organu z dnia 10 września 2104 r. z całą pewności decyzją administracyjną odmawiającą udzielania żądanej informacji nie jest, w związku z czym uznać należy, że sprawa nie została załatwiona w sposób prawidłowy. Skarżąca podniosła, że organ żądanymi do udostępnienia informacjami dysponuje, gdyż prowadzenie Systemu Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt jest zadaniem tegoż organu – na podstawie art. 4 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, a nadto żądana informacja na charakter informacji publicznej w rozumieniu art. 61 Konstytucji RP jak również przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Podniosła, że pytania zawarte we wniosku były jasno i czytelnie sformułowane, a odpowiedź na nie wynika z prowadzonych przez organ systemów rejestracyjnych i posiadanych dokumentów, a nadto żądane informacje nie wymagają przetworzenia.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko, iż żądanie objęte wnioskiem skarżącej nie stanowi informacji publicznej, albowiem wnioskowane informacje są informacjami prywatnymi właściciela zwierząt i jako takie nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 15 stycznia 2015 r. o sygn. akt IV SAB/Gl 162/14 zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącej z dnia 20 sierpnia 2014 r. Ponadto stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji informacje, o które zwróciła się do organu strona skarżąca stanowią informację publiczną i ich udostępnianie poddane zastało reżimowi u.d.i.p. Podniósł on, że żądane przez stronę skarżącą informacje – jak wynika z art. 4 i dalszych przepisów ustawy z dnia 4 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt – są w posiadaniu organu. Co więcej, strona skarżąca w żadnym momencie nie wnosi nawet o jakąkolwiek identyfikację właściciela zwierzęcia poprzez podanie jakichkolwiek jego danych osobowych. Zatem w sytuacji, w której jakiś podmiot wnioskuje o udostępnienie informacji publicznej, której dysponentem jest dany organ to wniosek taki winien zostać rozpoznany wobec czego należy wydać stosowną decyzję administracyjną lub inny akt na podstawie przepisów u.d.i.p.
Stąd też, w rozpoznawanej sprawie Sąd przyjął, że organ jako podmiot dysponujący informacjami objętymi wnioskiem zobligowany był go rozpoznać zgodnie z przepisami wskazanej ustawy.
Zdaniem WSA w Gliwicach w niniejszej sprawie organ, pomimo, że pozornie prowadził postępowanie, w rzeczywistości dopuścił się zwłoki w rozpoznaniu sprawy. Prowadził bowiem korespondencję ze stroną postępowania, z której wynikało, że objęta żądaniem informacja nie stanowi informacji publicznej. Działania podejmowane były w granicach ustawy, jednakże organ błędnie ocenił charakter informacji o których udostępnienie zwrócił się wnioskodawca. W żadnym wypadku nie było podstaw, zdaniem Sądu pierwszej instancji, do załatwiania sprawy w formie zwykłego pisma, które w związku ze swoim charakterem nie mogłoby zostać poddane kontroli sądowej, zatem słusznie wnioskodawca wystąpił ze skargą na bezczynność organu.
Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że organ odmawiając udzielenia informacji publicznej w formie zwykłego pisma nie zastosował w sprawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie rozpoznał wniosku strony skarżącej o udzielenie informacji w wymaganym terminie. Organ pozostawał więc w zwłoce dlatego Sąd zobowiązał go do załatwienia wniosku strony skarżącej bądź poprzez udzielenie stosownej informacji, czy też odniesienie się do niego w formie czynności materialno-technicznej, bądź wydanie decyzji odmownej, zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p., co umożliwi stronie wykorzystanie środków prawnych pozwalających zweryfikować wydane rozstrzygnięcie, łącznie z prawem wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Dyrektor Śląskiego Oddziału Regionalnego Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie. Postawił w niej zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 1 w zw. z art. 6 u.d.i.p. przez mylne przyjęcie, że informacją publiczną jest informacja o zwierzętach (bydle) w zakresie wniosku skarżącej, podczas gdy wskazane informacje nie są informacją publiczną w rozumieniu tej ustawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podał, że jego zdaniem zakres żądania wniosku o informację z dnia 20 sierpnia 2014 r. odnosi się do informacji quasi-prywatnych, a jedynie będących w posiadaniu organu. Skarżący kasacyjnie powołał się, że tam gdzie informacja dotyczy sfery prywatnej niezwiązanej z działalnością państwa, nawet jeśli znajduje się w aktach postępowania prowadzonego przez organ publiczny, nie można udzielić informacji publicznej (Dostęp do informacji publicznej, red. P. Szustakiewicz, Warszawa 2014, s. 43). Zaznaczył, że pytanie o zwierzęta w sprawie nie dotyczy sprawy publicznej, lecz prywatnej materii.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w art. 183 § 2 p.p.s.a. Ponieważ żadna z nich nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, zakres jej rozpoznania określony został zarzutami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna zawiera zarzut naruszenia art. 1 w zw. z art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Zarzut ten uznać należy uznać za usprawiedliwiony, choć warto wskazać, że przywołane w skardze kasacyjnej normy mają po kilka jednostek redakcyjnych, a skarżący nie określił, które z nich doznały naruszenia.
Art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej stanowi, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w tej ustawie.
Sąd I instancji, na s. 4 uzasadnienia przedstawiając, trafnie zresztą, poglądy orzecznictwa sądów administracyjnych na temat definicji pojęcia "informacji publicznej" zakończył swoje rozważania stwierdzeniem, iż nie ulega wątpliwości, że informacje o które zwróciła się skarżąca stanowią informacje publiczną i ich udostępnienie poddane zostało reżimowi ustawy o dostępie do informacji publicznej. Tymczasem brak jest odniesienia wspomnianych powyżej rozważań i wniosków do stanu faktycznego w konkretnej sprawie będącej przedmiotem orzekania i wyrokowania poddanego kontroli instancyjnej. Skarżąca podała 80 numerów identyfikacyjnych określonych zwierząt (bydła) i domagała się wskazania czy zwierzęta te żyją, a jeśli nie jaka była przyczyna (ubój czy padnięcie) oraz data zgonu.
Informacje te, same w sobie, nie dotyczą "sprawy publicznej" w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. nie są bowiem istotne dla jakiejś społeczności czy grupy obywateli, nie dotyczą interesów wspólnoty ani też fakt ich uzyskania i rozpowszechnienia nie wpłynie na poprawę działalności organów informacje te posiadających. Natomiast można zgodzić się z twierdzeniem, że informacją publiczną zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f/ u.d.i.p. są rejestry zwierząt gospodarskich prowadzone przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Agencja zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz.U. z 2015 r. poz. 1172) prowadzi rejestr zwierząt gospodarskich oznakowanych w systemie informatycznym.
Posiadacz zwierzęcia gospodarskiego zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy zgłasza kierownikowi biura informacje określone w art. 7 ust. 1 tiret drugie rozporządzenia Nr 1760/2000 w terminie 7 dni – w przypadku bydła. Przywołane unormowanie rozporządzenia (WE) Nr 1760/2000 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 lipca 2000 r. zobowiązuje hodowców bydła do zgłaszania właściwym władzom m.in. wszelkich urodzin i śmierci zwierząt z hodowli wraz z datami tych zdarzeń.
Tak więc Agencja jest w posiadaniu rejestru będącego informacją publiczną a rejestr ten zawiera dane wskazane we wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Art. 1 ust. 2 u.d.i.p. stanowi jednak, że przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Ustawa o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt w art. 10 pkt 1 i 2 stanowi, że w przypadku bydła, owiec i kóz z rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych udostępnia się w każdym czasie dane dotyczące numerów identyfikacyjnych wszystkich zwierząt gospodarskich znajdujących się w siedzibie stada oraz dla każdego zwierzęcia gospodarskiego wykaz wszystkich przemieszczeń, zaczynając od siedziby stada urodzenia albo siedziby stada, do którego dokonano przywozu, jeżeli zwierzę gospodarskie przywieziono z państwa trzeciego. Sposób udzielania informacji innych niż wskazane w tym przepisie, a także krąg podmiotów uprawnionych do ich uzyskania określają art. 29–32 ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt.
Przepisy te upoważniają do zapoznawania się z danymi znajdującymi się w rejestrze organy Inspekcji Weterynaryjnej oraz osoby posiadające pisemne imienne upoważnienie wydane odpowiednio przez powiatowego lekarza weterynarii lub dyrektora oddziału regionalnego Agencji. Ponadto zgodnie z art. 32 ust. 2c ww. ustawy Prezes Agencji oraz podmiot prowadzący centralną bazę danych mogą udostępnić informacje zawarte odpowiednio w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i centralnej bazie danych do celów naukowych, statystycznych, hodowlanych lub na wniosek krajowych podmiotów upoważnionych do prowadzenia oceny wartości hodowlanej lub użytkowej zwierząt gospodarskich na podstawie przepisów o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich albo instytutów badawczych, o których mowa w przepisach o instytutach badawczych.
Tak więc informacja publiczna zawarta w rejestrze zwierząt gospodarskich o której udzielenie wnioskowała skarżąca może zostać udzielona podmiotom wskazanym w ustawie o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt o raz w sposób w tej ustawie określony.
Za trafny uznać należy wobec tego zarzut naruszenia art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, choć z powodów innych niż wskazał to skarżący kasacyjnie. Informacja wskazana we wniosku jest bowiem informacją publiczną ale do jej udostępnienia nie ma zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej. Czyni to nieusprawiedliwionym zarzut bezczynności organu, tym bardziej że wnioskodawczyni nie należy do kręgu osób uprawnionych do uzyskania informacji wskazanych we wniosku.
Mając wszystko to na uwadze i uznając sprawę za dostatecznie wyjaśnioną Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.