Uzasadnienie
G. M. złożyła skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1405/11, w sprawie z jej skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 19 kwietnia 2011., sygn. akt II SAB/Bk 3/11, w sprawie ze skargi G. M. na bezczynność Starosty S. w przedmiocie informacji publicznej.
Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej z dnia 17 lutego 2012 r. wezwano pełnomocnika skarżącej – adwokata M. J. – do uiszczenia wpisu od skargi o wznowienie postępowania w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to doręczono pełnomocnikowi w dniu 24 lutego 2012 r. Jak z akt sprawy wynika, wpis uiszczono na rachunek bankowy Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 3 marca 2012 r.
W dniu 12 marca 2012 r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie o wznowienie postępowania, wskazując, że wezwanie do uiszczenia wpisu pełnomocnik przekazał jej w dniu 27 lutego 2012 r. Skarżąca podniosła, że – w jej ocenie – zasada doręczania pism pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie nie dotyczy wezwań do uiszczania wpisu sądowego, które powinny być doręczane bezpośrednio stronie. Zdaniem skarżącej udzielone pełnomocnikowi pełnomocnictwo nie obejmuje obowiązku wnoszenia przez pełnomocnika żadnych opłat, w tym wpisu sądowego. W związku z tym skarżąca stwierdziła, że termin do uiszczenia opłaty sądowej powinien być liczony od dnia doręczenia wezwania stronie wnoszącej skargę kasacyjną.
Podniosła ponadto, że nie mogła uiścić wpisu sadowego w terminie, gdyż w czasie biegu terminu do jego uiszczenia była chora i nie mogła wyjść z domu z powodu przeziębienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przywrócenie uchybionego terminu możliwe jest w sytuacji, gdy uchybienie to nie było przez stronę zawinione i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, o czym stanowi art. 87 § 2 tej ustawy.
Nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie, jak dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2002r., II SA/Wr 1329/01, niepubl.), czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2000r., SA/Sz 1117/99, niepubl.), bądź nieznajomość prawa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 1998r. I SA/Łd 153/97, LEX nr 37127).
Zaznaczyć należy, iż kryterium braku winy, jako przesłanki możliwości przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym wiąże się z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003r., II SA 4162/01, Monitor Prawniczy 2003, nr 8, s. 340). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Podkreślić należy, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu.
W przedmiotowej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł argumentu, który pozwoliłby zastosować art. 86 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy, która to sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie.
Podkreślić należy, że stosownie do art. 67 § 5 powołanej wyżej ustawy, jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom. Dotyczy to zatem wszelkich doręczeń, również wezwań do uiszczenia wpisu sądowego, z czym mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Jak bowiem wynika z akt, wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi o wznowienie postępowania doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 24 lutego 2012 r. i od tego dnia należy liczyć 7 – dniowy bieg dominu do dokonania tej czynności. Oznacza to, że termin do uiszczenia przedmiotowego wpisu upłynął w dniu 2 marca 2012 r., zaś faktycznie wpis uiszczono w dniu 3 marca 2012 r., a więc po terminie.
Niezależnie od powyższego, odpowiadając na argument skarżącej, że nie mogła uiścić wpisu z powodu choroby, wskazać należy, iż skarżąca w żaden sposób nie udokumentowała przebytej choroby, na przykład poprzez załączenie zaświadczenia lekarskiego, nie uprawdopodobniła także, iż nie mogła się posłużyć osobami trzecimi w dokonaniu czynności, jaką jest uiszczenie wpisu sądowego. Nie uprawdopodobniła zatem braku swojej winy w niedochowaniu terminu, która to przesłanka jest decydująca przy ewentualnym przywróceniu uchybionego terminu. Jednakże w okolicznościach niniejszej sprawy, z uwagi na to, iż skarżąca działała przez profesjonalnego pełnomocnika, któremu – zgodnie z poczynionymi wyżej wywodami – należy dokonywać doręczeń wszelkiej korespondencji w sprawie, to nawet, gdyby skarżąca przedstawiła zaświadczenie lekarskie, o którym mowa, i tak nie zmieniłoby to sposobu liczenia terminu w niniejszej sprawie, który to termin do uiszczenia wpisu sądowego zaczął swój bieg z dniem doręczenia wezwania pełnomocnikowi skarżącej, a nie jej osobiście.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.