Uzasadnienie
R. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Spraw Zagranicznych w rozpatrzeniu wniosków z 29 września 2014 r. i z 24 października 2014 r. o udzielenie ochrony i pomocy małoletniemu J. S., zdaniem Skarżącego bezprawnie pozbawionemu kontaktu z matką w Republice Federalnej Niemiec.
Postanowieniem z 10 marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu, ponieważ zaskarżona bezczynność nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
W świetle art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. skarga na bezczynność może więc dotyczyć jedynie bezczynności w wydaniu aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, analizując kwestię dopuszczalności skargi na bezczynność Ministra Spraw Zagranicznych w rozpatrzeniu wniosków z 29 września 2014 r. i z 24 października 2014 r. o udzielenie ochrony i pomocy małoletniemu J. S., zdaniem Skarżącego bezprawnie pozbawionemu kontaktu z matką w Republice Federalnej Niemiec, wskazał, że żądane czynności nie mieszczą się w katalogu aktów i czynności z art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., jako że są związane z postępowaniami toczącymi się przed sądami i organami państwa obcego (Republiki Federalnej Niemiec), a ich istotą nie jest załatwienie sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.).
R. P. wniósł skargę kasacyjną od postanowienia z 10 marca 2015 r., zarzucając mu naruszenie art. 3 § 2 pkt 4, art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 58 § 3, art. 134 § 1, art. 1 p.p.s.a., a także art. 34 ust. 2, art. 36, art. 72 ust. 1 zd. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, "przepisów ustawy z dnia 13 lutego 1984 r. o funkcjach konsulów Rzeczypospolitej Polskiej". Wskazał również, że zaskarżone postanowienie jest obarczone wadą nieważności określoną w art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ponieważ sędzia Katarzyna Golat, która je wydała, została powołana na stanowisko sędziego z naruszeniem art. 60 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
Nie ma podstaw, aby uznać, że doszło do nieważności postępowania. Sędzia WSA Katarzyna Golat została powołana do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 czerwca 2009 r. nr 1130-26-09, wydanym na podstawie art. 179 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa. Nie ma powodu, aby twierdzić, że postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej było sprzeczne z prawem, a tym bardziej, że sędzia WSA Katarzyna Golat nie została skutecznie powołana do pełnienia urzędu.
W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie podlega uwzględnieniu.
To, czy sprawa z danej skargi na bezczynność podlega kognicji sądu administracyjnego, zależy od tego, czy brak bezczynności polegałby na wydaniu aktu lub podjęciu czynność określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Wynika to z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Ponadto, kognicja sądu administracyjnego może wynikać również z ustaw szczególnych, o których mowa art. 3 § 3 p.p.s.a.
Skarga R. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Wnioski skarżącego, kierowane do Ministra Spraw Zagranicznych, nie stanowiły bowiem żądań, które prowadziłyby do wszczęcia postępowania administracyjnego ani do podjęcia jakiejkolwiek czynności lub wydania jakiegokolwiek aktu, określonych w art. 3 § 1-4a p.p.s.a. Dotyczyły one bowiem postępowań prowadzonych w Federalnej Republice Niemiec. Ich treść sprowadzała się do żądania udzielenia pomocy rodzicowi, który uważa, że jego dziecko zostało "bezprawie uwięzione w Niemczech".
Do aktów i czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., należy zaliczyć tylko takie akty i czynności, które konkretyzują uprawnienia lub obowiązki wynikające z mocy prawa. Rozpatrzenie wniosków skarżącego (nawet przez ich uwzględnienie) nie mogłoby zaś prowadzić do skonkretyzowania uprawnień lub obowiązków wynikających z mocy prawa. W swoich wnioskach do Ministra Spraw Zagranicznych skarżący żądał udzielenia "ochrony matki bezprawnie pozbawianej praw rodzicielskich oraz kontaktu z dzieckiem w Niemczech", polegającej na m.in. zorganizowaniu i sfinansowania doradztwa i reprezentacji prawnej dla Sylwii Szypulskiej, żądania od federalnego rządu niemieckiego niezwłocznego ujawnienia miejscu pobytu dziecka, żądania od federalnego rządu niemieckiego wyjaśnienia okoliczności niespełnienia przez sąd niemiecki standardów określonych przez niemiecki Trybunał Konstytucyjny itd. Skarżący domagał się więc udzielenia pomocy polegającej na działaniach faktycznych oraz na interwencji międzynarodowej.
Nie jest zatem zasadny żaden z zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.