Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Spis treści, przepisy i wyszukiwarka

Powołane przepisy 1

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 18 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 1560/19

prawomocnyRozstrzygnięcie: za organemTekst u wydawcy: CBOSA

Metryka

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Skład
Sędzia NSA Zygmunt Zgierski przewodniczący
Sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska
Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka sprawozdawca
Rozpoznanie
w dniu 18 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. I., A. I., O. R. i R. R.
Od orzeczenia
od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 maja 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 90/19
Sprawa
w sprawie ze skargi J. I., A. I., O. R. i R. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania

Sentencja

  1. oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 5 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 90/19 oddalił skargę J.I., A.I., O.R. i R.R. na postanowienie Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomości przejęte na rzecz Skarbu Państwa.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Wnioskodawcy J.I., A.I., O.R. i R.R. powołując się na fakt, że są spadkobiercami E.I., w dniu [...] maja 2018 r. złożyli do Starostwa Powiatowego w [...] pismo domagając się ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomości położone w miejscowości [...] (obecnie [...]) oznaczone jako działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] nr [...] (obecnie wchodzące w skład działek oznaczonych nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...]) przejęte na rzecz Skarbu Państwa, wskazując jako podstawę prawną art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 12 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018r. poz. 121 ze zm.), dalej w uzasadnieniu przywoływanej jako "u.g.n."). Postanowieniem z dnia [...] września 2018 r. znak: [...], Starosta [...] na podstawie art. 61a § 1 i 2 K.p.a. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego.

Mając na uwadze treść wniosku, a także dokumentów znajdujących się w Księdze wieczystej nr [...], organ I instancji stwierdził, iż sprawa nie podlega załatwieniu w drodze administracyjnej i zachodzi tym samym przesłanka odmowy wszczęcia postępowania przewidziana w art. 61a K.p.a. W ocenie organu, roszczenia objęte wnioskiem mogą być dochodzone na drodze cywilnej przed sądem powszechnym, który rozstrzygnie, mając na względzie obowiązujące przepisy prawa, czy po stronie poprzednika prawnego skarżących nastąpiła szkoda w związku z przekształceniami własnościowymi gruntów, o których mowa we wniosku. Wnioskodawcy na powyższe postanowienie wnieśli zażalenie. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r. Wojewoda Podkarpacki utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia organ zażaleniowy stwierdził, iż podziela rozstrzygnięcie organu I instancji, niemniej rozważania organu dotyczące legitymacji strony mają drugorzędne znaczenie, gdyż podstawowe znaczenie ma to czy roszczenie może być zrealizowane w trybie administracyjnym.

Zdaniem organu zażaleniowego nie może i tym samym jest to wystarczający powód do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego o ustalenie i wypłatę odszkodowania. Organ zażaleniowy wskazał, że w aktach sprawy znajduje się protokół Nr [...] z dnia [...] marca 1945 r., który potwierdza, iż doszło do przejęcia lasów o powierzchni 55 ha na rzecz Skarbu Państwa. Z protokołu tego wynika, że przekazanie powyższych gruntów nastąpiło na podstawie powołanego dekretu o lasach. Protokół taki nie był warunkiem nabycia przez Skarb Państwa lasów czy też gruntów leśnych, a stanowił jedynie dowód tego, że w stosunku do określonej nieruchomości zastosowane zostały przepisy dekretu PKWN z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa (Dz.U. nr 15, poz. 82 ze zm.), dalej w uzasadnieniu przywoływanego jako "dekret". Organ zażaleniowy wyjaśnił, że powoływany powyżej dekret charakter aktu nacjonalizacyjnego, a przewidziane nim przejęcie lasów i gruntów na własność Skarbu Państwa następowało z mocy prawa.

Nie ma więc podstaw do uznania, że przepisy dekretu czy aktu wykonawczego do niego uzależniały nabycie własności gruntów leśnych od jakiejkolwiek czynności organu administracji publicznej - czy to sporządzenia protokołu, o jakim mowa w § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 20 stycznia 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa, czy też od wydania orzeczenia administracyjnego. Ww. dekret nie przewidywał żadnych wymagań formalnych do skutecznego przejęcia lasów na rzecz Skarbu Państwa, w tym wydania decyzji przez właściwy organ administracji państwowej stwierdzającej, w deklaratywny sposób, fakt przejęcia określonych lasów i gruntów leśnych. Strona, która kwestionuje objęcie lasów i gruntów leśnych działaniem dekretu o lasach, może zatem dochodzić swych roszczeń wyłącznie w postępowaniu przed sądem powszechnym.

Stanowisko takie zostało wyrażone przez Sąd Najwyższy w uchwałach z dnia 22 kwietnia 1994 r. sygn. akt III CZP 50/94 i z dnia 27 kwietnia 1994 r. sygn. akt III CZP 54/94. Ponadto organ wskazał, że powyższy dekret został uchylony na podstawie art. 6 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny (Dz.U. nr 55, poz. 321 ze zm.). Organ zażaleniowy wskazał także, że wnioskodawcy wywodzą swoje żądanie w oparciu o art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n., wyjaśniając, że przepis art. 129 ust. 5 u.g.n. ma charakter procesowy, a nie materialnoprawny. Nie jest on bowiem samoistną podstawą materialną do ustalania odszkodowania. Materialnoprawny obowiązek ustalenia odszkodowania musi wynikać z odrębnych i obowiązujących podstaw prawnych, zwłaszcza w przypadkach ujętych w art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. Współczesne ustalenie odszkodowania może natomiast nastąpić, jeżeli obecnie obowiązujące przepisy prawa materialnego przewidują przyznanie odszkodowania za określony sposób lub formę pozbawienia praw do nieruchomości w przeszłości.

W każdym więc przypadku należy ocenić, czy pozbawienie praw przed wejściem w życie u.g.n. nastąpiło w takiej formie prawnej lub przy zastosowaniu takiej instytucji prawnej, która znajduje odzwierciedlenie w obecnie obowiązującej formie przejmowania praw do nieruchomości. Zdaniem organu zażaleniowego, odszkodowanie za nieruchomość przejętą na podstawie ww. dekretu nie może zostać ustalone na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n., albowiem obowiązujące rozwiązania prawne nie przewidują odszkodowania za pozbawienie prawa do nieruchomości w tym trybie. Obecnie obowiązujące przepisy nie przewidują wydawania decyzji administracyjnych w przedmiocie przejęcia na własność Państwa lasów o omawianej powierzchni. Końcowo organ zażaleniowy stwierdził, że do "innych uzasadnionych przyczyn", dla których postępowanie administracyjne nie może być wszczęte zalicza się takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania; przykładowo, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.

Zdaniem organu w niniejszej sprawie roszczenie nie może być zrealizowane w trybie administracyjnym, gdyż w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. W tej sytuacji skarżący mogą dochodzić swych roszczeń wyłącznie w postępowaniu przed sądem powszechnym.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższe postanowienie wnieśli J.I., A.I., O.R. i.R.R. zarzucając naruszenie:

  1. 1) art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. przez odmowę ustalenia i wypłaty odszkodowania w sytuacji, gdy przed dniem 1 stycznia 1998 r. doszło do pozbawienia praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
  2. 2) art. 61a K.p.a. przez jego zastosowanie i odmowę wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy wniosek o załatwienie sprawy administracyjnej został złożony przez osoby uprawnione, do właściwego organu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Podkarpacki podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wskazał, że zasadniczym przedmiotem sporu w sprawie było zagadnienie dopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia w drodze decyzji administracyjnej odszkodowania za nieruchomości leśne przejęte na własność Skarbu Państwa na podstawie art. 1 dekretu. W ocenie organów żądanie wszczęcia postępowania w ww. sprawie nie mogło zostać uwzględnione, albowiem wszczęcie tego rodzaju postępowania nie jest dopuszczalne (art. 61a § 1 K.p.a.) z przyczyn przedmiotowych polegających na nieistnieniu podstawy normatywnej do decyzyjnego ustalania odszkodowania za pozbawienie bez odszkodowania prawa własności nieruchomości leśnych na podstawie ww. dekretu.

Sąd I instancji uznał powyższe stanowisko za prawidłowe i wyjaśnił, że wskazany przez skarżących przepis art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. stanowi, że starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie. O ile przy przyjęciu założenia, że art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. obejmuje także ustawowe akty nacjonalizacyjne, można by bronić zapatrywania, że ustawowe przejęcie bez odszkodowania przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości leśnych należących do osób fizycznych i prawnych, na podstawie i w zakresie wskazanym w art. 1 dekretu stanowiło "pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania", o tyle na pewno nie można uznać, że obowiązujące obecnie przepisy przewidują ustalanie odszkodowań za nieruchomości leśne przejęte na podstawie ww. dekretu.

W tym zakresie przepis art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. ma wyłącznie charakter odsyłający i wymaga każdorazowego powiązania z określoną i aktualnie obowiązującą regulacją normatywną, która przewiduje decyzyjne ustalanie odszkodowania za publicznoprawne pozbawienie prawa własności bez odszkodowania.

Sąd I instancji zauważył także, że ww. dekret utracił moc obowiązującą z dniem 1 października 1990 r. na mocy art. 6 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny, z tym jedynie zastrzeżeniem, że nabycie własności, które nastąpiło na podstawie przepisów tego dekretu, pozostaje w mocy. W konsekwencji art. 5 dekretu, wskazywany jako hipotetyczna podstawa ustalenia "odszkodowania" za przejęte nieruchomości leśne również utracił moc obowiązującą. W ocenie Sądu nie istnieje zatem podstawa prawna ustalenia świadczenia wskazanego w tym przepisie.

Niezależnie od powyższego Sąd I instancji nie zgodził się ze stronami skarżącymi, że miesięczne zaopatrzenie emerytalne, które miało być wypłacane osobom fizycznym, wywłaszczonym na podstawie art. 1 dekretu, o ile nie otrzymują zaopatrzenia na podstawie art. 19 dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, w wysokości zależnej od wartości obiektu, przechodzącego na własność Skarbu Państwa, nie wyższej jednak niż uposażenie urzędnika państwowego VI-ej grupy (art. 5 ust. 1 dekretu), mogło być uznane za odszkodowanie. Sąd wyjaśnił, że świadczenie tego rodzaju pełniło funkcję uzupełniającego świadczenia o charakterze emerytalnym w okresie, w którym w porządku prawnym nie wykształcono powszechnie obowiązujących zasad i podstaw objęcia zakresem zaopatrzenia emerytalnego. Potwierdzeniem takiego charakteru powyższego świadczenia był art. 127 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.

Reasumując Sąd I instancji przyjął, że żądanie odszkodowania za nieruchomości leśne przejęte na własność Skarbu Państwa na mocy art. 1 dekretu, nie może być dochodzone w aktualnym stanie prawnym na drodze administracyjnej, a tym samym nie jest dopuszczalne wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia takiego odszkodowania w drodze decyzji administracyjnej.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli skarżący zaskarżając go w całości i zarzucając:

  1. I. w trybie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.:
  2. • art. 134 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych, przez jego niezastosowanie i uznanie, że aktualnie nie istnieje podstawa prawna do decyzyjnego ustalenia odszkodowania za lasy i grunty leśne przejęte na podstawie dekretu
  3. II. w trybie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisu postępowania, tj.:
  4. • art. 129 ust. 5 ust. 3 u.g.n. w związku z art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych przez ich niezastosowanie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,
  5. • art. 151 P.p.s.a. przez niewłaściwe jego zastosowanie i bezzasadne oddalenie skargi w sytuacji gdy istniała podstawa faktyczna i prawna do jej uwzględniania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Postępowanie kasacyjne oparte jest na zasadzie związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. Zakres sądowej kontroli instancyjnej jest zatem określony i ograniczony wskazanymi w skardze kasacyjnej przyczynami wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku sądu I instancji. Jedynie w przypadku, gdyby zachodziły przesłanki, powodujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny mógłby podjąć działania z urzędu, niezależnie od zarzutów wskazanych w skardze kasacyjnej. W niniejszej sprawie nie stwierdzono takich przesłanek.

Przedmiotową skargę kasacyjną oparto na obu podstawach kasacyjnych, przewidzianych w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zarzucając Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego przez niezastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sytuacji podniesienia obu podstaw kasacyjnych, zasadą jest w pierwszej kolejności rozpoznanie zarzutów procesowych, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd I instancji przepis prawa materialnego (vide: wyrok NSA z dnia 9 marca 2005r. sygn. akt FSK 618/04, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Analizując z powyższego punktu widzenia treść postawionych zarzutów wypada uznać, iż zostały one częściowo wadliwie sformułowane.

Przepis art. 134 § P.p.s.a. regulując granice orzekania przez sąd I instancji, nie stanowi normy materialnoprawnej, jak to wskazano w skardze kasacyjnej, lecz jest przepisem postępowania. Przepisami prawa procesowego są wszak normy instrumentalne, określające drogę i sposób dochodzenia uprawnień wynikających z norm materialnoprawnych. Są to normy służące realizacji obowiązków i uprawnień określonych normami prawa materialnego (vide: wyrok NSA z dnia 17 lutego 2005r. sygn. akt OSK 1735/04; wyrok NSA z dnia 10 maja 2006r. sygn. akt II OSK 1356/05, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z kolei art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n., uznany przez autora skargi kasacyjnej za przepis postępowania, w istocie jest normą materialnoprawną wskazującą przesłanki przyznania odszkodowania w sytuacji gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie. Jakkolwiek przepis ten, wskazując na organ i tryb ustalenia owego odszkodowania, reglamentuje także aspekty procesowe, to jednak skoro nie są one treścią zarzutu kasacyjnego, za wadliwe uznać należy przywołanie tegoż zarzutu w ramach drugiej podstawy kasacyjnej (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Powyższa nieumiejętność w formułowaniu zarzutów kasacyjnych nie stanowi jednak bariery w ich ocenie w toku niniejszej sprawy (vide: uchwała NSA w pełnym składzie z dnia 26 października 2009r. sygn. akt I OPS 10/09, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przystępując do oceny zarzutów naruszenia przepisów postępowania wypada wskazać, iż nie jest trafny zarzut naruszenia a art. 134 § 1 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ten ma prawo, a jednocześnie i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy w skardze dany zarzut nie został podniesiony. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także zgłoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami (vide: wyrok NSA z dnia 27 lipca 2004 r. sygn. akt OSK 628/04, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, iż dla skuteczności zarzutu skargi kasacyjnej opartego na tym przepisie należy wykazać, że sąd I instancji powinien był wyjść poza granice zakreślone zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, a tego nie uczynił, i że owo zaniechanie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (vide: wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2014 r. sygn. akt II GSK 1560/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Autor skargi kasacyjnej jako powód postawienia owego zarzutu wskazuje niezastosowanie przez Sąd I instancji art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 1235), dalej w uzasadnieniu przywoływanej jako "ustawa". Mając na uwadze, iż odniesienie się do powyższego zarzutu wymaga nakreślenia kontekstu prawnego, w którym art. 7 ww. ustawy miałby znaleźć zastosowanie, to ocenę owego zarzutu wypada poprzedzić uwagami na gruncie art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. Tym bardziej, że aktor skargi kasacyjnej sformułował także zarzut naruszenia art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n przez niezastosowanie art. 7 ustawy.

Przepis art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n., jak to już powyżej sygnalizowano, stanowi podstawę prawną przyznania odszkodowania w sytuacji gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie ma sporu co do tego, że przepis ten znajduje zastosowanie także do przypadków pozbawienia praw do nieruchomości, które miały miejsce przed dniem wejścia w życie powyższej ustawy (vide: wyrok NSA z dnia 27 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 908/16, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis ten przewiduje wydanie odrębnej decyzji o odszkodowaniu w przypadku gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania. Posługując się szeroką formułą powyższa regulacja nie zawęża podstaw prawnych, na jakich mogło dojść do pozbawienia praw do nieruchomości.

Natomiast istotnym ograniczeniem zastosowania owej normy jest warunek aby obowiązujące przepisy przewidywały ustalenie odszkodowania. W tym zakresie powyższy przepis ma charakter blankietowy, nakazując odnaleźć w obowiązującym stanie prawnym normatywną podstawę do ustalenia odszkodowania. Oznacza to, że prawo do odszkodowania ustalane jest na podstawie aktualnych przepisów. Ustalenie odszkodowania może zatem nastąpić, jeżeli obecnie obowiązujące przepisy prawa przewidują przyznanie odszkodowania za określony sposób lub formę pozbawienia praw do nieruchomości, tożsamy ze sposobem pozbawienia własności nieruchomości w przeszłości (vide: wyrok NSA z dnia 2 sierpnia 2016 r. sygn. akt I OSK 2635/14; wyrok NSA z dnia 25 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 2263/15, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jakkolwiek autor skargi kasacyjnej w jej motywach odwołuje się do stanowiska, że przepis art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. może stanowić samodzielną podstawę do ustalenia odszkodowania, to jednak skoro nie stawia w tym zakresie zarzutu kasacyjnego, a jednocześnie wskazuje na art. 7 ustawy, jako na odrębny przepis przewidujący przyznanie odszkodowania za pozbawienie praw do nieruchomości stanowiącej las, to można poprzestać na powyższych uwagach o blankietowym charakterze art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n.

Odnosząc się natomiast do charakteru prawnego art. 7 ustawy, należy podkreślić, iż norma ta statuuje roszczenia osób fizycznych, byłych właścicieli lub ich spadkobierców, z tytułu utraty własności zasobów wymienionych w art. 1 ustawy, w tym m.in. lasów, które zostaną zaspokojone w formie rekompensat wypłacanych ze środków budżetu Państwa na podstawie odrębnych przepisów. Przepis ten normuje zatem roszczenie określonych podmiotów do otrzymania rekompensat. Przy czym rekompensaty te zostaną wypłacone z budżetu Państwa na podstawie przepisów odrębnych. Analiza owej regulacji nie pozostawia wątpliwości, iż mamy do czynienia z przepisem blankietowym, który odsyła do odrębnych uregulowań prawnych. Te zaś dopiero winny określić m.in. tryb postępowania w tych sprawach oraz warunki ustalenia rekompensat.

Mając na uwadze, iż wskazane powyżej przepisy odrębne nie zostały dotychczas wydane, art. 7 ww. ustawy był przedmiotem analizy, tak Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i Sądu Najwyższego, jako samodzielna podstawa odszkodowawcza z tytułu przejętych przez Państwo zasobów naturalnych kraju wskazanych w art. 1 ww. ustawy. Stanowisko orzecznictwa wypracowane w powyższym zakresie jest spójne i wskazuje, że art. 7 ustawy, z uwagi na swój blankietowy charakter, nie stanowi niezależnej podstawy prawnej roszczenia odszkodowawczego (vide: wyrok SN z dnia 29 czerwca 2012 r. sygn. akt I CSK 547/11; wyroki SN z dnia 6 września 2012 r. sygn. akt I CSK 59/12, sygn. akt I CSK 77/12 i sygn. akt I CSK 96/12; uchwała SN z dnia 20 grudnia 2012 r. sygn. akt III CZP 94/12, www.sn.pl). Powyższe uwagi aktualne pozostają także w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który dodatkowo podkreśla, że art. 7 ww. ustawy, nie rozstrzygając o trybie postępowania, formie orzeczenia oraz organie właściwym do orzekania w sprawie roszczenia o przyznanie rekompensaty, zamyka drogę do rozpoznawania tego rodzaju spraw w postępowaniu administracyjnym (vide: wyrok NSA z dnia 6 maja 2010 r. sygn. akt I OSK 935/09; wyrok NSA z dnia 4 października 2011 r. sygn. akt I OSK 245/11; wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2014 r. sygn. akt I OSK 1567/12; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podzielając powyższe zapatrywanie, nie można zgodzić się z autorem kasacji, iż art. 7 ww. ustawy, stanowi przepis pozwalający, w obowiązującym stanie prawnym, na ustalenie odszkodowania za nieruchomość leśną, a tym samym nie można potwierdzić aby regulacja ta stanowiła wypełnienie przesłanki obowiązywania przepisu przewidującego ustalenie odszkodowania, o której mowa w art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. Skoro zatem art. 7 ustawy, w aktualnym stanie prawnym, nie stanowi podstawy ustalenia odszkodowania, to jego pominięcie przy rekonstruowaniu normy prawnej mogącej stanowić materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia, nie stanowi wadliwego zastosowania w sprawie art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. W konsekwencji niezasadny jest także zarzut procesowy naruszenia art. 134 § P.p.s.a. przez niezastosowanie art. 7 ww. ustawy.

Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 151 P.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie należy wskazać, iż zarzut ten został niestarannie sformułowany, co uniemożliwia jego kontrolę w postępowaniu kasacyjnym. Przepis ten ma charakter wynikowy i jego zastosowanie jest za każdym razem rezultatem uznania, że w sprawie nie zaistniało tego rodzaju naruszenie przepisów prawa materialnego bądź regulacji procesowej, które uzasadniałaby wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu. Chcąc powołać się na zarzut naruszenia tego przepisu, autor skargi kasacyjnej jest zobowiązany bezpośrednio powiązać ten zarzut z naruszeniem innych konkretnych przepisów, które to naruszenie sąd I instancji wadliwie zaakceptował (vide: wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2012r. sygn. akt II OSK 2077/10; wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2010r. sygn. akt I OSK 87/10, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Badany zarzut takiego powiązania jest pozbawiony.

Ponadto przepis art. 151 P.p.s.a. może być naruszony gdy sąd I instancji, uznając, że skarga zasługuje na uwzględnienie, wydaje orzeczenie oddalające skargę, lub też gdy, uznając, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, uwzględnia ją. W przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji zgodne jest z dyspozycją zastosowanej normy prawnej. Tak więc zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. także okazał się niezasadny.

Z tych względów skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 P.p.s.a.

Skargę kasacyjną rozpoznano na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 P.p.s.a., gdyż strona skarżąca zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna nie zażądała jej przeprowadzenia.

Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje, układ według wzoru orzeczenia (metryka, punkty sentencji, nagłówki ze zdań sądu), linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła.