Uzasadnienie
Wyrokiem z 27 października 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 878/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. W. i J. W. na decyzję Ministra Infrastruktury z [...] kwietnia 2011 r. nr [...] utrzymującą w mocy w decyzję tegoż organu z [...] stycznia 2011 r. nr [...].
Wyrok zapadł w następującym stanie sprawy:
Decyzją z [...] marca 1992 r. nr [...] Wojewoda Łódzki uwłaszczył [...] w likwidacji, działkami położonymi w L. przy ul. [...], zaś decyzją z [...] sierpnia 2005 r. nr [...] zmienił tę decyzję w trybie art. 155 k.p.a. Minister Transportu i Budownictwa decyzją z [...] grudnia 2005 r. nr [...], na wniosek J. W. i J. W. z 3 września 2005 r., stwierdził nieważność decyzji z [...] sierpnia 2005 r. Wnioskiem z 19 sierpnia 2010 r., uzupełnionym pismem z 23 sierpnia 2010 r. J. i J. W. wystąpili o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją z [...] grudnia 2005 r., wskazując jako podstawę art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. i wyjaśniając, że przestępstwem było, iż w żadnym postępowaniu przed wydaniem decyzji nie byli pouczeni o prawie wypowiedzenia się w sprawie. Minister Infrastruktury, postanowieniem z [...] listopada 2010 r. nr [...] wznowił postępowanie i decyzją z [...] listopada 2011 r. nr [...] (wskazaną na wstępie) odmówił uchylenia decyzji z [...] grudnia 2005 r., wyjaśniając, że o przestępstwie można mówić wtedy, gdy zostało ono stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu, a z akt sprawy nie wynika, aby decyzja z [...] grudnia 2005 r. została wydana w wyniku przestępstwa lub na podstawie dokumentu wydanego w wyniku przestępstwa popełnionego. Decyzję tę utrzymał w mocy decyzją z [...] kwietnia 2011 r. nr [...] (również wskazaną na wstępie), podtrzymując argumentację.
W skardze, w rezultacie dotyczącej sześciu decyzji Ministra Infrastruktury, w tym decyzji z [...] kwietnia 2011 r., skarżący zażądali stwierdzenia nieważności tej decyzji i decyzji z [...] stycznia 2011 r. wyjaśniając, że wszystkie decyzje dotyczące decyzji uwłaszczeniowej z [...] marca 1992 r., która jest nieistniejąca, są nieważne, zatem decyzja z [...] grudnia 2005 r. stwierdzająca nieważność decyzji z [...] sierpnia 2005 r., unieważniającej decyzję uwłaszczeniową rażąco narusza prawo i jest nieważna, odmowa uchylenia tej decyzji jest też nieważna. Podstawą wznowienia postępowania, o co wnieśli, jest art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a., co nakładało na Ministra obowiązek zbadania z urzędu czy przestępstwo zostało popełnione.
Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd dokonał wykładni art. 145 § 1 pkt 2, § 2 i § 3 k.p.a., wyjaśniając, kiedy i w jakich okolicznościach możliwe jest wznowienie postępowania z tej przyczyny i stwierdzając, że w sprawie nie ma dowodu aby sytuacje przewidziane tymi przepisami miały miejsce. Sąd wskazał też, że choć wniosek skarżących złożony do organu dotyczył wznowienia postępowania, to w skardze wnosili o stwierdzenie nieważności decyzji i podkreślił, że jeżeli organ nadzoru nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z urzędu, to zobligowany jest prowadzić postępowanie w zakresie wznowienia.
Reprezentowani przez adwokata J. i J. W. wnieśli skargę kasacyjną od tego wyroku (została ona uzupełniona już przez samych skarżących pismem z 16 stycznia 2012 r.) domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie i zarzucając:
- 1) niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w stosunku do postanowienia z [...] listopada 2010 r. nr [...] poprzez uchylenie się od rozpoznania skargi w części stwierdzenia jego nieważności, co narusza art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz art. 6.1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, a w konsekwencji uchylenie się od zastosowania w sprawie art. 135 w związku z art. 134 § 1 powołanej ustawy, lub
- 2) niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, jeśli Sąd nie ma możliwości orzekania w sprawie zaskarżonego postanowienia bez uprzedniej jego kontroli przez organ administracyjny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.
Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie została wniesiona na decyzję Ministra Infrastruktury z [...] kwietnia 2011 r., wydaną w wznowionym postępowaniu. Ta decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja tegoż organu z [...] stycznia 2011 r. były przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu co do ich zgodności z prawem. Sąd badał czy decyzje te zasadnie stanęły na stanowisku, iż w sprawie nie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż wznowienia postępowania, zakończonego decyzją z [...] grudnia 2005 r. Ministra Transportu i Budownictwa, na takiej podstawie domagali się skarżący. Wojewódzki Sąd wyjaśnił jakie przyczyny legły u podstaw stwierdzenia, że zaskarżone decyzje są zgodne z prawem, omawiając przepisy dotyczące wznowienia postępowania z przyczyny wskazanej w art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. i wskazując, że w sprawie one nie wystąpiły.
Skarga kasacyjna do rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu się nie odnosi, dotyczy ona bowiem nie decyzji wydanych we wznowionym postępowaniu, ale postanowienia Ministra Infrastruktury z [...] listopada 2010 r. o wznowieniu postępowania, w wyniku którego wydane zostały zaskarżone do Sądu decyzje. Zarzut dotyczący naruszenia przepisów jeśli idzie o to postanowienie sprowadza się do tego, że Wojewódzki Sąd nie stwierdził nieważności tego postanowienia. Skoro Wojewódzki Sąd wyjaśnił, z czym należy się zgodzić, dlaczego nie znalazł podstaw do stwierdzenia naruszenia przepisów przez decyzje wydane w wznowionym postępowaniu i skargę oddalił, tym samym nie miał powodów do uznania nieważności postanowienia o wznowieniu postępowania.
Skarżący całe odwołanie opierają na mniemaniu, że decyzja uwłaszczeniowa jest nieistniejąca, a co za tym idzie wszystkie orzeczenia związane z tą decyzją, w tym postanowienie Ministra Infrastruktury z [...] listopada 2010 r. o wznowieniu postępowania, są nieistniejące, zatem nieważne. Jest to jednak tylko błędne przekonanie skarżących, bowiem orzeczenie administracyjne dotąd istnieje w obrocie prawnym dopóki nie zostanie z niego wyeliminowane. To nieprzekonanie o nieistnieniu decyzji powoduje to nieistnienie, ale inna decyzja wykluczająca ją, wydana w trybach właściwych dla wzruszenia decyzji ostatecznych.
Skoro Wojewódzki Sąd nie naruszył przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej, zasadne jest jej oddalenie, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270).