Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 2 czerwca 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 2122/05 oddalił skargę M. L. na decyzję Centralnej Komisji Lekarskiej Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do służby. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że zasady oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w ABW oraz tryb orzekania o tej zdolności oraz właściwość i tryb postępowania komisji lekarskich w tych sprawach określa rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z 15 kwietnia 2003 r. w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. Nr 33, poz.809 ze zm.). Z zebranego materiału dowodowego wynika; że orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej ABW z dnia [...] nr [...] wydane zostało zgodnie z obowiązującym prawem.
W aktach administracyjnych znajduje się podpisana przez Dyrektora Delegatury ABW w Olsztynie karta skierowania M. L. do Regionalnej Komisji Lekarskiej nr [...] w [...] celem ustalenia stanu jego zdrowia i zdolności do służby oraz ewentualnej grupy inwalidzkiej. Zarówno Regionalna jak i Centralna Komisja Lekarska ABW, wydając w sprawie orzeczenie, sporządziła stosownie do § 12 powołanego rozporządzenia protokół zgodnie z wzorem określonym w załączniku nr 7 do tego rozporządzenia. W oparciu o wskazane protokoły dokonano oceny stanu zdrowia osoby skierowanej. W sprawie zgromadzono również odpowiednią dokumentację medyczną (k. 7 akt postępowania administracyjnego).
Skład obu Komisji odpowiadał zasadom określonym w § 20 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. Nr 79, poz. 349 ze zm.) mającym zastosowanie w związku z art. 232 ustawy z 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 74, poz. 676 ze zm.).
W ocenie Sądu, nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia zakazu reformationis in peius przewidziany w art. 139 kpa, ponieważ przepis ten nie ma zastosowania w zakresie orzekania o zdolności do służby w ABW. Zakaz pogarszania sytuacji odwołującego się jest uregulowany bowiem w przepisie § 23 ust. 2 powołanego rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2003 r. Centralna Komisja Lekarska po rozpatrzeniu odwołania od orzeczenia Regionalnej Komisji Lekarskiej wydaje orzeczenie o utrzymaniu w mocy zaskarżonego orzeczenia albo uchyla zaskarżone orzeczenie i wydaje nowe, albo uchyla zaskarżone orzeczenie i zarządza ponowne przeprowadzenie czynności orzeczniczych i wydanie nowego orzeczenia przez regionalna komisję lekarska (§ 23 ust. 1). Centralna Komisja Lekarska nie może wydać nowego orzeczenia na niekorzyść osoby skierowanej, chyba że zaskarżone orzeczenie jest sprzeczne z prawem lub zostało wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych (ust. 2).
Okoliczności faktyczne badanej sprawy zaś w pełni uprawniały Centralną Komisję Lekarską do uchylenia, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, orzeczenia Regionalnej Komisji Lekarskiej ABW w [...] i wydania w tym zakresie nowego rozstrzygnięcia.
Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie został zaskarżony w całości przez M. L. poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, w której zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj.:
a/ § 22 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 15.04.2003 r. w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż w sprawie zgromadzono odpowiednią dokumentację medyczną, podczas gdy Centralna Komisja Lekarska Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego nie zleciła żadnych badań specjalistycznych, w szczególności badania USG jamy brzusznej i badania gastrologicznego żołądka, badań całego układu kostnego, specjalistycznych badań krwi, których potrzeba wykonania wynikała z informacji udzielonych przez skarżącego na temat swego stanu zdrowia;
b/ § 11 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 15.04.2003 r. w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego poprzez jego niezastosowanie mimo, że skierowanie do regionalnej komisji lekarskiej skarżącego było związane z planowanym wykonywaniem przez skarżącego czynności operacyjno - rozpoznawczych, a zatem w trybie § 6 ust. 2 pkt b ww. rozporządzenia, a ponadto:
- c) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt l lit c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U nr 153, poz. 1270 ze zm.) poprzez nieuchylenie zaskarżonego orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskiej Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego naruszającej § 22 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 15.04.2003 r. w sprawie oceny zdolności fizycznej... poprzez uznanie przez Sąd, iż organ zebrał dokumentację medyczną w sposób wyczerpujący i wszechstronny podczas gdy organ pominął informacje udzielane przez skarżącego co do swoich schorzeń i nie zlecił w tym zakresie żadnych badań specjalistycznych..
Wobec powyższego, na podstawie art. 176 p.p.s.a. wniesiono o:
- 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie;
- 2) zasądzenie od organu skarżonego na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu podniesiono, iż zgodnie z § 22 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15.04.2003r. w sprawie oceny zdolności fizycznej..., Centralna Komisja Lekarska Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego' rozpatruje odwołanie w terminie 14 dni od dnia jego otrzymania, po zapoznaniu się ze wszystkimi dokumentami dotyczącymi danej sprawy oraz, w razie potrzeby, po zleceniu dodatkowych badań specjalistycznych lub po dostarczeniu, na jej żądanie, dodatkowych dokumentów przez osobę skierowaną. W odwołaniu od orzeczenia Regionalnej Komisji Lekarskiej skarżący wskazał na szereg dolegliwości, które odczuwa, i które nie zostały wzięte pod uwagę przez organ niższej instancji. Tymczasem Centralna Komisja Lekarska ABW całkowicie pominęła powyższe okoliczności i nie zleciła żadnych dodatkowych specjalistycznych badań. W szczególności Centralna Komisja Lekarska nie zleciła: badania USG jamy brzusznej i badania gastrologicznego żołądka, mimo powoływania się przez skarżącego na dolegliwości gastryczne, badań całego układu kostnego (nieograniczającego się tylko do kręgosłupa), mimo że skarżący wskazywał na uszkodzenia nie tylko kręgosłupa, ale również stawu kolanowego, stopy prawej, specjalistycznych badań krwi w tym w szczególności ALAT, mimo ze skarżący powoływał się na zmiany w budowie płytek krwi.
Jednocześnie, Centralna Komisja Lekarska ABW, zleciła przeprowadzenie psychiatrycznych specjalistycznych badań lekarskich skarżącego, mimo iż Regionalna Komisja Lekarska, ani badający skarżącego lekarz psychiatra nie mieli żadnych zastrzeżeń co do stanu psychicznego skarżącego, jak również skarżący nie wnosił o przeprowadzenie tego rodzaju badań i w oparciu o wynik tego badania Centralna Komisja Lekarska ustaliła, iż skarżący jest zdolny do służby z ograniczeniem.
W świetle powyższych okoliczności nie sposób w żaden sposób uznać, iż organ należycie zebrał całą dokumentację medyczną dotyczącą skarżącego. Tym samym doszło do naruszenia § 22 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15.04.2003 r. w sprawie oceny zdolności fizycznej... przez Centralną Komisję Lekarską Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie..
Jednocześnie doszło do naruszenia art. 145 § 1 pkt l lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonego orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskiej Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego naruszającej § 22 cyt. rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15.04.2003 r. poprzez uznanie przez Sąd, iż organ zebrał dokumentację medyczną w sposób wyczerpujący i wszechstronny, podczas gdy organ pominął informacje udzielane przez skarżącego co do swoich schorzeń i nie zlecił w tym zakresie żadnych badań specjalistycznych.
Ponadto podnieść należy, iż w karcie skierowania do Regionalnej Komisji Lekarskiej nr [...] w [...] było wskazanie, iż badanie ma nastąpić w związku z dalszą służbą skarżącego związaną z wykonywaniem czynności operacyjno - rozpoznawczych co oznacza, iż w niniejszej sprawie miał zastosowanie § 6 ust. 2 pkt b ww. rozporządzenia. W związku z tym organ orzekając o kategorii C powinien wskazać uzupełniające określenia z § 11 ust.
2. Tymczasem Centralna Komisja Lekarska zastosowała uzupełniające określenia z § 11 ust. 3, które mają zastosowanie do funkcjonariuszy, o których mowa w § 6 ust. 2 pkt 3 czyli funkcjonariusza przewidzianego do dalszej służby, którego stan zdrowia daje podstawę do przypuszczeń, że stopień jego zdolności do służby uległ zmianie lub dalsze pełnienie przez niego służby na zajmowanym stanowisku jest niemożliwe. Tym samym doszło do naruszenia § 11 ust. 2 ww. rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji niewłaściwe sformułowanie orzeczenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem według art. 183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 - 3 p.p.s.a). Opiera się on na założeniu, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej wykwalifikowanym prawnikom zapewni jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający Sądowi II instancji dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia.
Skarga kasacyjna złożona w rozpoznawanej sprawie nie w pełni odpowiada tym wymaganiom. Dwa pierwsze zarzuty zostały nieprawidłowo sformułowane, ponieważ wskazane w nich przepisy nie są przepisami prawa materialnego, a przepisami regulującymi postępowanie przed komisjami lekarskimi właściwymi do orzekania o zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Jako przepisy regulujące postępowanie administracyjne w sprawie nie mogły zostać naruszone przez Sąd Administracyjny I instancji, ponieważ nie regulują postępowania przed nim. Jak już wcześniej zauważono, związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że Naczelny Sąd Administracyjny jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Nie jest natomiast dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie zarzutów skargi kasacyjnej, ani ich uściślanie.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem stawiając zarzut naruszenia tego przepisu poprawnie wskazano na naruszenie przez Centralną Komisję Lekarską Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego § 22 cyt. rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15.04.2003 r. w sprawie oceny zdolności fizycznej.... Jednakże zarzut ten nie jest trafny. Powołany przepis stanowi, że Centralna Komisja Lekarska rozpatruje odwołanie w terminie 14 dni od dnia jego otrzymania, po zapoznaniu się ze wszystkimi dokumentami dotyczącymi danej sprawy, oraz, w razie potrzeby, po zleceniu dodatkowych badań specjalistycznych lub po dostarczeniu, na jej żądanie, dodatkowych dokumentów przez osobę skierowaną. Z przepisu tego wynika jednoznacznie, że Centralna Komisja Lekarska zleca dodatkowe badania specjalistyczne lub żąda dodatkowych dokumentów, jeżeli uzna, że istnieje taka potrzeba.
Zakres postępowania dowodowego w sprawie został zatem pozostawiony uznaniu Centralnej Komisji Lekarskiej Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. nie można zatem było uznać za trafny.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niemającą usprawiedliwionych podstaw i na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.