Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 listopada 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę S. M. złożoną na na bezczynność Urzędu Miejskiego w [...] w przedmiocie udostępnienia danych osobowych.
S. M. wystąpił w dniu 30 czerwca 2006 r. z pismem zatytułowanym "wniosek o wykonanie polecenia Sądu Okręgowego w Siedlcach", w którym zwrócił się do Urzędu Miejskiego w [...] o udostępnienie danych osobowych ze zbioru prowadzonego przez Urząd, dotyczących świadka – J. D. – który miał zeznawać w procesie cywilnym o odszkodowanie, toczącym się przed Sądem Okręgowym w Siedlcach pod sygn. akt I C 554/06. W związku z tym skarżący został wezwany do uiszczenia opłaty skarbowej w wysokości 35.90 zł za udostępnienie danych osobowych w ewidencji ludności nr USC – 5118/40/2006.
Działający w imieniu skarżącego pełnomocnik precyzując skargę mocodawcy wyjaśnił, że skarga dotyczyła bezczynności organu wskutek niewykonania wniosku o udostępnienie danych osobowych oraz niepodania skarżącemu informacji o możliwości ubiegania się o zwolnienie z opłaty oraz o terminie w jakim zostanie przekazana mu informacja, o którą wnosił.
Sąd odrzucając skargę stwierdził, że działania Urzędu Miejskiego w [...] nie wypełniają dyspozycji art. 3 § 1 i § 2 pkt 1- 4 w związku z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., a zatem nie kwalifikują się do rozpoznania przez Sąd. Z treści skargi sprecyzowanej pismem z dnia 8 listopada 2006 r. wynika natomiast to, iż dotyczy ona nienależytego wykonywania zadań przez organ, co wyczerpuje przesłanki z art. 227 k.p.a. w związku z czym odrzucono ją na mocy art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 3 § 2 p.p.s.a.
Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia złożył S. M., zaskarżając je w całości i opierając ją na zarzucie naruszenia prawa proceduralnego tj:
- 1) art. 135 p.p.s.a. z uwagi na to, że postępowanie przed Sądem I instancji nie doprowadziło do końcowego załatwienia sprawy
- 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji nieuwzględnienie naruszeń procedury administracyjnej mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, 8, 77§ 1, 80 k.p.a. oraz art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 3 § 2 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że skarga skarżącego nie mieści się w zakresie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., oraz prawa materialnego:
- 1) art. 44 h ust 2 pkt 2 oraz 8 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych przez jego niewłaściwą interpretację,
- 2) art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o opłacie skarbowej poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie.
Podnosząc powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania lub ewentualnie o uwzględnienie skargi na decyzję Urzędu Miejskiego w [...] i orzeczenie o braku obowiązku uiszczenia wszystkich opłat za udostępnienie danych osobowych a także o zasądzenie kosztów nieopłaconej reprezentacji prawnej.
W motywach skargi kasacyjnej reprezentujący stronę pełnomocnik wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o opłacie skarbowej (Dz.U.2004 Nr 253, poz. 2532 ze zm.) nie podlegają opłacie skarbowej podania i załączniki do podań wnoszone przez osoby, które stan ubóstwa udokumentują organowi mającemu rozpatrzyć podanie, czynności urzędowe dokonywane na wniosek tych osób, a także wydawane im zaświadczenia. Przepis ten zobowiązuje organ do poinformowania skarżącego "czy i na jakich zasadach będzie mógł skorzystać z odstąpienia lub zmniejszenia opłaty lub też informacji o tym, dlaczego nie może skorzystać z takiej możliwości". Zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną Sad nie przeprowadził głębszej analizy sprawy – i sytuacji w jakiej znajduje się skarżący naruszając w ten sposób art. 135 p.p.s.a. Ponadto Urząd Miejski w [...] dopuścił się szeregu zaniedbań naruszających zasady wyrażone przez art. 7,8,77 § 1 i 80 k.p.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna jest zasadna.
O bezczynności organu można mówić wówczas, gdy mimo prawnego obowiązku nie podejmuje on działań w formie decyzji i aktów czy innych czynności wskazanych przepisem art. 3 § 2 pkt 1 – 4 p.p.s.a. Kompetencja do podjęcia rozstrzygnięcia w danej formie zależnie od konkretnej kwestii wynika natomiast z przepisów szczególnych. W tym przypadku uznać za zasadny należało zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., stosownie do którego sąd zobowiązany jest rozstrzygać daną sprawę nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucając skargę uznał, że jej przedmiot nie mieści się w kategorii spraw określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 p.p.s.a. Zdaniem Sądu I instancji skargę tą należało uznać za skargę powszechną której dotyczy art. 227 k.p.a., na załatwienie której nie służy skarga do sądu.
Skarżący żądał udzielenia mu informacji zawierającej adres i inne dane osobiste J. D., którą pozwał w sprawie cywilnej. Z pisma z dnia 8 listopada 2006 r. (k. 47 akt sądowych) wynika, iż skarżący skarży "bezczynność organu z sprawie udostępnienia danych osobowych ze zbioru prowadzonego przez Urząd". Wątpliwości co do przyjętego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny założenia, wynikają z tego, że w następstwie zaklasyfikowania przedmiotu postępowania, jako znajdującego się poza zakresem przedmiotowym 3 § 2 pkt 1 – 4 p.p.s.a. pominięta została w zaskarżonym postanowieniu okoliczność, iż organ w żaden sposób nie wyjaśnił sprawy nieudostępnienia żądanych przez S. M. informacji.
Z powyższego płynie wniosek, iż Sąd nie poparł swojego rozstrzygnięcia dostateczną analizą zebranego w sprawie materiału bowiem odmowa udzielenia informacji znanej urzędowo organowi administracji jest czynnością z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. wobec czego na brak działania organu, który nie załatwia takiej sprawy służy skarga na bezczynność.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na mocy art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 182 § 1 p.p.s.a.
Do przyznania pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach prawa pomocy kosztów nieopłaconej pomocy prawnej jest właściwy Sąd I instancji.