Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 999/12, oddalił skargę D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [...] października 2012 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Białegostoku przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Białymstoku w dniu [...] września 2012 r. nr [...] w sprawie odmowy umorzenia dłużnikowi alimentacyjnemu – D. K. w całości kwoty należności w wysokości 2.326,12 zł i odmowy umorzenia odsetek w kwocie 382,02 zł z tytułu wypłaconych S. K. świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
D. K. pismem z dnia 18 czerwca 2013 r. wniósł skargę kasacyjną od wyżej wymienionego wyroku. W skardze kasacyjnej skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta Białegostoku przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Białymstoku z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...], zobowiązującej skarżącego do zwrotu należności z tytułu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami. Skarżący wskazał, iż wykonanie tej decyzji spowoduje nieodwracalne skutki w jego sytuacji życiowej. Wyegzekwowanie określonej decyzją kwoty pogłębi istniejące już zadłużenie skarżącego, uczyni niemożliwym regulowanie bieżących należności i pogłębi "spiralę zadłużenia". Nawet przy uwzględnieniu przez Naczelny Sąd Administracyjny niniejszej skargi kasacyjnej, skutki wykonania decyzji będą nieodwracalne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej - P.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności będących jej przedmiotem. Natomiast stosownie do treści art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Jednocześnie powołany przepis rozszerza możliwość wstrzymywania zaskarżonych aktów, wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Przy czym użyty w treści art. 61 § 3 zwrot "w granicach tej samej sprawy" należy interpretować w świetle przedmiotu zaskarżenia daną skargą rozpoznawaną w sprawie sądowoadministracyjnej stosownie do brzmienia art. 3 § 2 P.p.s.a., który wskazuje na przedmiot sądowej kontroli. Analizując ten przepis z treścią art. 135 P.p.s.a., który stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych "w granicach sprawy" trzeba zważyć, że ma on znaczenie węższe niż w tym przepisie. Posługując się zwrotem "granice sprawy" ustawodawca odsyła do pojęcia sprawy administracyjnej w jej rozumieniu materialnoprawnym.
Granice te wyznaczają elementy określające tożsamość skonkretyzowanego stosunku administracyjnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw – prawnej i faktycznej. W związku z tym treścią art. 61 § 3 objęte będą zarówno akty zaskarżone jak i akty wydane w I instancji oraz akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli (p. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 683/12, publ. Internetowa Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Jak zauważył jednakże Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 26 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 1262/12 (publ. Internetowa Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych) postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji jest postępowaniem prowadzonym na wniosek skarżącego, a więc Sąd nie jest uprawniony do działania z urzędu, a jedynie w zakresie, na jaki wskazuje skarżący w treści swego wniosku. Ponadto, dopiero w przypadku gdy zaistnieją podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, sąd może na podstawie art. 61 § 3 zdanie ostatnie P.p.s.a., wstrzymać wykonanie także decyzji wydanych w innych postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Nie jest zatem możliwe wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji, jeżeli z uwagi na brak wniosku strony skarżącej, Sąd nie może wstrzymać wykonania zaskarżonej decyzji, którą jest decyzja organu drugiej instancji.
W niniejszej sprawie D. K. w skardze kasacyjnej zwrócił się o wstrzymanie wykonania decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta Białegostoku przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Białymstoku z dnia z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...], czyli organu pierwszej instancji. Przy czym należy zauważyć, iż nie jest to decyzja, którą utrzymała w mocy zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [...] października 2012 r. nr [...], a jedynie decyzja wydana w toku sprawy przez organ pierwszej instancji stwierdzająca obowiązek zwrotu przez skarżącego należności z tytułu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz S. K. Wynika z tego jednoznacznie, że skarżący domaga się wstrzymania wykonania jedynie decyzji organu pierwszej instancji i to wydanej w innej sprawie, a zakres wniosku nie obejmuje decyzji organu drugiej instancji zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji.
Z uwagi na powyższe uznać należało, że w sprawie brak jest podstaw do wstrzymania wykonania decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta Białegostoku przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Białymstoku z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...], skoro strona nie wystąpiła o wstrzymanie wykonania ani zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [...] października 2012 r., nr [...], ani utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] września 2012 r., nr [...], w sprawie odmowy umorzenia dłużnikowi alimentacyjnemu – D. K. w całości kwoty należności w wysokości 2.326,12 zł i odmowy umorzenia odsetek w kwocie 382,02 zł z tytułu wypłaconych S. K. świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Istota i charakter zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [...] października 2012 r. utrzymującej w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Białegostoku przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Białymstoku z dniu [...] września 2012 r. powoduje, że nawet w przypadku wstrzymania wykonania decyzji tego organu z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...], ale bez jednoczesnego wstrzymania zaskarżonej do Sądu decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji utrzymanej tą decyzją w mocy, nie odniesie to zamierzonego przez skarżącego skutku prawnego.
Nadal bowiem skuteczna będzie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [...] października 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Białegostoku przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Białymstoku z dnia [...] września 2012 r. Należy bowiem podkreślić, iż nieuwzględnienie lub też brak wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uniemożliwia Sądowi rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji, bowiem sąd może na podstawie art. 61 § 3 zdanie ostatnie P.p.s.a. wstrzymać wykonanie także decyzji wydanych w postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy dopiero, gdy zaistnieją podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.